Saturday, May 30, 2015

လြမ္းရဓည၀တီ

လြမ္းရဓည၀တီ
=========

မိုးရီခ်ိန္လက္မ (၂၀၀) ေက်ာ္ရြာၿပီးေက
ရီယွားေရ တိုင္းျပည္ --။


ဆန္ရီစပါးေပါမ်ားလို႔
ဓည၀တီလို႔ နာမည္ရၿပီးေက
ထမင္းငတ္ေတ တိုင္းျပည္ --။

ေစတီပုထိုးမ်ားျပားၿပီးေက
မ်က္ျပဴးဘုရားေပါေရ တိုင္းျပည္ --။

တတိုင္က အမ်ိဳးသားေန႔
တတိုင္က အမ်ိဳးသားနိ
ဘ႐ုသုကၡတိုင္းျပည္ --။

တတိုင္က တန္းခူးလျပည့္ေက်ာ္ (၁) ရက္
တတိုင္က ကဆုန္လျပည့္ေက်္ (၁) ရက္
၀ိ၀ါဒကဲြျပားေရ တိုင္းျပည္ --။

ရခိုင္ျပည္မွာနီၿပီးေက
ကုလားခြတ္လို႔ ထြက္ၿပီးရေရ တိုင္းျပည္ --။

ရခိုင္ဧက ေဒြးမရ
ေကာက္႐ိုးမီးေတာက္ေတ တိုင္းျပည္ --။

(ေမာင္ေပါက္)(ရခိုင္ျပည္)

(၂) ႏွစ္ေျမာက္ ရခိုင္အမ်ိဳးသာနိအႀကိဳ အမွတ္တရ ကဗ်ာ။

Saturday, April 11, 2015

စဥ္းစားလို႔ တုန္႔ျပန္ပါ

စဥ္းစားလို႔ တုန္႔ျပန္ပါ
==========

ေမာင္ႀကီးသွ်င္ လာေရ လာေရ
ရီေလာင္းကတ္ပါမည္
ႏွစ္သစ္ကူး သႀကၤန္ပဲြမွာ
မရီးရို႕နန္႔ အတူၿပိဳင္လို႔
ရီေလာင္းဖို႔ လာေရ --။

က်န္းခန္႔သာ မာစီေၾကာင္းကို
ေတာင္းဆုမိတၱာ ပို႔ပါေရ
ေဒႏွစ္ သႀကၤန္ပဲြမွာေလ
သူႏိုင္ကိုယ္ႏိုင္ ရွိဆိုင္ေလာင္းကတ္မည္ --။

မဂၤလာအေပါင္းနန္႔ ျပည့္စီေၾကာင္း
ဆုမြန္ေတာင္းပ်ာယ္ မိတၱာ၀ီ
အခါသႀကၤန္ ႏွစ္သစ္ေျပာင္းမွာ
ေလာင္းလိုက္မည္ အတာရီ --။

မာစီသာစီ က်မၼာခ်မ္းသာ ဖီးကင္းကတ္စီ
ဌာနီျဖာ၀ီ စီးပြားဥစၥာ တိုးပြားကတ္္စီ
သူငါတူညီ စြမ္းေဆာင္ႀကိဳးပန္းပါလီ
ျပည္ရခိုင္ေလး၀တီ တျပည္းညီ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္စီ --။

ႏွစ္ဆန္းစ မဂၤလာခ်ိန္မွာ
ပိေတာက္ေရႊ၀ါ ဖူးပြင့္ပါလို႔
အတာရီသဘင္ သႀကၤန္ပဲြကို
ဆင္ႏဲႊႏွစ္စိုင္ မပ်က္ပါ --။

ရခိုင္ဓေလ့ ရခိုင္ဘာသာ
ဖိုးဖီးစိုင္လာ ထူးလွပါယင့္
ျမဴးေပ်ာ္ရႊင္ ရိုးရာပဲြမွာ
ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ျပည့္၀ပါယင့္ေလ --။

ရွိအဆက္ဆက္ အစိုင္အလာ
ရခိုင့္ရိုးရာ ဟိခပါယင့္
နံသာရီစင္ ၀ိုင္းပ်ာယ္သြီး
ဆိုတီးကခုန္ ျမဴးကာ --။

ဘုရားတရား ျမတ္သံဃာ
မိဘဆရာ ကန္ေတာ့ပါယင့္
ကိုယ့္ရိုးရာ သႀကၤန္ပဲြကို
အၿမဲမပ်က္ေအာင္ က်င့္ပပါယင့္ေလ --။

အခါေတာ္ တန္းခူးလ
သႀကၤန္က်လို႔ ေမာင္ရို႕ေပ်ာ္ေရ
ပိေတာက္ခိုင္ညွာ ေရႊ၀ါဖူး
ဥၾသက်ဴးလို႔ ျမဴးေပ်ာ္ရႊင္ေရ --။

အတာရီ စုပ်ာယ္ေေလာင္းေရ
မာစီသာစီ ဆုမြန္ေတာင္းေရ
မာပါစီ သာပါစီ
က်န္းခန္႔သာလို႔ မာကတ္ပါစီ --။

ေမာင္ႀကီးသွ်င္ ၀ိုင္းေတာ္သား
မိတၱာထားလို႔ ေျပာၾကားပါမည္
သႀကၤန္ခါ ၿပံဳးရႊင္ၿပီး
ႏွလံုးဘ၀င္အီးဖို႔ ေတးဖဲြ႕ဆိုေရ --။

ပန္းပိေတာက္ပိုင္ မႊီးပါကတ္စီ
သႀကၤန္ရီပိုင္ အီးပါကတ္စီ --။

အယင္ခါ ေရႊထီးေဆာင္း
ယင္းအေၾကာင္းကိုက်ည္း မေျပာစီခ်င္ပါ
အခုခ်ိန္ခါ တိုင္းျပည္အက်ိဳး
ႀကိဳးစားလုပ္မွ တိုးတက္သာယာ --။

စကားကို ေလွ်ာ့ပါေလ်ာ့ပါ
လုပ္အားကို တိုးပါတိုးပါ
ျပည္သာယာ ျပည္သာယာ
ျဖစ္လာစီဖို႔ အနာဂါတ္ေနာင္ခါ --။

မရီးအလွ အသြင္ရူပါ
ေမာင္ေမာင့္ရင္မွာ စဲြမိပါယင့္
အတာရီစင္ ေလာင္းနီတုန္း
ရႊင္ၿပံဳးအီးျမ အလွပို --။

မ်က္လံုးက ရႊန္းစိုစို
မ်က္ႏွာခ်ိဳခ်ိဳ အီးခ်မ္းသာလို႔
ပန္းပိေတာက္ပိုင္ လွပံုဆန္း
စဲြလန္းလို႔ ခ်စ္မိပါယင့္ေလ --။

ခ်စ္ရဖို႔ လူကိုရွာခါ
ေငြဖလားကိုင္ကာ ၿပံဳးျပနီယင့္
ထိုမွာျမင္ပ်ာယ္ မ႑ပ္ၾကား
ေလာင္းအနားက မရီးေခ် --။

 ေငြဖလားႀကီးနန္႔ ရီကိုယူပ်ာယ္
မရီးပ်ိဳျဖဴ ေလာင္းလိုက္ပါဖိ
မူယာပ်ဴငွာ ေျခာက္ျပစ္ကင္း
ညမင္းအ႐ုပ္ မ်က္ႏွာ --။

တြိရလို႔ ေဒခ်ိန္ေဒခါ
ေမာင္ေမာင့္ရင္မွာ ခ်မ္းေျမ့ပါယင့္
ခါေတာ္သႀကၤန္ ရက္ျမတ္မ်ား
လြန္လားလတ္မည္ စိုးေရ --။

မ႑ပ္တြင္းက လမင္းတရာ
၀င္း၀ါၿပိဳင္တူ ထြက္ေတအလား
အသက္လွ်ဴ ပင္ မွားေလာက္ပါယင့္
အသဲၾကားမွာ စဲြထားခ်င္ယင့္ေလ --။

ရီတဖလားေလာက္ ေလာင္းပါမည္
ခ်စ္ေတဆိုေရ စကားကိုလည္း
နားလည္ေအာင္ ေျပာခပါယင့္
စဥ္းစားလို႔ တုန္႔ျပန္ပါဖိေလ  --။

(စစ္ေတြ ညိဳသန္႔)

Thursday, April 2, 2015

ရခိုင္ရာမယနဇတ္

ရခိုင္ရာမယနဇတ္
========

ဗီဇကပင္ ဇတ္ကဖို႔၀ါသနာပါလို႔
ပတ္သံၾကားစြာနန္႔
ရြစိစိျဖစ္ပါလတ္ေတ --။

မယ္သီတာကို ဒသာဂီရိခိုးခန္း
ပတ္ၾကမ္းၾကမ္းနန္႔
တခန္းႏဲႊလိုက္ခ်င္ေရ --။

ဟာႏုမန္ေမ်ာက္ကလည္း
လိမၼာလိုက္ေတနန္႔
သိန္းခိုျပည္ကို မီးတိုက္လို႔
အေလာင္းေတာ္ရာမဖက္က
စစ္ကူတိုက္ေတ --။

ဇတ္သိမ္းမွာ
အေလာင္းေတာ္ရာမနန္႔ မယ္သီတာေပါင္းဖက္
ပရိသာတ္က်မ်က္ရည္
၀မ္းသာၾကည္ႏႈးျဖစ္ရေရ --။

ရခိုင္သားတိ မ်န္မာစကား မပီကလာ ပီကလာနန္႔
ကျပေရ ခရမ္းသီးဇတ္ကို
ရွိဆံုးက ဖ်ာခင္း
မိုးတလင္းၾကည့္လည္း မညီး --။

ေယလည္း လက္တြိမွာ
မယ္သီတာကို ဒသာဂီရိ ခိုး
မုဒိမ္းလည္းက်င့္ အသီသတ္
ေခါင္းလည္းျဖတ္ပစ္လိုက္ေတ --။

အေလာင္းေတာ္ရာမလည္း သူခိုးလိုက္စြာ
သူခိုးက အျပန္လိုက္လို႔
ဒယြားမရ ထြက္ၿပီးဖို႔က်ေရ --။

ဟာႏုမန္ေမ်ာက္ကလည္း
ရိကၡာတိုက္ကို ၀င္ေဖာက္လို႔
ထမင္းငတ္ေက
ၿမိဳ႕ထဲျပန္၀င္လာရေရ --။

ညီေတာ္လကၡဏလည္း
ကာလနဂါးျဖစ္လို႔
ေကာက္႐ိုးပံုထက္မွာ အိပ္နီစြာ
မိုးႀကိဳးပစ္လို႔ မႏိုး --။

ပတ္သံ ဗံုသံ ႏွဲသံၾကားေက မနီႏိုင္လို႔
တခ်က္ ထကၾကည့္ခီမွာ
အေလာင္းေတာ္ရာမနန္႔ ညီေတာ္လကၡဏ
မ်က္ရည္စက္လက္နန္႔
(ေနာက္ဘိတ္ဆံုးမွာ)
မယ္သီတာအုပ္ဂူရွိမွာ
ပန္းခြီခ်ဖို႔ရာက်ေရ --။ ။

(သာလွဦး) (April 2, 2015, ၾကသားပတီး (ကသစ္ဗုဒၶိ) နိ။


Saturday, March 28, 2015

သတိ


သတိ
===
လူမ်ိဳးတမ်ိဳးမွာ
စာပီဆိုစြာ အသက္ --။

လူမ်ိဳးတမ်ိဳး၏တံတိုင္း
လူမ်ိဳးတမ်ိဳး၏ခံတပ္ဆိုေကလည္း ျဖစ္ေတ --။

စာပီေပ်ာက္ေက
လူမ်ိဳးေပ်ာက္ေတ
စာပီေမွာက္ေက
လူမ်ိဳးေမွာက္ေတ
မင္းလည္းအသိ ငါလည္းအသိ --။

(ယေကလည္း)
ခ်င္ဆီ ဖ်က္ခ်င္တိုင္းဖ်က္
ခ်ိဳးခ်င္တိုင္းခ်ိဳးဖို႔
မင္းရို႕အိမ္ေနာက္ေဖးက
ေရွာက္ျခမ္းစိတ္မဟုတ္ --။

(သာလွဦး)

Sunday, March 22, 2015

ဆီး

ဆီး
==
အိုက္ေက့ေက
၀ိုက္ထည့္လိုက္ --။

(သာလွဦး)




Sunday, March 1, 2015

ရဲ့ (ေယ့) (ဧ့)


ရဲ့ (ေယ့) (ဧ့)
==========

အေပါက္မွား၍
ေအာက္ကားေျပာင္းျပန္
ပက္လက္လွန္သည္
(အံ) ဖို႔ (ရြံ႕) ဖို႔ ေကာင္း၏တည္း --။

(သာလွဦး)

Saturday, February 28, 2015

ရခိုင္သားႏွင့္ ေအာက္ေပါက္၀ါဒ


ရခိုင္သားႏွင့္ ေအာက္ေပါက္၀ါဒ
====================

ေရွာက္ၾကည့္လိုက္ပါ
ေယာက္်ားျဖစ္ၿပီး
ဆရာႀကီးမွာ
ေအာက္ကအေပါက္မွားနီေရ --။

(သာလွဦး)

ေကာသလမင္းႀကီးအိမ္မက္ (၁၆) ခ်က္ (အစ/အဆံုး)


ေကာသလမင္းႀကီးအိမ္မက္ (၁၆) ခ်က္ (အစ/အဆံုး)
================================

အိမ္မက္ (၁)

အရပ္ေလးမ်က္ႏွာမွ ေလးခုေသာ ႏြားလားဥသဘ႐ို႕သည္ လာလတ္၍ မင္းရင္ျပင္၌ ခတ္မည္ဟု ေအာ္ျမည္ၾကံဳးဝါးလွ်က္ မခတ္ပဲသာလွ်င္ ဖယ္လားလီကုန္သည္ဟု ျမင္မက္သည္မွာ ေနာင္အခါ တရားမေစာင့္ေသာ မင္းမ်ားလက္ထက္ အရပ္ေလးမ်က္ႏွာ၌ မိုးသည္ ရြာအံ့သကဲ့သို႔ ထိန္႔ႀကိဳးလွ်က္ မရြာပဲသာလွ်င္ ရႊင့္ပ်က္လားကုန္လတၱံ႔။ ထိုအခါ ေကာက္ပဲသီးႏွံမ်ားပ်က္စီး၍ ၿမိဳ႕ျပည္ရြာအတြင္း စပါးဆန္ရီယွားပါးကာ အငတ္ဖီးႀကီးဆိုက္လတၱံ႔။

အိမ္မက္ (၂)

ငယ္ႏုနယ္၍ အေညွာက္စို႔ေသာ အပင္မ်ား သီးပြင့္လတ္သည္ကို ျမင္မက္သည္မွာ
ေနာင္အခါ ဆုတ္ကပ္ကာလ လူ႔သက္တန္းတိုေသာကာလ၌ ေယာကၤ်ားမိန္းမမ်ားသည္
ထက္သန္ျပင္းျပေသာ ရာဂဟိကုန္သည္ျဖစ္၍ ငယ္ရြယ္စဥ္အခါ၌ပင္ အိမ္ေထာင္ျပဳျခင္း၊ သားမြီးျခင္းအလုပ္ကို ျပဳကုန္လတၱံ႔။

အိမ္မက္ (၃)

ႏြားမႀကီးမ်ားသည္ မိမိ၏မြီးခါစႏြားမငယ္မ်ား၏ႏို႔ကိုစို႔သည္ဟု ျမင္မက္သည္မွာ ေနာင္အခါ သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ားအား အ႐ိုအေသျပဳျခင္းေပ်ာက္ကင္းကာ အမိအဖ၊ ေယာကၡမစသည့္သက္ႀကီးမ်ားသည္ မွီခိုရာမဟိကုန္သည္ျဖစ္၍ မိမိ႐ို႕၏သားသမီး၊သားမက္ေခၽြးမအစဟိသည္မ်ားထံ၌ ကပ္ခိုမွီခို၍ ၿငိဳျငင္ညိႇဳးငယ္စြာ အသက္မြီးရကုန္လတၱံ႔။

အိမ္မက္ (၄)

လွည္းမ်ား၌ ဝန္ကိုေဆာင္ႏိုင္ေသာႏြားႀကီးရို႕အား မတပ္မူဘဲ ႏြားငယ္ရို႕ကိုသာ တပ္ကုန္၏။
ႏြားငယ္ရို႕သည္လည္း ဝန္ကိုမႏိုင္ဘဲ လွည္းမ်ားကိုဆြဲျခင္းငွာ မတတ္ႏိုင္သည္ကို ျမင္မက္သည္မွာ ေနာင္အခါ တရားမေစာင့္ေသာ မင္းမ်ားလက္ထက္၌ သက္ႀကီးဝါႀကီး ပညာဟိေသာသူမ်ားအား အမတ္၊ တရားသူႀကီးအစဟိေသာရာထူးရာခံမ်ားကို မခန္႔မူဘဲ အသက္၊ ဝါ၊ ပညာငယ္ေသာ လူငယ္မ်ားကိုသာ ခန္႔ထားမူလတၱံ႔။ ထိုအခါ အခြင့္အေရးမသိ၊ မေတာ္မမွန္ျဖစ္၍ အမႈမၿပီး၊ အက်ဳိးမၿပီးဟိလတ္ေသာအခါ၀ယ္ လူငယ္မ်ားသည္ မိမိ႐ို႕၏ရာထူးစည္းစိမ္ကို စြန္႔ကုန္လတၱံ႔။ လူႀကီး႐ို႕သည္လည္း ငါရို႕မွာ အပပရံလူရာျဖစ္၏ဟု လ်စ္လွ်ဳျပဳ၍ နီကုန္လတၱံ႔။ သို႔ျဖစ္၍ တရားမေစာင့္ အမႈမၿပီးျဖစ္လတ္သည္ႏွင့္ မင္းႏွင့္တကြ တိုင္းျပည္ၿမိဳ႕ရြာ ဆုတ္ယုတ္ပ်က္စီးကုန္လတၱံ႔။

အိမ္မက္ (၅)

ခံတြင္းပါးစႏွစ္ခုဟိေသာျမင္းသည္ ေကၽြးေသာမုေယာစပါးကို ခံတြင္းႏွစ္ခုျဖင့္စားသည္ဟု ျမင္မက္သည္မွာ ေနာင္အခါ တရားမေစာင့္ေသာ မင္းမ်ားလက္ထက္၌ တရားမေစာင့္ေသာ တရားသူႀကီးရို႕သည္ ႏွစ္ဖက္ေသာအမႈသည္မ်ားထံမွ ပီးခြံ႕ေသာ တံစိုးလက္ေဆာင္ကိုစား၍ အမႈကို မမွန္မကန္ ဆံုးျဖတ္ကုန္လတၱံ႔။

အိမ္မက္ (၆)

အသျပာအဖိုးတသိန္းထိုက္ေသာ ရႊီခြက္ကို ခဲ၀ါဖိုအား က်င္ငယ္စြန္႔ရန္ပီး၏။ ခဲ၀ါဖိုသည္လည္း ထိုရႊီခြက္၌ က်င္ငယ္စြန္႔သည္ဟု ျမင္မက္သည္မွာ ေနာင္အခါ တရားမေစာင့္ေသာမင္းမ်ားလက္ထက္၌ အမ်ဳိးျမတ္ေသာသူ႐ို႕သည္ အခ်ီအေျမႇာက္မခံရ။ ဆင္းရဲ၍ အမ်ဳိးယုတ္ေသာသူ႐ို႕သည္ အစိုးတရႁကြယ္ဝခ်မ္းသာျဖစ္ကုန္လတၱံ႔။ ထိုအခါ အမ်ဳိးျမတ္သူေတာ္ေကာင္းရို႕သည္ အသက္မြီးျခင္းငွာ မတတ္ႏုိင္သည္ျဖစ္၍ မိမိ႐ို႕၏သမီးသားမ်ားအား အမ်ဳိးယုတ္သူမ်ားႏွင့္ ထိမ္းျမားပီးစပ္၍ အသက္မြီးကုန္လတၱံ႔။

အိမ္မက္ (၇)

တေယာက္ေသာေယာကၤ်ားသည္ အင္းပ်ဥ္၌ထိုင္လွ်က္ လြန္ကိုက်စ္၍ ၿခီရင္း၌ထား၏။
ထုိအင္းပ်ဥ္ေအာက္၌ဟိေသာ ဆာေလာင္ေသာခဲ၀ါမသည္ ထိုေယာကၤ်ားမသိစဥ္လွ်င္ ထိုလြန္ကိုစား၏ဟု ျမင္မက္သည္မွာ ေနာင္အခါ မိမၼ႐ို႕သည္ အစားအေသာက္၊ အနီအထို္င္၊ အလားအလာစသည္မ်ား၌ ေလာ္လီေဖာက္ျပားျခင္းဟိသည္ျဖစ္၍ မိမိ၏လင္ေယာကၤ်ားက ဆင္းရဲၿငိဳျငင္စြာ ရွာဖြီစုေဆာင္းအပ္ေသာ ဥစၥာပစၥည္းမ်ားကို အ၀တ္အထည္၊ အေပ်ာ္အပါး၊ အေသာက္အစား၌လည္းေကာင္း၊ အေမွ်ာင္လင္ငယ္ထားျခင္း၌လည္းေကာင္း ျဗန္းစိကာရျဖဳန္းတီးကုန္လတၱံ႔။ ခဲ၀ါမသည္ မသိစဥ္ ခိုးစားသကဲ့သို႔ အိမ္သူမိမၼသည္လည္း ဤသို႔တိတ္တဆိတ္ ျဖဳန္းတီးခိုးစားျဖစ္ကုန္လတၱံ႔။

အိမ္မက္ (၈)

ရီမဟိေသာအိုးမ်ားျဖင့္ ျခံရံအပ္ေသာ အင္ဒံုႀကီးတလံုးကိုျမင္၍ လူအမ်ားသည္ အရပ္သွ်စ္မ်က္ႏွာမွ ရီကိုခပ္ယူလာလွ်က္ ထိုအင္ဒံုႀကီးထဲသို႔သာလွ်င္ ရီကိုေလာင္းထည့္ကုန္၏။ ေလာင္းထည့္အပ္ေသာ ရီသည္ ျပည့္၀ွန္၍က်ကုန္၏။ ဤသို႔လွ်င္ အဖန္တလဲလဲ အင္ဒံုႀကီးထဲသို႔သာေလာင္းထည့္လွ်က္ ရီမဟိအခြံျဖစ္ကုန္ေသာ တျခားေသာ အရံအိုးမ်ားအတြင္းထဲသို႔ကား မည္သူမွ် မေလာင္းမထည့္ပဲနီသည္ကို ျမင္မက္သည္မွာ
ေနာင္အခါ မတရားေသာ မေကာင္းေသာမင္းမ်ားလက္ထက္၌ မင္းႏွင့္တကြ လူအမ်ားပါ တရားပ်က္ကြက္၊ ၾသဇာညံ့ဖ်င္း၊ ဆင္းရဲျခင္းသို႔ေရာက္ကုန္လတၱံ႔။ ထိုအခါ မင္းအစိုးရသည္ ဆင္းရဲသားမ်ားအား မင္း၏အက်ဳိးစီးပြားအဘို႔ကိုသာလွ်င္ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္စီ၍ မင္း႐ို႕သည္သာ ျပည့္စံုစြာ အက်ဳိးစီးပြားခံစားရကုန္၏၊ ဆင္းရဲသူ ဆင္းရဲသားမ်ားမွာမူကား ရီမျဖည့္မျပည့္သာအိုးပမာကဲ့သို႔ တစံုတရာအက်ိဳးခံစားခြင့္မဟိမူပဲ ငတ္မြတ္ေခါင္းပါးသို႔ေရာက္ကုန္လတၱံ႔။

အိမ္မက္ (၉)

နက္လွ်ဥ္းက်ယ္ဝန္းေသာ ရီကန္ႀကီးတခုတြင္ သတၱဝါမ်ားဆင္း၍ ရီေသာက္လတ္၏။ ကန္၏အလယ္ ရီနက္ရာ၌ ရီသည္ေနာက္၍ ကန္နားဝန္းက်င္ သတၱဝါမ်ားဆင္းနင္းရာ ရီတိမ္ရာ အရပ္၌မူကား ရီသည္ ႀကိဳင္လွ်က္နီ၏ဟု ျမင္မက္သည္မွာ ေနာင္အခါ တရားမေစာင့္ေသာ မင္းမ်ားသည္ မတရားအုပ္စိုး၊ တံစိုးလဘ္စား၍ အညႇာအတာကင္းမဲ့ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္သည္ျဖစ္၍ ျပည္သူမ်ားအေပၚတြင္ အေထြအထူးမ်ားျပားစြာေသာ အခြန္အတုတ္မ်ားကို ေကာက္ခံယူလတၱံ႔။ ထုိအခါ လူအမ်ားသည္ တစံုတရာ မပီးေဆာင္ႏိုင္သည္ျဖစ္၍ ပင္ပန္းဆင္းရဲစြာျဖင့္ ၿမိဳ႕ႀကီးရြာႀကီးအရပ္မ်ားကို စြန္႔ခြါလွ်က္ ကၽြန္းရြာဇနပုဒ္အရပ္မ်ားသို႔ လားေရာက္နီထိုင္ရကုန္လတၱံ႔။ ကန္၏အလယ္တြင္ေနာက္၍ ကန္နားေဘး၀န္းက်င္ ရီႀကိဳင္လွ်က္နီသကဲ့သို႔ ၿမိဳ႕လယ္ရြာလယ္၌ လူသံတိတ္ဆိတ္၍ ရပ္စြန္ျပည္စြန္၌မူကား လူစည္ကားလတၱံ႔။

အိမ္မက္ (၁၀)

တလံုးတည္းေသာအိုးျဖင့္ တခ်ိန္တည္းခ်က္ေသာထမင္းသည္ တခ်ဳိ႕ေပ်ာ့၏၊ တခ်ဳိ႕မနပ္၊ အခ်ဳိ႕နပ္၏။ ဤသို႔ ျမင္မက္သည္မွာ ေနာင္အခါ တရားမေစာင့္ေသာ မင္းမ်ားလက္ထက္၌ မိုးကြက္ၾကားရြာလတၱံ႔။ ထိုအခါ တခ်ဳိ႕နီရာ၌ မိုးမ်ား၍ ေကာက္ပဲသီးႏွံ ပ်က္အံ့။ တခ်ဳိ႕နီရာ၌ မိုးနည္း၍ ပ်က္အံ။ တခ်ဳိ႕နီရာ၌ မိုးမွန္၍ ေကာင္းအံ။ ဤသို႔လွ်င္ ထမင္းအိုးတြင္ ျမင္ေသာ ထမင္းကဲ့သို႔ ေကာက္ပဲသီးႏွံ သံုးလီေထြျပားျဖစ္လတၱံ႔။

အိမ္မက္ (၁၁)

အဖိုးအသျပာတသိန္းထိုက္တန္ေသာ စႏၵကူးႏွစ္ကို စိမ္ရည္ဖတ္ျဖင့္ ေရာင္းစားသည္ကို ျမင္မက္သည္မွာ ေနာင္အခါ ငါဘုရား၏သာသနာေတာ္ ဆုတ္ယုတ္ေသာကာလ၌ လာဘ္လာဘကိုမက္ေမာ၍ ရဟန္းအလဇၨီ လူအလဇၨီမ်ားသည္ ဆြမ္း၊ ဆီး၊ ေက်ာင္း၊ သကၤန္း ဥစၥာပစၥည္းစသည္မ်ားကို အလိုဟိကုန္သည္ျဖစ္၍ လမ္းခြဆံု၊ အိမ္ႀကိဳအိမ္ၾကား ေက်ာင္းႀကိဳေက်ာင္းၾကားအရပ္၌ ငါဘုရား၏တရားေတာ္ကို ေဟာၾကားလတၱံ႔။ နိဗၺာန္အဘို႔အလို႔ငွာ ေဟာေတာ္မူအပ္ေသာ အလြန္မြန္ျမတ္ေသာတရားေတာ္ကို တပဲ၊ တမူး၊ တက်ပ္၊ တျပားစသည္ျဖင့္ ကိုယ့္ဘိုးအက်ဳိးအလို႔ငွာ ေရာင္းစားေဟာေျပာကုန္သည္ျဖစ္၍ အသျပာတသိန္းထိုက္တန္ေသာ စႏၵာကူးႏွစ္ကို စိမ္ရည္ဖတ္ျဖင့္ေရာင္းစားသကဲ့သို႔ အဖိုးနည္းအက်ိဳးမဲ့ျဖစ္ကုန္လတၱံ႔။

အိမ္မက္(၁၂)

ဗူးေခါင္းသည္ ရီ၌ ျမဳတ္သည္ဟု ျမင္မက္သည္မွာ ေနာင္အခါ တရားမေစာင့္ေသာ မင္းမ်ားလက္ထက္၌ အမ်ဳိးယုတ္မ်ားသာ ရာထူးစည္းစိမ္ခံစားရသည္ျဖစ္၍ အမ်ဳိးယုတ္တိ တန္ခိုးအာဏာႀကီးထြားလွ်က္ အရာရာတြင္ လူတြင္က်ယ္လုပ္ကာ သူရို႕တိ၏စကားသာလွ်င္ ဗူးေခါင္းရီ၌ နစ္ျမဳတ္သကဲသို႔ ျမဳတ္၍ တည္ကုန္လတၱံ႔။

အိမ္မက္ (၁၃)

ေက်ာက္ဖ်ာႀကီး ရီတြင္ေပၚသည္ဟုျမင္မက္သည္မွာ
ေနာင္အခါ တရားမေစာင့္ေသာ မင္းမ်ားလက္ထက္၌ တတ္လိမၼာေသာ ပညာဟိစကားကို သူမိုက္မ်ားက မနာယူ။ ေက်ာက္ဖ်ာႀကီးသည္ ရီတြင္ေပၚသကဲ့သို႔ နစ္ျမဳတ္ျခင္းမဟိ၊ မတည္မၿမဲဟိကုန္လတၱံ႔။

အိမ္မက္ (၁၄)

ဖားသူငယ္မသည္ ႃမြီေဟာက္ႀကီးကို စားမ်ိဳ၍ျမင္မက္သည္မွာ ေနာင္အခါ လူအမ်ားသည္ ျပင္းထန္ေသာရာဂဟိကုန္သည္ျဖစ္၍ ကိေလသာအလို႔ငွာ ငယ္ရြယ္ေသာမယားေနာက္သို႔ လံုးဝဥသုန္ ေကာက္ေကာက္လိုက္ကုန္လတၱံ႔။ အလုပ္မႈအကိုင္မႈ၊ ပစၥည္းဥစၥာမႈ၊ ေက်းကၽြန္မႈ၊ စီမံခန္႔ခြဲမႈစေသာ အရပ္တကာ၌ လင္ေပၚတြင္ ၾသဖာလႊမ္းမိုးအုပ္စိုးျခင္းျပဳလတ္သည္ျဖစ္ရကား ဖားသူငယ္မသည္ အဆိပ္ျပင္းေသာ ႃမြီေဟာက္ႀကီးကိုစားမ်ဳိသကဲ့သို႔ ျဖစ္ကုန္လတၱံ႔။

အိမ္မက္ (၁၅)

အေရာင္မဲ၍ အရုပ္ဆိုးေသာ က်ီးမ်ားကို ရႊီ၏အဆင္းသ႑န္ဟိေသာ ဟသၤာငွက္မ်ားက ျခံရံလွ်က္နီလတ္သည္ကို ျမင္မက္သည္မွာ ေနာင္အခါ အားနည္းေသာ မင္းမ်ားလက္ထက္၌ ထုိမင္းမ်ားသည္ ဆင္စီးျမင္းစီးစေသာအတတ္မ်ား၌ မလိမၼာမကၽြမ္းက်င္ရကား စစ္ထိုးျခင္း၌ မရင့္ရဲသည္ျဖစ္ကုန္လတၱံ႔။ ထိုအခါ တုိင္းျပည္ႏိုင္ငံ ဆံုးယံႈးမည္ကိုေၾကာက္၍ ဇတ္ျခားအမ်ဳိးယုတ္မ်ားအားသူေကာင္းျပဳ၍ အမ်ိဳးႏြယ္တူ သူေကာင္းသားမ်ားမွာ ကိုးကြယ္မရျဖစ္ကာ အစိုးရျခင္း၌တည္ကုန္ေသာ ဇတ္ျခားအမ်ဳိးယုတ္မ်ားထံ၌ ခစားရကုန္လတၱံ႔။

အိမ္မက္ (၁၆)

ဆိတ္သည္ က်ားကို လိုက္သတ္စား၍ က်ားသည္ေၾကာက္လွ်က္ ဆိတ္ကိုျမင္လွ်င္ အ၀ီးကပင္ ေတာၿခံဳထဲသို႔၀င္ၿပီးသည္ကိုျမင္မက္သည္မွာ ေနာင္အခါ တရားမေစာင့္ေသာ မင္းမ်ားလက္ထက္၌ အမ်ဳိးယုတ္မ်ားအစိုးရသည္ျဖစ္၍ အမ်ဳိးျမတ္သူမ်ား မထင္မရွားျဖစ္ကုန္လတၱံ႔။ အမ်ဳိးယုတ္သူမ်ားမွာ မင္းကၽြမ္းဝင္သည္ျဖစ္၍ တရားယံုးေတာ္၌ ၾသဇာလႊမ္းလွ်က္ အမ်ဳိးျမတ္သူရို႕၏ဘိုးဘပိုင္လယ္ၿမီဥစၥာမ်ားကို မတရားသိမ္းယူလွ်က္ တရားတေဘာင္ျဖစ္လွ်င္ တန္ခိုးမဲ့သူမ်ားအား ဖိႏွိပ္ညွင္းဆဲ သတ္ပုတ္ၿခိမ္းေျခာက္ ႏွင္ထုတ္အႏိုင္က်င့္ကုန္သည္ျဖစ္လတၱံ႔။ ထိုအခါ အမ်ဳိးျမတ္သူမ်ားမွာ ေၾကာက္လန္႔ကုန္သည္ျဖစ္ရ၍ မိမိ၏လယ္ယာဥစၥာကၽြဲႏြားမ်ားကို ပီးစြန္႔လွ်က္ ထြက္ၿပီးတိမ္းေယွာင္ရကုန္အံ့။ ထိုမွတပါး အက်င့္သီလဟိေသာ ရဟန္းမ်ားကို အက်င့္သီလမဲ့ေသာ ရဟန္းမ်ားက ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္သျဖင့္ ေတာသို႔၀င္၍ ပုန္းေအာင္းရလတၱံ႔။ ဤသို႔လွ်င္ အမ်ဳိးေကာင္းသူေတာ္ေကာင္းမ်ားသည္ ကၽြတ္ရာလြတ္ရာ အရပ္တကာသို႔ ၿပီးလႊားပုန္းေအာင္း ခိုလံႈရကုန္လတၱံ႔။

ေကာသလမင္းႀကီးမီး၍ ဗုဒၶဘုရားအသွ်င္ျမတ္ကိုယ္ေတာ္တိုင္ ေျဖၾကားေတာ္မူအပ္ေသာ ေကာသလမင္းႀကီးအိမ္မက္ (၁၆) ခ်က္ ဤတြင္ၿပီး၏။

(ရခိုင္ေပါင္းကူး သာလွဦး)

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဇႏၷ၀ါရီလ (၂၆) ရက္ တလလၤာနိ။ ညည့္ တစ္ဆယ့္တစ္ခ်က္တီး ရြီးၿပီးဆံုး၏။

အစြန္းေရာက္ သတ္ပံုမ်ား



အစြန္းေရာက္ သတ္ပံုမ်ား
================
စိုက္ေတြၿမိဳ႕သားတေယာက္
အၤက်ီအသိုက္၀တ္လို႔
ကၽြီးေရထမင္းကိုစားလို႔
တြီးယင္းတြီးယင္းလမ္းေလွ်ာက္ပါလတ္စြာ
ေအပိုင္ ခ်ိဳက္ဖို႔ေကာင္းစြာမဟုတ္
ဘီးကို ဖယ္ပါ
ငါ့မီးခြန္းကို ၿဖီပါ
ငါ့ကို ၀ီမဖန္ကဲ့
မလိုအပ္စြာကို ၀ီးပစ္လိုက္ေ
ေအကိစၥ အရီးႀကီးေရ
လုပ္ၿဖိဳက္ေအာင္ လုပ္ပါ
ဆြီးႏြီးတိုင္ပင္ပါ
ဆရာမကို လီးစားပါေရ။


(သာလွဦး)

ပါရာစိက ေလးပါး


ပါရာစိက ေလးပါး
===========

လူမွာ လူသတ္မႈ
ဘုန္းႀကီးမွာ ကာမမႈ
ေတာ္လွန္ရီးမွာ လက္နက္ခ်မႈ
စာပီမွာ သတ္ပံုဖ်က္မႈ
ေလးမႈပါရစိက
မလြတ္ကလွ်င္ ပါယ္ရြာလားျခင္းအေၾကာင္းတည္း --။

(သာလွဦး)

သာသနာဖ်က္ သတ္ပံုပ်က္


သာသနာဖ်က္ သတ္ပံုပ်က္
================

သီရာသီဖို႔
၀မ္းက်မတန္႔
လစန္႔႔ေကာင္ခါနီးေသာ္လည္း --။

(သာလွဦး)


Friday, February 27, 2015

၀ေခ်တန္း ဂဏန္းသခ်ၤာ


၀ေခ်တန္း ဂဏန္းသခ်ၤာ
===============

တစ္ႏွစ္ = ပ်ိဳးပင္စိုက္
သံုးေလး = ၾသဇာေကၽြး
ငါးေျခာက္ = အေညွာက္ေပါက္
ခုႏွစ္သွ်စ္ = စပါးျဖစ္
ကိုးတဆယ္ = တလင္းလယ္

အံဖတ္


အံဖတ္
======

ေၾကာ္ျငာေကာင္းလည္း ေရာင္းလို႔မစြန္
ဖက္ဖူးေရာင္ ေမာင္ေပါင္တုတ္
အပုတ္စိုနံ --။

(သာလွဦး)

Thursday, February 26, 2015

ဘုရားပန္း


ဘုရားပန္း
======

အေမေလ ေရာက္မေလ
ပန္းဆြတ္ဖို႔ လားကတ္မည္ --။

၀ါကၽြတ္လတ္ပ်ာ ပန္းပြင့္ပ်ာ
ပန္းပြင့္ပြင့္ခ်ိန္ ပန္းခူးခ်ိန္
လစၦ၀ီပန္း ဘုရားပန္း --။

အႏြယ္ခက္ျဖာ ပြင့္တရာ
ရိုးတံကခ်ီ ပြင့္၀ီ၀ီ
ငံုတံညိဳ႕ညိဳ႕ ပန္းတခ်ိဳ႕ --။

ဘုရားပန္းယင္ ပြင့္လတ္ယင့္
အကၽြန္ရို႕မွာ ဆြတ္ကတ္ယင့္ --။

ဆြတ္လို႔ရေက ဇာပ်င္မည္
ဆရာသွ်င္ ေထရ္ေက်ာ္ေက်ာင္းကို
လားကတ္မည္ --။

ေက်ာင္းႀကီးအသွ်င္ ကန္ေတာ့ယင့္
ေဇတ၀န္ ျမတ္မြန္ေက်ာင္းမွာ
ပန္းတင္ယင့္ --။

တေယာက္တတိုင္ ဆီမီးတိုင္
ၿပိဳင္ပ်ာထြန္းေက
ရွိခိုးေရေလး ရွိခိုးေရ --။

ေမာင္ေတာ္တမ္း အလြမ္းေျပ


ေမာင္ေတာ္တမ္း အလြမ္းေျပ
==================

အပြင့္ေယျဖဴ ျပာ၊ အညွာေယေကာင္းျခင္း
ယာေတာင္ထက္မွာ၊ ဝါဂြမ္းခင္းေလး--။

ဝါဂြမ္းပင္ငံု၊ ဖူးပြင့္စံု
ဆြတ္တံုေမရို႕၊ ဗိုင္းငင္ဖို႔ --။

ဗိုင္းဝင့္၀ါျခည္၊ လက္ရက္ထည္
ေမ့ေမာင္ရို႕မွာ ဝတ္ရမည္ေလး --။

ဝါျခည္ဒူးယြား၊ အသားညက္
အကြက္အဆန္း၊ ေမာင္ေတာ္တမ္း
အလြမ္းလည္းေျပ၊ ေခၚကတ္ေတ --။

ရက္ေတေမေပ်ာ၊ လက္စေခ်ာ
ႏွမလက္ရာ၊ ေမာင္ဝတ္လာ
အဘာႀကီးသား၊ လွေရကား
ႁကြေရပေရ၊ သာထြန္းေဝ
ေမ့ေမာင္ရို႕မွာ မ်က္ငါးသြယ္ေလး မ်က္ငါးသြယ္ --။

မွတ္ခ်က္၊ ၊ ေအကဗ်ာမွာ အလြမ္း(ေျပ) ပါ။ အလြမ္း(ၿပီ) မဟုတ္ပါ။ (အီ) ဆရာႀကီးတိအတြက္ အကိ်ဴးဟိဖို႔ထင္လို႔ မူရင္းသတ္ပံုအတိုင္းျပန္တင္ပီးလိုက္ပါသည္။

ေက်ာင္းသံုးစာအုပ္မွာ (ဒူးယား) လို႔ ရြီးထားလားမသိ။ ျပည္ထဲကလူတိ ယင္းကဗ်ာကို ေက်ာင္းသံုးမူအတိုင္း Scan ဆဲြလို႔ တင္ပီးႏိုင္ေက ေကာင္းဖို႔။ ဓည၀တီသာျခင္းမွာ (ဒယြား) လို႔ သံုးစြာကို တြိရေရ။ ေယဇူး ေက်ာင္းသံုးမူႏွင့္ ဓည၀တီသာျခင္းပါအရြီးအသားႏွစ္ခုကို ညွိၿပီးေက (ဒူးယြား) လို႔ ရြီးလိုက္ေတ။

(သာလွဦး)

လူမိုက္ရာဇ၀င္


လူမိုက္ရာဇ၀င္
==========

အဖသည္က ေနာက္မယားျမန္မာမႏွင့္
ခိုးရြာလိုက္ၿပီးလားခလို႔
အမိသည္မွာ အေခ်တရီြ ဘုစုခရုတိႏွင့္
မဆမျဖစ္က်န္ခေရ --။

ေယေကလည္း ဘုစုခရုအေခ်တရြီ
မ်က္ႏွာမငယ္ရေအာင္
သမၼာအာဇီ၀ လမ္းေဘးခြဆံုမွာ
ေျပာင္းက်ည္ႏွင့္ မီးမႈတ္
ယပ္တလက္ႏွင့္ ယင္လိုက္လို႔
ငါရို႕တိကို မုန္႔တီေရာင္းလို႔ လုပ္ေကၽြးခေရ --။

လူမဲြကိုနတ္ျမင္
ကံမေကာင္း အေၾကာင္းမလွစြာမွာ
အရာတခါ
ဇရာလာေထာင္းေက
နဂိုက ေလးဟပ္ယိုင္နီစြာကို
ေနာက္က ေက်ာက္သတ္ပစ္လိုက္စြာႏွင့္တူေရ --။

ဆီးရံုတက္လို႔
သြီးသြင္းခီျပန္ေကလည္း
သီြးလွဴသွ်င္ကိုယ္တိုင္၌က
(ဧ့) ကပ္ပါလာ
အမ်ားမၾကာ
အမိသည္မွာ
ဆီးရံုကဆင္းလို႔ ႏွစ္ရက္မၾကာ
ေခ်ာပါလားခေရ --။

အမိသီက်လားခေကလည္း
အားမငယ္လီပါကဲ့
မျဖစ္ႏိုင္ေရ
ေက်ာက္ထရံကို
နဖူးနန္႔တိုက္ဖို႔
သားလူမိုက္
အသက္ရွင္နီပါသိမ့္ေရ --။

(ရခိုင္ေပါင္းကူး သာလွဦး)
ဇႏၷ၀ါရီလ (၁၃) ရက္ အဂၤါနိ။ ၂၀၁၅။

ဒုသနေသာ


ဒုသနေသာ
=======

(ဧ့) လတ္
ရြံဖို႔ေကာင္းလိုက္ေတနန္႔
မသထီ နလံုးပ်ိဳ႕လိုက္ေတ
စာပီ၏အညွီအေဟာက္
ခြီးပုတ္ေလာက္က်
အ၀ီးက အနံ႔မခံႏိုင္ ---။

အယားယားအပါးပါး
လွ်ာရည္တေသာေသာနန္႔
အနားကို လားခီေက
သြားၿခဲထားသိမ့္ေရ ---။

ဘုန္းႀကီးပါရာစိက
လူပါရာစိက
မမေဗးဗီမ
သံုးစားမရ
ဒုသနေသာ --။

(သာလွဦး)

အနာသိေကလည္း


အနာသိေကလည္း
===========

ကိုယ္ရို႕အခ်င္းခ်င္း
ယံုၾကည္မွဳကင္းနီသရိ
ညီညာမွဳ မတည္ေဆာက္ႏိုင္ --။

သမိုင္းကိုမၾကည့္
လက္၀ါးၾကီး အုပ္ခ်င္စြာရာသိေရ
ပကတိ တိုင္းျပည္
တင္ျပေကလည္း မယံု
တစၦီပူး အေၾကာက္သန္နီေရပိုင္ --။

သူမ်ားကိုလည္း မယံု
သူရို႕ကိုလည္း ယံုလို႕မရ
ေပါင္းမိခါမွ
ထိုဖဲ့ပီး ေဒဖဲ့ပီးနန္႕
ၾကာေက ဗ် ရာက်န္ယင့္ --။

ကုလားမႏိုင္
ရခိုင္ကိုမီး
အခုက
မီးဖို႕အစား
မဲထားလာစြာ ဇာေလာက္ၾကာဗ်ာယ္လဲ --။

ၾကည့္ - - - ပင္လယ္ပင္စြပ္တိကိုပင္
လက္၀ါးထက္တင္ဖို႔ကိန္း ဆိုက္နီဗ်ာယ္
ယေကလည္း
ေဒနိထိ အတြက္မခံကတ္သိမ့္
ေညာင္ျမစ္ကို ႏွဳတ္ဖို႕တက္စား
ေညာင္ရြက္ကို လိုက္ေကာက္နီေရ
ေကာက္- - - ေကာက္
ဇာေလာက္မၾကာ ရင္ဆာဆာနန္႔
အနာသိေကလည္း
ကုထံုးဆီး မပီးမိေရအတြက္
အနာကျပန္
သမိုင္းပီးဒဏ္နန္႕
ပက္လက္လန္ေရဘ၀ ေရာက္ဖို႕
စဥ္းစားထား
စဥ္းစားထား --။

သိန္းေနာင္ (ရခိုင္တန္ေဆာင္ မဂၢဇင္း ၊အမွတ္ (၂၀))

ရခိုင္စိတ္ဓါတ္


ရခိုင္စိတ္ဓါတ္
=========

ႏြီအျပင္းဓါတ္
နီမင္းသတ္လည္း သတ္တိုင္းမသီ
ႏြီရာသီပန္း
ပြင့္လန္းခိုင္ၿမဲ မႊီးႀကိဳင္ဆဲ --။

ကမ္းရိုးတန္းနား
ရခိုင္သားရို႕ စိတ္အားမငယ္
မေၾကာက္လြယ္ပါ
မုန္တိုင္းလာလည္း ႀကိဳဆိုရဲ --။

မုန္တိုင္း၏ဒါဏ္
ႀကံ့ႀကံ့ခံယင္း နက္ဖန္ခရီး
ပင္လယ္ဆီးလည္း ခရီးမတြန္႔
မစိုးလန္႔ပါ ရွိမွာပန္းတိုင္
မယိမ္းယုိင္ဖို႔ ရခိုင္စိတ္ဓါတ္
ယတိျပတ္ႏွင့္ ေက်ာ္ျဖတ္ခကတ္
အနာဂါတ္ဘ၀ လွပဖို႔တြက္
အသက္၀ိဥာဥ္ ရွင္သန္နီ --။

နီ၏ခက္ထန္ မုန္တိုင္းဒါဏ္ကို
အံတုဖက္ၿပိဳင္ ေက်ာ္လႊားႏိုင္သည့္
ရခိုင္စိတ္ဓါတ္ မြန္အျမတ္ကို
ေစာင့္ၾကပ္ထိန္းသိမ္းကတ္ပါ ငရို႕
ရခိုင္သားရို႕ လြတ္ေျမာက္ဖို႔ --။

(စစ္ေတြ ခိုင္သာမိုး)

ေမလတ္ျဖဴ (ႏွင့္) ခ်ီသမင္


ေမလတ္ျဖဴ (ႏွင့္) ခ်ီသမင္
==================

အခါတပါးတြင္ ေတာ္ၿမိဳင္ႀကီးတခုအတြင္း၌ ခ်ီသမင္တေကာင္ႏွင့္ က်ီးကန္းငွက္တေကာင္သည္ အဆြီခင္ပြန္းျဖစ္လွ်က္နီ၏။ ေတာအုပ္ႀကီးႏွင့္မနီးမ၀ီးေသာ ေက်ာက္ထရံႀကီးအခုအတြင္းတြင္ ဂူေခါင္းေဖာက္လွ်က္ ခဲ၀ါအိုႀကီးတေကာင္လည္းဟိ၏။ ထိုခဲ၀ါအိုႀကီးသည္ ခ်ီသမင္ငယ္ႏွင့္ က်ီးကန္းငွက္ မိတ္ဆြီျဖစ္လွ်က္ဟိသည္ကို မနာလို ၀န္တိုျဖစ္လွ်က္ဟိ၏။ တနိေသာအခါ ေတာင္ေၾကာင္းေမွ်ာင္လွ်က္ ေခ်ာင္းကမ္းနဖူး တလင္းျပင္၌ ခ်ီသမင္ငယ္သည္ အစာရွာစားလွ်က္ဟိစဥ္ ခဲ၀ါအိုႀကီးလာလွ်က္ေျပာသည္မွာ အသင္ႏွင့္ အကၽြႏ္ုပ္သည္ ၿခီေလးေခ်ာင္းသတၱ၀ါမ်ားျဖစ္ပါသည္။ မိတ္ဆြီဖဲြ႕လွ်င္ အသင္ႏွင့္ အကၽြႏ္ုပ္သာလွ်င္ မိတ္ဆြီျဖစ္သင့္သည္။ ထိုက်ီးကန္းမွာမူကား ၿခီႏွစ္ေခ်ာင္းသတၱ၀ါရာျဖစ္ပါ၏။ ထို႔ေၾကာင့္ အဆြီခင္ပြန္းမဖဲြ႕သင့္ပါဟုဆို၏။ အကၽြႏ္ုပ္ႏွင့္မိတ္ဆြီျဖစ္လွ်င္မူကား အသင္ခ်ီသမင္မွာ ႏုႏုဖ်ားဖ်ားစပါးေကာက္ယင္မ်ားကို ၀စြာ စားရလိမ့္မည္မခၽြတ္ျဖစ္သည္ဟုဆို၏။ ခ်ီသမင္ငယ္လည္း ခဲ၀ါအိုႀကီးစကားကိုယံုမွားလွ်က္ လိုက္သည္တြင္ လယ္ကြင္ျပင္၌ အသင့္ေထာင္ထားေသာ ညႊတ္ကြင္းတြင္မိလီ၏။ ထိုအခါ ခ်ီသမင္ငယ္မွာ ခဲ၀ါအိုႀကီးအား ကူပါကယ္ပါေျပာလီ၏။ ခဲ၀ါအိုႀကီးေျပာသည္မွာ အကၽြႏ္ုပ္သည္ အမဲသားမစားေသာ ဟိႏၵဴ ျဗဟၼာႀကီးျဖစ္ပါ၏။ ထို႔ေၾကာင့္ အသင့္လိုင္ဖင္းတြင္ ခ်ိဳင္ေႏွာင္ထားေသာ ႏြားသရီႀကိဳးကို ကိုက္ျဖတ္၍မရႏိုင္ပါဟုဆို၏။ ထိုအခါ ၿပိဳင္းပင္ႀကီးေဘာင္းဖ်ားထက္၌နားလွ်က္ဟိေသာ က်ီးကန္းငွက္က အဆြီခ်ီသမင္ ဖီးဒုကၡေရာက္လွ်က္ဟိသည္ကို တြိျမင္ေသာအခါ လွ်င္စြာ ပ်ံ၍လာလွ်က္ ခ်ီသမင္ငယ္အားေျပာသည္မွာ ခင္ပြန္ုးမိတ္ဆြီ ခ်ီသမင္ငယ္ ေၾကာက္ရြံ႕ျခင္းမျဖစ္ပါႏွင့္။ အကၽြႏ္ုပ္ဟိပါသည္။ ဦးစြာ ယင္ရဲမႏွင့္ မိတ္ဆြီဖဲြ႕ပါဟုဆို၏။ ထိုအခါ ယင္ရဲမလည္း လွ်င္စြာပ်ံ၍လာလွ်က္ ခ်ီသမင္ငယ္၏ဦးေခါင္း၊ ႏွာေခါင္း၊ မ်က္စိနားတ၀ိုက္တြင္ ျဖဴစြာဥလီသည္တည္း။ က်ီးကန္းငွက္လည္း ယင္ရဲဥကို ႏႈတ္သီးေတာက္ဟန္ျပဳလွ်က္ ခ်ီသမင္ငယ္လည္း သီကြန္ေဆာင္လွ်က္နီ၏။ ယာသွ်င္သခင္ေရာက္လာေသာအခါ ခ်ီသမင္ငယ္မွာ သီၿပီဟုထင္သည္ႏွင့္ လိုင္ဖင္းက သားရီႀကိဳးကြင္းကိုခၽြတ္လွ်က္ ေတာစပ္နားသို႔ ႏြယ္ပင္ျဖတ္လွီးရန္ ဒါးတလက္ႏွင့္လားလီ၏။ ယာသွ်င္သခင္ႀကီး ေတာစပ္နားသို႔ေရာက္ေသာအခါ က်ီးကန္းငွက္က အာအာျမည္သံျပဳေသာ္ ခ်ီသမင္ငယ္သည္ လွ်င္စြာ ထြက္ၿပီးလြတ္ေျမာက္ရလီ၏။ ယာသွ်င္သခင္ႀကီးျပန္လာေသာအခါ ခ်ီသမင္ငယ္ ထြက္ၿပီးသည္ကိုျမင္သျဖင့္ ဒါးႏွင့္လွမ္းေပါက္ေသာ္ ၿခံဳထဲတြင္ပုန္းနီေသာ ခဲ၀ါအိုႀကီးဦးေခါင္းကို က်မွန္သျဖင့္ သီလီ၏။ ထိုနည္းလွ်င္တမူဟိ ေမလတ္ျဖဴမွာ ဖ်က္သူႏွင့္ရာတြိၿပီး ႏွလံုးႀကီကဲြရလီ၏။

(ရခိုင္ရိုးရာ ပံု၀တၳဳ)

သမင္ရတု (Pitiful Deer)
==============

သခင္လူမ်ား ကၽြန္႔စကားကို ရႊီးနားခံ (My fellow friends, please listen to me
ရွိလြန္ခါ ေတာၿမိဳင္ခြီး (Once upon a time, there was a jackal
ခ်ီသမင္သည္ သစ္ပင္ႀကီးေအာက္ကနီလည္း --။ (and a deer under a tree.

ျမင့္ထိပ္ဗြီ ေခါင္ထိပ္ဖ်ား (A crow was crowing on the tree
က်ီးတခုသည္ ေခၚမႈျမည္သံၾကားက (Jackal said Oh my deer,
အခ်စ္ရႊီသမင္ ေညခါခင္ပြန္း ၿမဲစြာမႊမ္းသည္ (It will not be good to be friend
ေကာင္းလြန္းမည္ မထင္လည္း --။ (with the crow.

ၿမီတြင္သာလားရလွ်င္ ကိုႏွင့္ငါလွ်င္ (You and me walk on the ground,
ခ်စ္ခင္ရမည္ အဆြီႏွလံုးသြင္းလည္း --။ (So, we should be good friends.

ခြီးလွည့္ပတ္ဆိုရတ္မွာ ေကာင္းေယာင္ထင္၍ (The deer believed in the deceiving words
သမင္လိုက္လီရာလည္း --။ (of the jackal.

လယ္သည္စပါး ပန္းႏုဖ်ားသည္ (If you come with me,
ယခု စားမည္မွတ္ေလာ (You can eat good fruits and vegetables
လိုတိုင္း၀မ္း၀ စားရမည္ မခၽြတ္လည္း --။ (at your will.

ခြီးလွည့္ပတ္ဆိုရတ္မွာ (The deer believed in the jackal
ေကာင္းေယာင္ထင္၍ သမင္ထြက္စားျပန္လည္း --။ (And went to eat the vegetables in the field.

ထိုေယာက္်ားလယ္သခင္ (Soon, the farmer set up a trap on the way.
ၿပီးခုန္ပင္ လာတုံလတ္
သရီေက်ာ့ကြင္း
ေထာင္လွ်က္ လမ္းတြင္ထားလည္း --။

ခါတပါးသည္ လားခီမိ (And the deer had fallen on the trap.
သရီေက်ာ့ကြင္း (The rope was tangling on its neck.
လိုင္၀ယ္ လွ်င္ေဆာၿငိလည္း --။

မခ်ိရုန္းရင္းဆာ (Oh, my dear friend, Jackal
အဆီြလွ်င္ ေတာၿမိဳင္ခြီး( Come and help me and save my life.
သီမည္ဖီးကို
လွ်င္ေဆာ ကယ္တင္ပါလွည့္ --။

ဒြန္းစႏၵာဟိႏၵဴမ်ိဳး (The jackal said I am a Brahman and I cannot bite the leather of
ႏြားသရီကို မကိုက္ပါဖူးေတာ့လည္း --။ (the cow.

မခ်ိပူျပင္းစြ (Sooner, the crow came and said don’t be afraid
အဆြီလွ်င္ ေနာင္က်ီးကန္း
ေညခါခင္ပြန္း ၿမဲစြာမႊမ္းသည္
က်ီးကန္းေရာက္ပါလတ္တည္း --။

အဆြီလွ်င္ ေနာက္က်ီးကန္း (Please get help from the flies. Then, the flies
ယင္မရဲကို ၿမဲစြာခင္ပြန္းမႊမ္း၍ (came around and laid eggs on the face of the deer.
မ်က္စိရစ္၀န္းလည္
ယင္မလာ၍
ျဖဴစြာ ဥလာသည္တည္း --။

အဆြီလွ်င္ ေနာက္က်ီးကန္း (The crow pretended eating the flies’ eggs.
ဦးေခါင္းၿမီတြင္
ႏႈတ္သြီးေတာက္ဟန္ျပဳ၍
ထိုခဏ လယ္သခင္ (Then, the farmer thought the deer was dead
ၿပီးခုန္ပင္ လာတံုလတ္(And pulled out the rope out of the deer’s neck.
သရီႀကိဳးသည္
လိုင္၀ယ္ လွ်င္ေဆာခၽြတ္လည္း --။

ထိုေယာက္်ားလယ္သခင္ (The farmer went into the jungle,
ႀကံလတ္လွ်င္ ေစာခါ ၿခံဳထဲ၀င္၍ (to get the vines
ႏြယ္ပင္ျဖတ္လွီးျငားလည္း --။ (to tie the legs of the deer.

အာအာသည္ က်ဴးျမည္လတ္ (Then, the crow made a sound,
ခ်ီသမင္သည္ (And the deer had run away and escaped.
ျဖဳန္းျဖဳန္းၿပီးသည္ျဖစ္လည္း --။

ထိုေယာက္်ားလယ္သခင္ (When the farmer saw the deer escaped,
လက္တြင္ ဒါးႏွင့္ပစ္ (he was so upset
ၿခံဳထဲရႊက္ ပုန္း၍နီ (And threw the sword against the deer.
ၿမိဳင္ခြီးေခါင္းတြင္ (But it went astray
မွန္လွ်င္ သီခီၿပီလည္း --။ (And hit the jackal’s head and jackal was dead.

ဤနည္းလွ်င္ မံုတရွိ (The same way,
ေမလတ္ျဖဴမွာ (My dear girl has untrue lover.
ဖ်က္သူႏွင့္ရာ တြိလည္း --။

မခ်ိသည္ လြန္ေယာင္သဲ (She is now broken-hearted and crying,
ေမခ်စ္ အပူ၀င္သည္ (the same as the deer does.
သမင္ပမာ နည္းတည့္လည္း --။

မကိုက္ပါဖူး = မကိုက္ဖူးပါ
မံုတရွိ = ထိုနည္းဥပမာႏွင့္ အတူတူ အရွိရွိ ၊ ထိုနည္းတူစြာ
လြန္ေယာင္သဲ = အလြန္ အသဲအသန္၊ လြန္စြာ အသဲအသန္ျဖစ္သည္။

ထရိပူရကရေသာ ရွိေဟာင္းရခိုင္ဂႏၶ၀င္ကဗ်ာတပုဒ္ျဖစ္ပါသည္။ အလယ္တန္းသင္ရိုးညႊန္တန္း၌ ျပဌာန္းသင့္သည္။ ကိုယ္ေတာ္ပညာစာရ ေကာင္းမႈျပဳပါသည္။

(ရခိုင္ေပါင္းကူး သာလွဦး)

အေမာင္ယခီး


အေမာင္ယခီး
========

ဘယာစီယာ၀တ္လို႔
ရီကူးေဘာင္းဖီနန္႔
ခရမ္းသီးဇတ္မွာ
၀ါ၀ါႏိုင္ခ်ိတ္ခါ
ပရိသာတ္က အားပါ
ေခါင္းေခ်ေငါက္ေစာက္ ေထာင္လို႔လာ --။

အားနာပရ
ရခိုင္သားရဲသားက
ထိုင္ပါေျပာခါ နားမေထာင္
(ေဟ့ေကာင္ ယခီး)
တခ်က္ေငါက္လိုက္စြာနန္႔
အေမာက္ေခ်
ေဂါက္က်လားေရ --။

တရားသံေ၀ဂ
ရဖို႔ေကာင္းေရ --။

(သာလွဦး)

နီဆယ္စင္းသို႔ လင္းပါစီ


နီဆယ္စင္းသို႔ လင္းပါစီ
===============

အခက္အခဲ
ဂယက္၀ဲက ရုန္းထလႈပ္လွ်ား
ႀကိဳးစားပါေလာ့ ရခိုင္သား --။

ငိုက္၍မနီ
စာပီသုတ အ၀၀ကို
စိငွေသခ်ာ
ေလ့လာပါေလာ့ ရခိုင္သား --။

ေတာင္ပိုင္းေျမာက္ပိုင္း
အေတြး႐ိုင္း႐ို႕ ထိုင္းမႈိင္းနီစြာ
အတိတ္ၿမီမွာ
က်န္ခပါဗ်ာ --။

စုစည္းမႈမ်ား
ညီညြတ္အားျဖင့္ လႈပ္လွ်ားထႁကြ
ကမၻာ့အလယ္ ရခိုင္ျပည္မွာ
နီဆယ္စင္းသို႔
ထိန္လင္းပါေလာ့ ၀င္းပါေလာ့ ---။ ။

(စစ္ေတြ ခိုင္သာမိုး)

ပိုးထိုးေလာက္ကိုက္ (ဧ့) ကိုက္နီေသာ ကဗ်ာမ်ား


ပိုးထိုးေလာက္ကိုက္ (ဧ့) ကိုက္နီေသာ ကဗ်ာမ်ား
===============================

ေမာ္ဒဲယ္မေခ်တေယာက္
ဇာေလာက္လွလွ
ဖာေလာက္ႏဲြ႕ေပ်ာင္းႏဲြ႕ေပ်ာင္း
(ဧ့) ကိုက္နီမွန္း
ပရိသာတ္က သိထားေက
စင္ျမင့္ထက္မွာ
အခါတရာ လမ္းေလွ်ာက္ လမ္းေလွ်ာက္
မေျပာခ်င္လို႔ရာ ဟိလီဖို႔
(စိတ္ထဲမွာ)
မသထီ ႏွလံုးပ်ိဳ႕မိဖို႔စြာ အမွန္ --။

ထိုနည္းလည္းေကာင္း
အသင္၏ကဗ်ာ
ဂႏၶ၀င္ေျမာက္ေလာက္ေအာင္
ႏုႏုရြရြ လွလွပပ
ဇာေလာက္ပင္ ဆဲြေဆာင္မႈ အားေကာင္း အားေကာင္း
ေရႊရည္ေလာင္းထားေကလည္း
ရသမေျမာက္
အလကၤာမေျမာက္
စာပီ၏အညွီအေဟာက္
ပိုးထိုးေလာက္ကိုက္
ေျမာင္းထဲကို
ေ၀းပစ္လိုက္ရဖို႔စြာဗ်ာယ္ --။

သမိုင္းမွတ္ေက်ာက္တင္ေရခါ
မ်က္စိၾကက္တက္နန္႔
ငယက္ေခ်ပိုင္ျဖစ္ဖို႔ေယ --။

(သာလွဦး)