ပန္းျမတ္သဇင္ - ပန္းသဇင္ - သဇင္ေပၚစ
ႏွင္း၀ီ၀ီေက - နတ္ေတာ္လ --။
ၿပိဳင္းေတာင္ေက်ာ္လမ္း
ခေမာင္းပင္မွာ - သဇင္ပန္း --။
ဆြတ္ခီဆြတ္ခီ
မယ္ႏွမမွာ - သဇင္ပန္းကုိပန္ရစီ --။
ႏွမပန္ခ်င္
ပ်ဳိတုိင္းႀကိဳက္ေတ - ပန္းသဇင္ --။
မယ္ၾကင္ေမာင္ေ၀ - တက္လို႔ဆြတ္ေက
ရခေရ --။
ပန္းပြင့္သဇင္
မယ့္ေဂါင္းထက္မွာ - လွလုိ႔ပင္ --။
တ၀က္ကုိပန္ - တတန္ေနာင္က်ဳိး
ျမတ္စိေႏၲေလ - ေညာင္ရည္အုိးမွာ
အျပည့္ထုိး --။
ေမာင္ႏွင့္ႏွမ
သဇင္ပန္းကုိ - အရင္းတည္
ေမာင္မယ္ႏွစ္၀
အခါတန္ - သႀကၤန္လမွာ ေပါင္းရပါစီ --။
ဆံေတာ္ရွင္ေလ - ေစတီရင္းမွာ
ဆုေတာင္းလီလည္း - ဆုေတာင္းလီ --။
(ရခုိင္ကၽြန္းရြာကဗ်ာ)
(ရွာေဖြတင္ျပသူ - ခိုင္ေဇယ်)
Monday, June 16, 2008
Thursday, June 12, 2008
Monday, June 9, 2008
ပလႅင္ေကာက္ရိုး ေဂါင္းေတာ္ထိုး
ပလႅင္ေကာက္ရိုး ေဂါင္းေတာ္ထိုး
(ႏြားလားဥသဘမာ္ကြန္း)
===============
ေဆာက္ကတာရွည္ ဖ်က္ေကခဏ
ေဒါသလြန္ပြား ရခိုင္သားမွာ
စိတ္ထားမမွန္ အေကာက္ႀကံတတ္
ေအာက္ၿခီလြတ္၏ တနပ္စာကို
လွ်ာရည္ယိုလို႔ မလိုသူ႔က်ိဳး
အမဲရိုးကို တိုးကတ္လုကတ္
ရန္ေစာင္တတ္၏ မလြတ္ၿခီေထာက္
တေယာက္ေသာသူ တက္လတ္မူေသာ္
ျငဴစူငဲ့ေစာင္း အလိုက္ေခ်ာင္းလွ်က္
ေျဖာင္းေျဖာင္းလည္းက်ိဳး ရိုက္ကာခ်ိဳး၏
“အမ်ိဳးသားေရး လြတ္လပ္ေရး” ဟု
ေႄကြးေၾကာ္သံလွ ေမ်ာက္ျပဆန္ေတာင္း
၀မ္းေဟာင္းေလာင္းျဖင့္ ေကာင္းေကာင္းလွည့္ဖ်ား
ညာ၀ါးစား၏ သားမယား၀မ္း၀
ခါးလွဖို႔ေရး သြားကိုၿဖဲ၏
ႀကဲတဲေၾကာက္ေတာက္ ဆဲဆိုေငါက္လွ်က္
ေယာက္က်ားဘသား ၀က္ထီးအားကိုး
အက်င့္ဆိုးသည္ သူခိုးအုပ္စိုးလီကုန္သတည္း --။
သူခိုးအုပ္စိုး အက်င့္ဆိုး၍
မႀကိဳးမစား အင္အားကိုသံုး
လက္ရံုးမာန္ေထာင္ တေကာင္ေကာင္ကို
တေကာင္ကခတ္ တေကာင္သတ္ျဖင့္
တေကာင္ပင့္၏ အခြင့္ကိုေခ်ာင္း
တေကာင္ေညာင္းေသာ္ တေၾကာင္းတကန္
တက္လာျပန္၏ ညာဏ္နီညဏ္နက္
ၾကံဖန္လွ်က္တည္း လက္နက္အားကိုး
သူခိုးဓျမ တိုက္ၾကတလီ
ပါတီမုဒိန္း အာဏာသိမ္း၍
ဘိန္းစားလူမိုက္ စိုးရျဖစ္ကာ
ပစ္ကတ္သတ္ကတ္ ျဖတ္ကတ္သည္မွာ
ဟသၤာကိုးေသာင္း ရေရာင္းဆာလွ်က္
ပ်က္သည့္ပံုပမာ နည္းတူစြာတည့္
ၾကံရာခဲခက္ လက္နက္ကိုေရာင္း
ေမာင္းတုန္းကိုျဖဳတ္ အထုပ္ထုပ္၍
တုတ္ၾကအယင္ တြင္းဆံုး၀င္သည္
ငါ့သွ်င္ဒုန္းေပါက္ေဆာက္၏တည္း --။
ငါ့သွ်င္ဒုန္းေပါက္ ၀မ္းယားေမွာက္၍
ဆိုက္ေရာက္ေမာင္ေတာ ဖုန္းဆိုးေတာမွာ
ႀကီးပြားပါသား ျမက္ေျခာက္စားသည့္
“ႏြားလားဥသဘ ရာဇဘုရင္
“ပလႅင္ေကာက္ရိုး ေဂါင္းေတာ္ထိုး” သည္
ဘုန္းမိုးရြာသြန္းၿဖိဳးလီသတည္း --။ ။
(ရခိုင္ေပါင္းကူး သာလွဦး ရြီးစပ္သည္။)
(ႏြားလားဥသဘမာ္ကြန္း)
===============
ေဆာက္ကတာရွည္ ဖ်က္ေကခဏ
ေဒါသလြန္ပြား ရခိုင္သားမွာ
စိတ္ထားမမွန္ အေကာက္ႀကံတတ္
ေအာက္ၿခီလြတ္၏ တနပ္စာကို
လွ်ာရည္ယိုလို႔ မလိုသူ႔က်ိဳး
အမဲရိုးကို တိုးကတ္လုကတ္
ရန္ေစာင္တတ္၏ မလြတ္ၿခီေထာက္
တေယာက္ေသာသူ တက္လတ္မူေသာ္
ျငဴစူငဲ့ေစာင္း အလိုက္ေခ်ာင္းလွ်က္
ေျဖာင္းေျဖာင္းလည္းက်ိဳး ရိုက္ကာခ်ိဳး၏
“အမ်ိဳးသားေရး လြတ္လပ္ေရး” ဟု
ေႄကြးေၾကာ္သံလွ ေမ်ာက္ျပဆန္ေတာင္း
၀မ္းေဟာင္းေလာင္းျဖင့္ ေကာင္းေကာင္းလွည့္ဖ်ား
ညာ၀ါးစား၏ သားမယား၀မ္း၀
ခါးလွဖို႔ေရး သြားကိုၿဖဲ၏
ႀကဲတဲေၾကာက္ေတာက္ ဆဲဆိုေငါက္လွ်က္
ေယာက္က်ားဘသား ၀က္ထီးအားကိုး
အက်င့္ဆိုးသည္ သူခိုးအုပ္စိုးလီကုန္သတည္း --။
သူခိုးအုပ္စိုး အက်င့္ဆိုး၍
မႀကိဳးမစား အင္အားကိုသံုး
လက္ရံုးမာန္ေထာင္ တေကာင္ေကာင္ကို
တေကာင္ကခတ္ တေကာင္သတ္ျဖင့္
တေကာင္ပင့္၏ အခြင့္ကိုေခ်ာင္း
တေကာင္ေညာင္းေသာ္ တေၾကာင္းတကန္
တက္လာျပန္၏ ညာဏ္နီညဏ္နက္
ၾကံဖန္လွ်က္တည္း လက္နက္အားကိုး
သူခိုးဓျမ တိုက္ၾကတလီ
ပါတီမုဒိန္း အာဏာသိမ္း၍
ဘိန္းစားလူမိုက္ စိုးရျဖစ္ကာ
ပစ္ကတ္သတ္ကတ္ ျဖတ္ကတ္သည္မွာ
ဟသၤာကိုးေသာင္း ရေရာင္းဆာလွ်က္
ပ်က္သည့္ပံုပမာ နည္းတူစြာတည့္
ၾကံရာခဲခက္ လက္နက္ကိုေရာင္း
ေမာင္းတုန္းကိုျဖဳတ္ အထုပ္ထုပ္၍
တုတ္ၾကအယင္ တြင္းဆံုး၀င္သည္
ငါ့သွ်င္ဒုန္းေပါက္ေဆာက္၏တည္း --။
ငါ့သွ်င္ဒုန္းေပါက္ ၀မ္းယားေမွာက္၍
ဆိုက္ေရာက္ေမာင္ေတာ ဖုန္းဆိုးေတာမွာ
ႀကီးပြားပါသား ျမက္ေျခာက္စားသည့္
“ႏြားလားဥသဘ ရာဇဘုရင္
“ပလႅင္ေကာက္ရိုး ေဂါင္းေတာ္ထိုး” သည္
ဘုန္းမိုးရြာသြန္းၿဖိဳးလီသတည္း --။ ။
(ရခိုင္ေပါင္းကူး သာလွဦး ရြီးစပ္သည္။)
Wednesday, June 4, 2008
ရြာသူႀကီးထံုးဘူး
ရြာသူႀကီးထံုးဘူး
========
နန္းျမင့္ေတာ္၀င္
ပန္းသဇင္လွ်င္
အပင္ၿခီရင္း
ႄကြီသက္ဆင္းလွ်က္
မ၀င္းမေျပာင္
အေရာင္ႏြမ္းညွိဳး
ညွာတံက်ိဳးလို႔
ဘ၀မိုးေမွာင္က်လားခဗ်ာ --။
လမ္းေဘးက သဇင္ပန္း
ထိုေခါက္ရမ္းကို
ထိုလူနမ္း ေဒလူႃခြီ
ေဒလူမႊီ ထိုလူက်ံဳး
(ရြာသူႀကီးအိမ္က) ထံုးဘူးပိုင္ေယွာင္ --။
ညဥ့္လံုးေပါက္
လွ်မ္းလွ်မ္းေတာက္
မာက်ဴရီမီးလံုးမ်ားေအာက္
အေရာင္ႏြမ္းေပ်ာက္
နယူးေယာက္မွာ ဒူးေထာက္
သဇင္ပန္းေျခာက္ --။ ။
(သာလွဦး)
========
နန္းျမင့္ေတာ္၀င္
ပန္းသဇင္လွ်င္
အပင္ၿခီရင္း
ႄကြီသက္ဆင္းလွ်က္
မ၀င္းမေျပာင္
အေရာင္ႏြမ္းညွိဳး
ညွာတံက်ိဳးလို႔
ဘ၀မိုးေမွာင္က်လားခဗ်ာ --။
လမ္းေဘးက သဇင္ပန္း
ထိုေခါက္ရမ္းကို
ထိုလူနမ္း ေဒလူႃခြီ
ေဒလူမႊီ ထိုလူက်ံဳး
(ရြာသူႀကီးအိမ္က) ထံုးဘူးပိုင္ေယွာင္ --။
ညဥ့္လံုးေပါက္
လွ်မ္းလွ်မ္းေတာက္
မာက်ဴရီမီးလံုးမ်ားေအာက္
အေရာင္ႏြမ္းေပ်ာက္
နယူးေယာက္မွာ ဒူးေထာက္
သဇင္ပန္းေျခာက္ --။ ။
(သာလွဦး)
Saturday, May 31, 2008
သႀကၤန္နဖူးစာ
ပ်ိဳႏွမရို႕စုရံုးဗ်ာယ္ ၀ိုင္းဖဲြ႕လို႔ဆိုကတ္ပါေရ
ပ်ိဳႏွမရို႕စုေပါင္းဗ်ာယ္ ၀ိုင္းဖဲြ႕လို႔ကကတ္ပါေရ
လွပါေရ အ၀တ္အစားဆင္တူညီညီ
ဆံထံုးမွာက ပိေတာက္ပန္းကိုယ္စီကိုယ္စီ
ႏွခြမ္းဆို႔နန္႔ မိတ္ကပ္နီနီ
ႏွိမ္းလို႔ ယိမ္းကလို႔ ေမာင္ရို႕ကို ေစာင့္ႀကိဳသည္ --။
ရိုးရာစိုင္လာ ရခိုင့္အတာသႀကၤန္မွာ
ရီေလာင္းလို႔ေပ်ာ္ပါး ခ်စ္စကားရို႕ဖြင့္ေျပာ
သေဘာရိုးရိုး စိတ္မဆိုးပါ --။
ေျပာေျပာလိုက္ပါ ခ်စ္ခ်စ္ေၾကာင္းကို
သႀကၤန္ရက္အတာမွာ သႀကၤန္နဖူးစာ --။
(ဖြင့္ေျပာလိုက္ပါ ခ်စ္ေတအေၾကာင္းကို ရင္ထဲမွာ မ်ိဳမထားကဲ့
ေအပိုင္လွေရ အေကာင္မေခ်တိ ေဒတသက္မွာ တခါလည္းမတြိဖူး
ပန္းပီးေက လက္ခံပါေ၀ ခ်စ္ေတဆိုစြာ ေအရာမနား)
တႏွစ္တခါ သႀကၤန္က် ရီေလာင္းဖို႔ေမာင္ေရာက္လာေရ
ခ်စ္ႀကိဳက္ေတ မိတၱာစကားကို အေလးထားလို႔ လက္ခံပါေ၀။
ခ်စ္ေတႀကိဳက္ေတဆိုေက လက္ခံပါမည္
ကတိသစၥာတည္မည္စကားကို မရီးရို႔ကၾကားခ်င္ပါေရ။
ခ်စ္တူကိုယ္တူ သက္ဆံုးတိုင္ေပါင္းကတ္ပါမည္ေလး။
ပ်ိဳႏွမရို႕စုေပါင္းဗ်ာယ္ ၀ိုင္းဖဲြ႕လို႔ကကတ္ပါေရ
လွပါေရ အ၀တ္အစားဆင္တူညီညီ
ဆံထံုးမွာက ပိေတာက္ပန္းကိုယ္စီကိုယ္စီ
ႏွခြမ္းဆို႔နန္႔ မိတ္ကပ္နီနီ
ႏွိမ္းလို႔ ယိမ္းကလို႔ ေမာင္ရို႕ကို ေစာင့္ႀကိဳသည္ --။
ရိုးရာစိုင္လာ ရခိုင့္အတာသႀကၤန္မွာ
ရီေလာင္းလို႔ေပ်ာ္ပါး ခ်စ္စကားရို႕ဖြင့္ေျပာ
သေဘာရိုးရိုး စိတ္မဆိုးပါ --။
ေျပာေျပာလိုက္ပါ ခ်စ္ခ်စ္ေၾကာင္းကို
သႀကၤန္ရက္အတာမွာ သႀကၤန္နဖူးစာ --။
(ဖြင့္ေျပာလိုက္ပါ ခ်စ္ေတအေၾကာင္းကို ရင္ထဲမွာ မ်ိဳမထားကဲ့
ေအပိုင္လွေရ အေကာင္မေခ်တိ ေဒတသက္မွာ တခါလည္းမတြိဖူး
ပန္းပီးေက လက္ခံပါေ၀ ခ်စ္ေတဆိုစြာ ေအရာမနား)
တႏွစ္တခါ သႀကၤန္က် ရီေလာင္းဖို႔ေမာင္ေရာက္လာေရ
ခ်စ္ႀကိဳက္ေတ မိတၱာစကားကို အေလးထားလို႔ လက္ခံပါေ၀။
ခ်စ္ေတႀကိဳက္ေတဆိုေက လက္ခံပါမည္
ကတိသစၥာတည္မည္စကားကို မရီးရို႔ကၾကားခ်င္ပါေရ။
ခ်စ္တူကိုယ္တူ သက္ဆံုးတိုင္ေပါင္းကတ္ပါမည္ေလး။
Thursday, May 29, 2008
ကျားချေ (နှင့်) နွားချေ ဝတ္ထု
အယင်ကခါ ကျားချေတကောင်နှင့် နွားချေတကောင် အဆွေခင်ပွန်းဖြစ်ကတ်သည်။ အရေးအကြောင်းကျလျှင် နွားချေကို ကျားချေကကူညီရန် ကတိဟိသည်။ တောခွီးများရောက်လာလျှင် ခလောက်ခေါက်ဖို့မှာထားသည်။ ခလောက်သံကြားလျှင် နွားချေဒုက္ခရောက်နီဗျာယ်ဖြစ်ကြောင်း ကျားချေကသိသည်။
တရက်နိခါ နွားချေက ကျားချေကို စိတ်စမ်းချင်စိတ်ပေါက်လာသည်။ ကျားချေက ငါ့ကို အဂယင့် ခင်စွာလား။ သူ့စိတ်ကိုသိချင်သည်။ မိတ်ဆွေစစ်မစစ်ကို စိတ်စမ်းကြည့်မှသိဖို့။ ထိုသို့အကြံရသည်။ ထို့ကြောင့် တရက်နိ တောစိုင်ယောင်လျှက် အစာစားနီစဉ် တောခွီးများမလာဘဲ ခလောက်ခေါက်လိုက်သည်။
ကျားချေမှာ နွားချေဒုက္ခရောက်ပျာယ်အထင်ဖြင့် ချက်ချင်းအပြီးရောက်လာသည်။ သို့သော် နွားချေမှာ အရိပ်ကောင်းကောင်းညောင်ပင်အောက်တွင် ကောက်ရိုးကိုဝမ်းတင်းအောင်စားပြီး အိပ်နီသည်။
ထိုအခါ ကျားချေကပြောသည်။ အဆွေနွားချေ။ ငါက အသင်ဒုက္ခရောက်ပျာယ်ထင်လို့ နီပူထဲမှာပြီးလာရသည်။ အသင်က ကောက်ရိုးစားလို့အိပ်နီသည်။ တောခွီးတိမရောက်ဘဲ ဇာဖြစ်လို့ ခလောက်ခေါက်စွာလဲ။
ထိုအခါ နွားချေက ကောက်ရိုးခြောက်ကို စမုံ့ပြန်လျှက် ကြဲစီကြဲစဲ ပြန်ပြောသည်။
မဟုတ် အဆွေကျားချေ။ အသင် ငါ့ကို အဂယင့် ခင်မခင်သိချင်လို့ စိတ်စမ်းကြည့်စွာ။ အသင် ငါ့ကို အဂယင့်ခင်စွာသိရလို့ ကကောင်းဝမ်းသာရေ။ နီပူထဲမှာပြီးလာရစွာ ညောင်းရေလား။ တအောင့်နားလို့ အဖန်ရည်တတုတ်သောက်လိုက်အုံ့။
ကျားချေမှာ နဖူးကချွေးကို တောက်လျာပိုင်းနှင့်သုတ်လျှက် နွားချေပီးသော အဖန်ရည်ကိုသောက်၍ အညောင်းဖြေသည်။
ကျားချေ မာန်မပါကဲ့နန်း။ ငါက ကျားချေစိတ်ကို သိချင်လို့ စိတ်စမ်းစွာ။ နွားချေက ချော့သည်။
မာန်မပါ နွားချေ။ အရာတခါ အေပိုင်မလုပ်ကဲ့။ ပြီးလာရစွာ ပင်ပန်းရေ။ အလုပ်ကြုံးရေ။ ငါ့မှာ အလုပ်တိကို အေအတိုင်းပစ်ထားခရရေ။ အလုပ်မပြီးကေ အိမ်သျှင်ကမာန်ပါဖို့ဟု ကျားချေကပြောသည်။
နွားချေမှာ ကျားချေကို ဆပ်ချလိုက်ရ၍ ကကောင်းကျေနပ်နီသည်။ ကျားချေ အညောင်းဖြေပြီး တအောင့်ကြာသောအခါ အလုပ်ဟိရာပြန်လားသည်။ နွားချေမှာ ဝမ်းဖောင်းဖောင်းဖြင့် ကောက်ရိုးခြောက်ကိုစားလျှက် ညောင်ပင်အောက်၌ အိပ်ကျန်လိုက်သည်။
နောက်တခါ နွားချေမှာ ကျားချေကို သံသယဖြစ်ပြန်သည်။ တခေါက်စိတ်စမ်းစွာနန့် ကျားချေအတွင်းစိတ်ကိုမသိနိုင်။ အပြင်က ချစ်ကွန်ဆောင်စွာဖြစ်နိုင်ရေ။ နောက်တခေါက် စိတ်စမ်းကြည့်မှ အတွင်းစိတ်ကိုသိရဖို့ဟု အကြံဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် နွားချေမှာ တောခွီးများမရောက်လာဘဲ ခလောက်ခေါက်လိုက်ပြန်သည်။ ကျားချေမှာ အယင်ကအတိုင်း အပြီးရောက်လာသည်။ နွားချေကို ဝမ်းဖောင်းဖောင်းဖြင့် ညောင်ပင်အောက်၌ အိပ်နီသည်ကို တွိရသည်။
အဆွေနွားချေ တောခွီးတိမရောက်ဘဲ ဇာဖြစ်လို့ ခလောက်ခေါက်စွာလဲ။
မဟုတ် ကျားချေ။ ငါက အသင်ကျားချေစိတ်ကိုသိချင်လို့ စမ်းကြည့်စွာ။ ညောင်းရေလား အဖန်ရည်တတုတ်သောက်လိုက်အုံ့ဟု လောကဝတ်စကားဆိုသည်။
ကျားချေမှာ နွားချေပီးသော အဖန်ရည်ကိုသောက်၍ အညောင်းဖြေသည်။
နွားချေ ငါပြောထားရေမဟုတ်လား။ အေပိုင်မလုပ်ကဲ့။ အလုပ်ကြုံးရေ။ နွားချေမှာ ကြဲစီကြဲစဲ ရယ်နီသည်။ အယင်ခေါက်ကလည်း ငါ အိမ်သျှင်ဘားမှာ အဆဲကျရေ။ ငါက နွားချေ အဂယင့် ဒုက္ခရောက်ပျာယ်မှတ်လို့ လိုက်ပါလတ်စွာ။ နွားချေကို ဝမ်းဖောင်းဖာင်းနန့် အိပ်လို့ရာတွိရေ။
မာန်မပါကဲ့ ကျားချေ။ ငါက ချစ်လို့စိတ်စမ်းစွာ။ မိတ်ဆွေဆိုကေ မာန်မပါရမဟုတ်လား။ မာန်ပါရေဆိုကေ မိတ်ဆွေမဟုတ်။ အကွန်ဆောင်စွာ။ နွားချေက ကျားချေပြောဖို့ စကားကို အပြန်ကော့ပြောသည်။
မဟုတ်နွားချေ မာန်ပါလို့ပြောစွာမဟုတ်။ အလုပ်ကြုံးလို့ အိမ်သျှင်ဘားမှာ အဆဲကျလို့ပြောစွာ။ နွားချေမာန်ပါရေဆိုကေ ငါစိတ်မကောင်း။ ကျားချေမှာ နွားချေကို အပြန်ချော့ရသည်။
မာန်မပါ ကျားချေ။ ကဇာတ်စွာရာ။ နွားချေက ပြန်ပြောသည်။
တရက်နိ နွားချေ ကောက်ရိုးစား၍ ဝမ်းဖောင်းဖောင်းဖြင့် ညောင်ပင်အောက်တွင်အိပ်နီဆိုက် တောခွီးတရွီရောက်လာသည်။ တကောင်က နွားချေကန်ကောက်ကို ကိုက်သည်။ နောက်တကောင်က လိုင်ဖင်းကိုကိုက်သည်။ တကောင်က ဝမ်းကိုဖောက်သည်။ နွားချေမှာ ကြောက်ကြောက်ဖြင့် ကျားချေကြားအောင် ခလောက်ခေါက်သည်။ ကျားချေကြားသော်လည်း နွားချေကြီစပ်သည်အထင်ဖြင့် ရောက်မလာ။ အလုပ်ပြီး၍ လားကြည့်သောအခါ ညောင်ပင်အောက်၌ ဝမ်းဟောင်းလောင်းနှင့် လစန့်ကောင်နီသော နွားချေကိုတွိရသည်။
ဤတွင် ကျားချေနှင့်နွားချေဝတ္တုဆုံးပါလီ၏။ မဆုံးသိမ့်ကေ ကျန်ရေလူတိ ဆက်ပြောပါလီ။
Monday, May 26, 2008
ညီညြတ္ေရးကို ခ်စ္ေတဆို
ညီညြတ္ေရးကို ခ်စ္ေတဆို
မင္းသမီးအပ်ိဳမေခ်ကို
ဂင္တိုတို လူဘိန္းစားနန္႔
ထိမ္းျမားႏိုင္ဖို႔လား --။
ညီညြတ္ေရးကို ခ်စ္ေတဆို
မင္းရို႔အိမ္ကို ဓျမတိုက္
မင္းဖလိုင္ဖင္းကို ဒါးနန္႔ခြတ္
လူသတ္ဓျမေကာင္နန္႔
မင္းသမီးဘုတ္ဆံုမကို
ပီးစပ္ႏိုင္ခန္႔လား --။
ညီညြတ္ေရးကို ခ်စ္ေတဆို
အစာျဖစ္လို႔ မင္းမယားေက်ာက္ေပါက္မကို
အိမ္ေပၚထက္က ႏွင္ခ်ေရလဲ --။
လင္ေမွ်ာင္ထားခါ
အသဲနာသည္
စ်ီးကိုၿပီးလီ ညီညြတ္ေရး --။
သာလွဦး
(21/11/2007)
မင္းသမီးအပ်ိဳမေခ်ကို
ဂင္တိုတို လူဘိန္းစားနန္႔
ထိမ္းျမားႏိုင္ဖို႔လား --။
ညီညြတ္ေရးကို ခ်စ္ေတဆို
မင္းရို႔အိမ္ကို ဓျမတိုက္
မင္းဖလိုင္ဖင္းကို ဒါးနန္႔ခြတ္
လူသတ္ဓျမေကာင္နန္႔
မင္းသမီးဘုတ္ဆံုမကို
ပီးစပ္ႏိုင္ခန္႔လား --။
ညီညြတ္ေရးကို ခ်စ္ေတဆို
အစာျဖစ္လို႔ မင္းမယားေက်ာက္ေပါက္မကို
အိမ္ေပၚထက္က ႏွင္ခ်ေရလဲ --။
လင္ေမွ်ာင္ထားခါ
အသဲနာသည္
စ်ီးကိုၿပီးလီ ညီညြတ္ေရး --။
သာလွဦး
(21/11/2007)
Monday, April 21, 2008
ကႏၱာရလူသား
တေယာက္တည္းသႀကၤန္ (ႏွင့္) ကႏၱာရလူသား
========
ရီမဲ့ငါး
ရီမစြတ္ေသာ သႀကၤန္
ရီယွားေသာ ေဆာ္ဒီအာေရဘီးယားႏိုင္ငံပိုင္
ကိုယ့္ဘ၀က
ေျခာက္သြိလွပါေရ --။
(သာလွဦး)
========
ရီမဲ့ငါး
ရီမစြတ္ေသာ သႀကၤန္
ရီယွားေသာ ေဆာ္ဒီအာေရဘီးယားႏိုင္ငံပိုင္
ကိုယ့္ဘ၀က
ေျခာက္သြိလွပါေရ --။
(သာလွဦး)
Wednesday, April 9, 2008
တိုက္ၾကက္ဖႏွစ္ေကာင္
တိုက္ၾကက္ဖႏွစ္ေကာင္
============
တိုက္ၾကက္ဖႏွစ္ေကာင္
တေကာင္က ျမန္မာေယာက္ဖ
တေကာင္က ကုလားေယာက္ဖ
တေကာင္ႏွင့္ တေကာင္ခြတ္
အိမ္သွ်င္က အျမင္ကပ္
ႏွစ္ေကာင္စလံုးကို သတ္လို႔စား --။
(သာလွဦး)
============
တိုက္ၾကက္ဖႏွစ္ေကာင္
တေကာင္က ျမန္မာေယာက္ဖ
တေကာင္က ကုလားေယာက္ဖ
တေကာင္ႏွင့္ တေကာင္ခြတ္
အိမ္သွ်င္က အျမင္ကပ္
ႏွစ္ေကာင္စလံုးကို သတ္လို႔စား --။
(သာလွဦး)
Monday, April 7, 2008
တတိယေျမာက္ဦးေခတ္အလယ္ပိုင္း ရွိေဟာင္းေငြသားဒဂၤါးမ်ား (Break Point) (5)
မဟာ၀ိဟႎက ရကၡပူရဓည၀တီျပည္ႀကီးတြင္ ထီးနန္းကနက္ စဥ္ဆက္ျဖန္႔မိုးအုပ္စိုးေတာ္မူေသာ မင္းမ်ားအေပါင္းရို႔တြင္ ယခုေဖၚျပလတၱံ႔ေသာ တတိယေျမာက္ဦးေခတ္အလယ္ပိုင္းအတြင္းတြင္ ေခတ္အေလွ်ာက္သံုးစြဲၾကကုန္ေသာ ေငြသားဒဂၤါးေဟာင္းမ်ားကို အနည္းငယ္မွ်ေဖာ္ျပလိုေသာစိတ္ထားျဖင့္ ရခိုင္သားမ်ားဗဟုသုတ ရစီျခင္းငွာလည္းေကာင္း၊ တိမ္ျမဳပ္ေပ်ာက္ကြယ္နီေသာ သုခုမပညာရပ္မ်ား ေပၚထြက္ထြန္းကားလာစီျခင္းငွာလည္းေကာင္း ႀကိဳးစားရွာေဖြစုေဆာင္းကာ ေဖာ္ျပရေပသတည္း။
တတိယေျမာက္ဦးေခတ္အလယ္ပိုင္းဟူ၍ ေခါင္းစဥ္တပ္ျပီးလ်င္ စီစဥ္ရြီးသားရျခင္းမွာ သကၠရာဇ္ (၉၇၄) ခု သီရီသုဓမၼာရာဇာလက္ထက္တြင္သံုးစြဲခေသာ ေငြသားဒဂၤါးေဟာင္းကို အစျပဳၿပီးလွ်င္ ရြီးသားေဖာ္ျပရျခင္းေၾကာင့္ တတိယေျမာက္ဦးေခတ္အလယ္ပိုင္းဒဂ္ါးဟူ၍ ေခါင္းစဥ္တပ္ရျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ပဇာေၾကာင့္ (တတိယေျမာက္ဦးေခတ္) ေခၚတြင္ရသနည္းဟူမူကား သကၠရာဇ ္(၄၄၉) ခုႏွစ္တြင္ ပထမေျမာက္ဦးၿမိဳ႔ကို တည္ေထာင္ေတာ္မူ၏။ ၄င္းသကၠရာဇ္မွာ ခဆပဥၥကိန္းကိုျဖိဳ၍ ရြီတြက္လာေသာ ယခုေကာဇာသကၠရာဇ္ အတြင္းတြင္ျဖစ္သည္။ (ဒုတိယေျမာက္ဦးၿမိဳ႔) ေခၚတြင္ေၾကာင္းကား သကၠရာဇ္ (၇၉၂) ခုတြင္ မင္းေစာမြန္ႀကီးသည္ ဒုတိယေျမာက္ဦးၿမိဳ႔ကို တည္ေတာ္မူေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ (တတိယေျမာက္ဦးျမိဳ႔) ေခၚတြင္ေၾကာင္းကား သကၠရာဇ္ (၈၉၃) တြင္ ဘ၀သွ်င္မင္းဗာၾကီးသည္ တတိယေျမာက္ဦးျမိဳ႕ကိုတည္ေတာ္မူေသာေၾကာင့္ (တတိယေျမာက္ဦး) တြင္သည္။ ၄င္း တတိဟေျမာက္ဦးျမိဳ႔တည္ မင္းဗာႀကီး သကၠရာဇ္(၈၉၃) မွအစ သကၠရာဇ္ (၉၇၄) ခုတြင္ေျမာက္ဦးမင္းဆက္အလယ္ပိုင္းသို႔က်ေရာက္နီၿပီးျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ေျမာက္ဦးေခတ္အလယ္ပိုင္းဟူေသာ နာမကို ပီးရျခင္းျဖစ္သည္။
ယခုေဖာ္ျပပါဒဂၤါးပံု (၁) ပံုမွာ သကၠရာဇ္ (၉၇၄) ခု သီရိသုဓမၼာရာဇာမင္း လက္ထက္တြင္ သံုးခေသာ ဒဂၤါးျဖစ္သည္။ ပံု(၂) သကၠရာဇ္(၁၀၀၀) နရပတိမင္းႀကီး။ ပံု(၃) သတိုးမင္းတရား။ ၄င္းမင္းကိုဖြားျမင္ေသာအခါက နကၠဒါန္ထီးျဖဴ အလိုလိုပြင့္ေသာေၾကာင့္ (ထီးျဖဴပြင့္မင္း) ဟုေခၚ၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ၄င္းမင္းလက္ထက္သံုးစြဲေသာ ဒဂၤါးတြင္ ကနကၠဒါန္ထီးျဖဴပြင့္ဟန္ ဆြဲလြဲခ်ရြက္သ႑ာန္တြဲက်ဟန္ အနားရစ္ျဖင့္ သြန္းလုပ္သည္။။ ပံု(၄) စႏၵသုဓမၼရာဇာ သကၠရာဇ္ (၁၀၁၄) ၄င္းမင္းလက္ထက္တြင္ (ဆင္ျဖဴသခင္၊ ဆင္နီသခင္) ဟူေသာဘြဲ႔ကိုပယ္၍ (ေရႊနန္းသခင္) ဟူေသာ ဘြဲ႕ကိုရာ ခံယူသည္။
ပဇာေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ၄င္းမင္းလက္ထက္တြင္ ဆင္ျဖဴေတာ္၊ ဆင္နီေတာ္ရို႔ ကြယ္ျပီးုျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဘ၀သွ်င္မင္းဖေလာင္းႀကီးတည္ေဆာက္ေတာ္မူေသာ ေရႊစင္အတိ ခင္းစီအပ္သည့္ အထြဋ္ေတာ္မွန္ကင္းမွသည္ ၿမီထဲ အုတ္ျမစ္အစတိုင္ေအာင္ ေရႊသားအတိၿပီးေသာ နန္းမေဆာင္၏ဗဟိုေဆာင္ ေတာ္ ေရႊအိမ္ကြမ္းေျပာက္ႀကီးကို ဂုဏ္ယူသည့္သေဘာအားျဖင့္ (ေရႊနန္းသခင္) ဟူေသာဘြဲ႔ကို ခံယူသည္။ ပံု(၅) စႏၵ၀ိဇယရာဇာ သကၠရာဇ္ (၁၀၇၁)။ ပံု(၆ ) သကၠရာဇ္ (၁၀၉၃) ခုစႏၵသူရိယရာဇာ။ ပံု(၇) သကၠရာဇ္ (၁၁၉၉) မဒၵရာဇ္ရာဇာ။ ပံု(၈) သကၠရာဇ္ (၁၁၀၉) အဘယရာဇာ။ ပံု(၁၀) သကၠရာဇ္(၁၁၃၅) စႏၵသုမနရာဇာ။ ပံု(၁၁) သကၠရာဇ္ (၁၁၄၄) ခု စႏၵပရမရာဇာ။ ပံု(၁၂) သကၠရာဇ္ (၁၁၄၆) ခု အမရပူရ ဆင္ျဖဴမ်ားသွ်င္နိဳင္ငံ။ ဤကဲ့သို႔ မိမိ၏ဂုဏ္ထူးဘြဲ႔ထူးမ်ားကိုခံယူကာ ေငြသားဒဂၤါးတြင္ ဘြဲတံဆိပ္ခတ္ႏွိပ္ၾကကုန္သည္။
တတိယေျမာက္ဦးေခတ္အလယ္ပိုင္းတြင္ သံုးစြဲေသာဒဂၤါးမ်ားတြင္ အစပိုင္းဒဂၤါးရို႔မွာ မင္းဆက္ေပါင္း (၄၉) ဆက္ ေငြဒဂၤါးအမ်ဳိးေပါင္း (၄၉) မ်ဳိး ဟိရမည္ျဖစ္ရာ နန္းသက္တိုေသာ မင္းအခ်ဳိ႔ ဒဂၤါးခပ္ႏွိပ္ရန္ မရၾကကုန္။ မင္းဆက္ (၄၀) ဆက္ ေငြဒဂၤါး (၄၀) ျပားမွ်ရာ တြိရသည္။ ၄င္းဒဂၤါးရို႔မွာ စုေဆာင္းထားခေသာ္လည္း အဂၤလိပ္ဂ်ပန္ ဒုတိယကမၻာစစ္ၾကီးအတြင္း စစ္ေဘးဒဏ္ေၾကာင့္ ပ်က္စီးယိုယြင္းခသည္ကတရပ္၊ ေျမာက္ဦးေခတ္အလယ္ပိုင္းအတြက္မွ်ရာ ေဖာ္ျပလိုသည္ကတေၾကာင္း ဤသို႔ေသာအေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ ဤ (၁၂) ဆက္ေသာ မင္းစဥ္ဒဂၤါးမ်ားကိုသာလွ်င္ ေဖာ္ျပရေပသတည္း။ ေနာင္ေခတ္ကာလအေလွ်ာက္ အလ်ဥ္းသင့္ ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါဦးမည္ဟု အာသီသဟိခပါေၾကာင္း။
ဓည၀တီျပည္တြင္ ဦးစြာအစ ဒဂၤါးေပၚေပါက္လာရျခင္း အေၾကာင္းရင္းမွာ အေနာက္မဇၩိမနီ၀င္တရိုး တိုင္းႀကီးျပည္ႀကီးအေပါင္းႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရးအတြက္ လွည့္လည္သံုးစြဲျခင္းအလို႔ငွာ ေရႊ၊ ေငြ၊ ႀကီး ဒဂၤါးမ်ားကို ခပ္ႏွိပ္သံုးစြဲၾကကုန္သတည္း။ ပဇာကာလမွ စတင္ျဖစ္ေပၚသနည္းဟူမူ ရာဇ၀င္၀ါသနာထံုသူရို႔သည္ ရွိအက်ဆံုးျဖစ္ေသာ ျမိဳ႔ေတာ္ေဟာင္းမ်ားသို႔ လိုက္လံရွာေဖြၾကေသာအခါ ရခိုင္ျပည္တြင္ အေဟာင္းဆံုးဒဂၤါးေခၚ ဆတ္တံဆိပ္ဒဂၤါးမ်ားကို တြိသည္။ အခ်ဳိ႔ေသာ ရာဇ၀င္ဆရာရို႔က ၄င္းဒဂၤါးကို (မာရာယုဒဂၤါး) ဟု အယူအဆရွိၾကသည္။ ဒဂၤါးတြင္လည္း စာပီအကၡရာ အမွတ္အသား တစံုတခုမွမပါ။ ဆတ္ရုပ္တခုတည္းသာလွ်င္ ခပ္ႏွိပ္လွ်က္ပါဟိၿပီးလွ်င္ ဒဂၤါး၏အနားႏွင့္အသားျပင္ရို႔မွာ ပြန္းပဲ့ပ်က္ၿပိဳလုခန္႔ျဖစ္နီသည္။ အေဟာင္းဆံုးဒဂၤါးေတာ့မွန္ပါ၏။ သကၠရာဇ္ နိစဲြမပါ၍ မေ၀ခြဲနိဳင္။ သို႔ေသာ္ ရာဇ၀င္သက္ႀကီးရို႔က ထင္ျမင္ခ်က္တခုပီး၍ ရြီးသားမွတ္တမ္းတင္ထားခသည္မွာ ပဥၥမၿမိဳ႔ေတာ္ မဥၥဴသိမ္မင္းသည္ (ေခတၲသင္လည္းေခၚ၏) ဆတ္တံဆိပ္ခပ္ႏွိပ္အပ္ေသာ ဒဂၤါးမ်ားကို ခပ္ႏွိပ္သံုးစြဲဖူးေၾကာင္း ရာဇ၀င္ေဟာင္းက်မ္း၏ ထြက္ဆိုခ်က္အရ ဟုတ္လိမ့္နိဳးျဖင့္ မဥၥဴသိမ္ (ေခတၲသင္) ေခၚ (တိုင္းခ်စ္မင္း) လက္ထက္တြင္ သံုးစြဲေၾကာင္းဟူေပ၏။
သို႔ေသာ္ ပထမေဖာ္ျပရင္း မာရာယုဒဂၤါးလည္းလြန္လြန္းသည္။ ပဇာေၾကာင့္ဆိုေသာ္ မာရာယုမင္း ေဂါတမဘုရားပြင့္ေတာ္မမူမီွ ကာလကပင္ ဘိုးေတာ္အဥၨနႏွင့္ ကာဠေဒ၀ီလ ရေသ့ရို႔ မၿဖိဳသိမ့္ေသာ သကၠရာဇ္ (၆၀၅၇) တြင္ မင္းျဖစ္ေသာသူျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ထိုေခတ္ကာလအခ်ိန္ ဒဂၤါးကို မသံုးစြဲၾက။ ေရႊဒိုင္ခြက္ေငြဒိုင္ခြက္မ်ားကိုရာ သံုးစြဲေၾကာင္း ေဃာသကသူေဌးႀကီး၀တၳဳကို ေထာက္ရႈ၍သိနိဳင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ယုတၱိမထင္ရွားေခ်။ မဥၨဴသိမ္ေခၚ တိုင္းခ်စ္မင္းလက္ထက္တြင္ ရာဇ၀င္သက္ႀကီးရို႔ ေဖာ္ျပၾကသည္မွာလည္း ေနာက္သို႔ဆုတ္လြန္းသည္ဟု ထင္ပါသည္။ ပဇာေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ပထမေ၀သာလီၿမိဳ႕ေတာ္ေဟာင္းတြင္ ရွာေဖြရဟိေသာ ဒဂၤါးအခ်ဳိ႔မွာ သကၠရာဇ္ (၁၅၀) ေက်ာ္အတြင္းက က်ေရာက္ၿပီးလွ်င္ အကၡရာစာမ်ားမွာလည္း သကၠဋနာဂရီ၊ အူရဒူ အာေရဗီအကၡရာသက္သက္ျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း ႏြားရုပ္လူရုပ္ျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း ခပ္ႏွိပ္ထုလုပ္၍ တြိရေပသည္။
ထို႕ေၾကာင့္ ေဖာ္ျပၿပီးေသာ ဆတ္တံဆိပ္ဒဂၤါးမွာ စာပီမသံုးစြဲမီွကာလကေသာ္လည္းေကာင္း၊ မာရာယုမင္း၏ေနာက္ဆံုးအဆက္မွေသာ္လည္းေကာင္း ေပၚထြက္ဟန္လကၡဏာရေပ၏။ ထိုစဥ္အခါမွစ၍ ေငြသားဒဂၤါး၊ ေရႊသားဒဂၤါး ႀကီးျပားဒဂၤါး သံုးစြဲလာၾကသည္။ ယခုေဖာ္ျပပါ ေျမာက္ဦးေခတ္အလယ္မွ အဆံုးတိုင္ေအာင္ ဒဂၤါးရို႔မွာ သီရိသုဓမၼာရာဇာဒဂၤါးတျပားသာလွ်င္ ရခိုင္စာတဘက္ အူရဒူႏွင့္ ဟိႏၵဴဘာသာေရာေႏွာ၍ ခပ္ႏွိပ္ထားသည္။ နရပတိမင္းအစ မဟာသမတရာဇာအဆံုးတိုင္ေအာင္ ဒဂၤါးရို႔မွာ (၂) ဘက္လံုးတြင္ ရခိုင္အကၡရာသက္သက္ျဖင့္ ခပ္ႏွိပ္ထားသည္။ ရခိုင္ျပည္တြင္ သကၠရာဇ္ (၁၁၄၄) ခုႏွစ္နန္းတက္၍ (၁၁၄၆) ခုတြင္ နန္းက်ေသာမဟာသမတရာဇာအဆံုးတြင္ အမရပူရဘိုးေတာ္ သိမ္းပိုက္အုပ္စိုးသည္။ ထိုအခါတြင္ ဘိုးေတာ္သည္ ေငြသားဒဂၤါခပ္ႏွိပ္သံုးစြဲသည္။ ဤမွ်ျဖင့္ တတိယေျမာက္ဦးေခတ္အလယ္ပိုင္းႏွင့္ ေနာက္ဆံုးပိုင္းဒဂၤါးမ်ားအေၾကာင္းကို အနည္းငယ္ေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္ေပသည္။ က်န္ဒဂၤါးမ်ားအေၾကာင္းကိုလည္း ဆက္လက္ေဖာ္ျပရန္ အာသီသဟိခပါေၾကာင္း။
(ဦးသာထြန္း)
ဓါတ္ပံုအစစ္အမွန္ ေျမာက္ဦးေခတ္ဒၤဂါးတခ်ိဳ႔
တတိယေျမာက္ဦးေခတ္အလယ္ပိုင္းဟူ၍ ေခါင္းစဥ္တပ္ျပီးလ်င္ စီစဥ္ရြီးသားရျခင္းမွာ သကၠရာဇ္ (၉၇၄) ခု သီရီသုဓမၼာရာဇာလက္ထက္တြင္သံုးစြဲခေသာ ေငြသားဒဂၤါးေဟာင္းကို အစျပဳၿပီးလွ်င္ ရြီးသားေဖာ္ျပရျခင္းေၾကာင့္ တတိယေျမာက္ဦးေခတ္အလယ္ပိုင္းဒဂ္ါးဟူ၍ ေခါင္းစဥ္တပ္ရျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ပဇာေၾကာင့္ (တတိယေျမာက္ဦးေခတ္) ေခၚတြင္ရသနည္းဟူမူကား သကၠရာဇ ္(၄၄၉) ခုႏွစ္တြင္ ပထမေျမာက္ဦးၿမိဳ႔ကို တည္ေထာင္ေတာ္မူ၏။ ၄င္းသကၠရာဇ္မွာ ခဆပဥၥကိန္းကိုျဖိဳ၍ ရြီတြက္လာေသာ ယခုေကာဇာသကၠရာဇ္ အတြင္းတြင္ျဖစ္သည္။ (ဒုတိယေျမာက္ဦးၿမိဳ႔) ေခၚတြင္ေၾကာင္းကား သကၠရာဇ္ (၇၉၂) ခုတြင္ မင္းေစာမြန္ႀကီးသည္ ဒုတိယေျမာက္ဦးၿမိဳ႔ကို တည္ေတာ္မူေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ (တတိယေျမာက္ဦးျမိဳ႔) ေခၚတြင္ေၾကာင္းကား သကၠရာဇ္ (၈၉၃) တြင္ ဘ၀သွ်င္မင္းဗာၾကီးသည္ တတိယေျမာက္ဦးျမိဳ႕ကိုတည္ေတာ္မူေသာေၾကာင့္ (တတိယေျမာက္ဦး) တြင္သည္။ ၄င္း တတိဟေျမာက္ဦးျမိဳ႔တည္ မင္းဗာႀကီး သကၠရာဇ္(၈၉၃) မွအစ သကၠရာဇ္ (၉၇၄) ခုတြင္ေျမာက္ဦးမင္းဆက္အလယ္ပိုင္းသို႔က်ေရာက္နီၿပီးျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ေျမာက္ဦးေခတ္အလယ္ပိုင္းဟူေသာ နာမကို ပီးရျခင္းျဖစ္သည္။
ယခုေဖာ္ျပပါဒဂၤါးပံု (၁) ပံုမွာ သကၠရာဇ္ (၉၇၄) ခု သီရိသုဓမၼာရာဇာမင္း လက္ထက္တြင္ သံုးခေသာ ဒဂၤါးျဖစ္သည္။ ပံု(၂) သကၠရာဇ္(၁၀၀၀) နရပတိမင္းႀကီး။ ပံု(၃) သတိုးမင္းတရား။ ၄င္းမင္းကိုဖြားျမင္ေသာအခါက နကၠဒါန္ထီးျဖဴ အလိုလိုပြင့္ေသာေၾကာင့္ (ထီးျဖဴပြင့္မင္း) ဟုေခၚ၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ၄င္းမင္းလက္ထက္သံုးစြဲေသာ ဒဂၤါးတြင္ ကနကၠဒါန္ထီးျဖဴပြင့္ဟန္ ဆြဲလြဲခ်ရြက္သ႑ာန္တြဲက်ဟန္ အနားရစ္ျဖင့္ သြန္းလုပ္သည္။။ ပံု(၄) စႏၵသုဓမၼရာဇာ သကၠရာဇ္ (၁၀၁၄) ၄င္းမင္းလက္ထက္တြင္ (ဆင္ျဖဴသခင္၊ ဆင္နီသခင္) ဟူေသာဘြဲ႔ကိုပယ္၍ (ေရႊနန္းသခင္) ဟူေသာ ဘြဲ႕ကိုရာ ခံယူသည္။
ပဇာေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ၄င္းမင္းလက္ထက္တြင္ ဆင္ျဖဴေတာ္၊ ဆင္နီေတာ္ရို႔ ကြယ္ျပီးုျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဘ၀သွ်င္မင္းဖေလာင္းႀကီးတည္ေဆာက္ေတာ္မူေသာ ေရႊစင္အတိ ခင္းစီအပ္သည့္ အထြဋ္ေတာ္မွန္ကင္းမွသည္ ၿမီထဲ အုတ္ျမစ္အစတိုင္ေအာင္ ေရႊသားအတိၿပီးေသာ နန္းမေဆာင္၏ဗဟိုေဆာင္ ေတာ္ ေရႊအိမ္ကြမ္းေျပာက္ႀကီးကို ဂုဏ္ယူသည့္သေဘာအားျဖင့္ (ေရႊနန္းသခင္) ဟူေသာဘြဲ႔ကို ခံယူသည္။ ပံု(၅) စႏၵ၀ိဇယရာဇာ သကၠရာဇ္ (၁၀၇၁)။ ပံု(၆ ) သကၠရာဇ္ (၁၀၉၃) ခုစႏၵသူရိယရာဇာ။ ပံု(၇) သကၠရာဇ္ (၁၁၉၉) မဒၵရာဇ္ရာဇာ။ ပံု(၈) သကၠရာဇ္ (၁၁၀၉) အဘယရာဇာ။ ပံု(၁၀) သကၠရာဇ္(၁၁၃၅) စႏၵသုမနရာဇာ။ ပံု(၁၁) သကၠရာဇ္ (၁၁၄၄) ခု စႏၵပရမရာဇာ။ ပံု(၁၂) သကၠရာဇ္ (၁၁၄၆) ခု အမရပူရ ဆင္ျဖဴမ်ားသွ်င္နိဳင္ငံ။ ဤကဲ့သို႔ မိမိ၏ဂုဏ္ထူးဘြဲ႔ထူးမ်ားကိုခံယူကာ ေငြသားဒဂၤါးတြင္ ဘြဲတံဆိပ္ခတ္ႏွိပ္ၾကကုန္သည္။
တတိယေျမာက္ဦးေခတ္အလယ္ပိုင္းတြင္ သံုးစြဲေသာဒဂၤါးမ်ားတြင္ အစပိုင္းဒဂၤါးရို႔မွာ မင္းဆက္ေပါင္း (၄၉) ဆက္ ေငြဒဂၤါးအမ်ဳိးေပါင္း (၄၉) မ်ဳိး ဟိရမည္ျဖစ္ရာ နန္းသက္တိုေသာ မင္းအခ်ဳိ႔ ဒဂၤါးခပ္ႏွိပ္ရန္ မရၾကကုန္။ မင္းဆက္ (၄၀) ဆက္ ေငြဒဂၤါး (၄၀) ျပားမွ်ရာ တြိရသည္။ ၄င္းဒဂၤါးရို႔မွာ စုေဆာင္းထားခေသာ္လည္း အဂၤလိပ္ဂ်ပန္ ဒုတိယကမၻာစစ္ၾကီးအတြင္း စစ္ေဘးဒဏ္ေၾကာင့္ ပ်က္စီးယိုယြင္းခသည္ကတရပ္၊ ေျမာက္ဦးေခတ္အလယ္ပိုင္းအတြက္မွ်ရာ ေဖာ္ျပလိုသည္ကတေၾကာင္း ဤသို႔ေသာအေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ ဤ (၁၂) ဆက္ေသာ မင္းစဥ္ဒဂၤါးမ်ားကိုသာလွ်င္ ေဖာ္ျပရေပသတည္း။ ေနာင္ေခတ္ကာလအေလွ်ာက္ အလ်ဥ္းသင့္ ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါဦးမည္ဟု အာသီသဟိခပါေၾကာင္း။
ဓည၀တီျပည္တြင္ ဦးစြာအစ ဒဂၤါးေပၚေပါက္လာရျခင္း အေၾကာင္းရင္းမွာ အေနာက္မဇၩိမနီ၀င္တရိုး တိုင္းႀကီးျပည္ႀကီးအေပါင္းႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရးအတြက္ လွည့္လည္သံုးစြဲျခင္းအလို႔ငွာ ေရႊ၊ ေငြ၊ ႀကီး ဒဂၤါးမ်ားကို ခပ္ႏွိပ္သံုးစြဲၾကကုန္သတည္း။ ပဇာကာလမွ စတင္ျဖစ္ေပၚသနည္းဟူမူ ရာဇ၀င္၀ါသနာထံုသူရို႔သည္ ရွိအက်ဆံုးျဖစ္ေသာ ျမိဳ႔ေတာ္ေဟာင္းမ်ားသို႔ လိုက္လံရွာေဖြၾကေသာအခါ ရခိုင္ျပည္တြင္ အေဟာင္းဆံုးဒဂၤါးေခၚ ဆတ္တံဆိပ္ဒဂၤါးမ်ားကို တြိသည္။ အခ်ဳိ႔ေသာ ရာဇ၀င္ဆရာရို႔က ၄င္းဒဂၤါးကို (မာရာယုဒဂၤါး) ဟု အယူအဆရွိၾကသည္။ ဒဂၤါးတြင္လည္း စာပီအကၡရာ အမွတ္အသား တစံုတခုမွမပါ။ ဆတ္ရုပ္တခုတည္းသာလွ်င္ ခပ္ႏွိပ္လွ်က္ပါဟိၿပီးလွ်င္ ဒဂၤါး၏အနားႏွင့္အသားျပင္ရို႔မွာ ပြန္းပဲ့ပ်က္ၿပိဳလုခန္႔ျဖစ္နီသည္။ အေဟာင္းဆံုးဒဂၤါးေတာ့မွန္ပါ၏။ သကၠရာဇ္ နိစဲြမပါ၍ မေ၀ခြဲနိဳင္။ သို႔ေသာ္ ရာဇ၀င္သက္ႀကီးရို႔က ထင္ျမင္ခ်က္တခုပီး၍ ရြီးသားမွတ္တမ္းတင္ထားခသည္မွာ ပဥၥမၿမိဳ႔ေတာ္ မဥၥဴသိမ္မင္းသည္ (ေခတၲသင္လည္းေခၚ၏) ဆတ္တံဆိပ္ခပ္ႏွိပ္အပ္ေသာ ဒဂၤါးမ်ားကို ခပ္ႏွိပ္သံုးစြဲဖူးေၾကာင္း ရာဇ၀င္ေဟာင္းက်မ္း၏ ထြက္ဆိုခ်က္အရ ဟုတ္လိမ့္နိဳးျဖင့္ မဥၥဴသိမ္ (ေခတၲသင္) ေခၚ (တိုင္းခ်စ္မင္း) လက္ထက္တြင္ သံုးစြဲေၾကာင္းဟူေပ၏။
သို႔ေသာ္ ပထမေဖာ္ျပရင္း မာရာယုဒဂၤါးလည္းလြန္လြန္းသည္။ ပဇာေၾကာင့္ဆိုေသာ္ မာရာယုမင္း ေဂါတမဘုရားပြင့္ေတာ္မမူမီွ ကာလကပင္ ဘိုးေတာ္အဥၨနႏွင့္ ကာဠေဒ၀ီလ ရေသ့ရို႔ မၿဖိဳသိမ့္ေသာ သကၠရာဇ္ (၆၀၅၇) တြင္ မင္းျဖစ္ေသာသူျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ထိုေခတ္ကာလအခ်ိန္ ဒဂၤါးကို မသံုးစြဲၾက။ ေရႊဒိုင္ခြက္ေငြဒိုင္ခြက္မ်ားကိုရာ သံုးစြဲေၾကာင္း ေဃာသကသူေဌးႀကီး၀တၳဳကို ေထာက္ရႈ၍သိနိဳင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ယုတၱိမထင္ရွားေခ်။ မဥၨဴသိမ္ေခၚ တိုင္းခ်စ္မင္းလက္ထက္တြင္ ရာဇ၀င္သက္ႀကီးရို႔ ေဖာ္ျပၾကသည္မွာလည္း ေနာက္သို႔ဆုတ္လြန္းသည္ဟု ထင္ပါသည္။ ပဇာေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ပထမေ၀သာလီၿမိဳ႕ေတာ္ေဟာင္းတြင္ ရွာေဖြရဟိေသာ ဒဂၤါးအခ်ဳိ႔မွာ သကၠရာဇ္ (၁၅၀) ေက်ာ္အတြင္းက က်ေရာက္ၿပီးလွ်င္ အကၡရာစာမ်ားမွာလည္း သကၠဋနာဂရီ၊ အူရဒူ အာေရဗီအကၡရာသက္သက္ျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း ႏြားရုပ္လူရုပ္ျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း ခပ္ႏွိပ္ထုလုပ္၍ တြိရေပသည္။
ထို႕ေၾကာင့္ ေဖာ္ျပၿပီးေသာ ဆတ္တံဆိပ္ဒဂၤါးမွာ စာပီမသံုးစြဲမီွကာလကေသာ္လည္းေကာင္း၊ မာရာယုမင္း၏ေနာက္ဆံုးအဆက္မွေသာ္လည္းေကာင္း ေပၚထြက္ဟန္လကၡဏာရေပ၏။ ထိုစဥ္အခါမွစ၍ ေငြသားဒဂၤါး၊ ေရႊသားဒဂၤါး ႀကီးျပားဒဂၤါး သံုးစြဲလာၾကသည္။ ယခုေဖာ္ျပပါ ေျမာက္ဦးေခတ္အလယ္မွ အဆံုးတိုင္ေအာင္ ဒဂၤါးရို႔မွာ သီရိသုဓမၼာရာဇာဒဂၤါးတျပားသာလွ်င္ ရခိုင္စာတဘက္ အူရဒူႏွင့္ ဟိႏၵဴဘာသာေရာေႏွာ၍ ခပ္ႏွိပ္ထားသည္။ နရပတိမင္းအစ မဟာသမတရာဇာအဆံုးတိုင္ေအာင္ ဒဂၤါးရို႔မွာ (၂) ဘက္လံုးတြင္ ရခိုင္အကၡရာသက္သက္ျဖင့္ ခပ္ႏွိပ္ထားသည္။ ရခိုင္ျပည္တြင္ သကၠရာဇ္ (၁၁၄၄) ခုႏွစ္နန္းတက္၍ (၁၁၄၆) ခုတြင္ နန္းက်ေသာမဟာသမတရာဇာအဆံုးတြင္ အမရပူရဘိုးေတာ္ သိမ္းပိုက္အုပ္စိုးသည္။ ထိုအခါတြင္ ဘိုးေတာ္သည္ ေငြသားဒဂၤါခပ္ႏွိပ္သံုးစြဲသည္။ ဤမွ်ျဖင့္ တတိယေျမာက္ဦးေခတ္အလယ္ပိုင္းႏွင့္ ေနာက္ဆံုးပိုင္းဒဂၤါးမ်ားအေၾကာင္းကို အနည္းငယ္ေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္ေပသည္။ က်န္ဒဂၤါးမ်ားအေၾကာင္းကိုလည္း ဆက္လက္ေဖာ္ျပရန္ အာသီသဟိခပါေၾကာင္း။
(ဦးသာထြန္း)
ဓါတ္ပံုအစစ္အမွန္ ေျမာက္ဦးေခတ္ဒၤဂါးတခ်ိဳ႔
Wednesday, April 2, 2008
Tuesday, April 1, 2008
ဆံပင္ကအျမစ္ မုဆိတ္ကထြက္ (ဟာသ)
အယင္ကခါ ရြာတရြာတြင္ အလြန္ခ်မ္းသာႄကြယ္၀ေသာ လယ္ပိုင္သွ်င္မိသားစုတခုဟိသည္။ ထိုမိသားစုတြင္ (မစာဥ) ဟုေခၚေသာ အလြန္ေခ်ာေမာလွပေသာ သမီးရတနာတဦးထြန္းကားသည္။ တဦးတည္းေသာသမီးျဖစ္သျဖင့္ အလိုလိုက္၍ မြီးစပ္ထားသည္။ သမီးမွာ ရုပ္ရည္ကလည္းလွပ ေငြေၾကးကလည္းျပည့္စံု အက်င့္စာရိတၱကလည္း ေကာင္းမြန္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ထိုရြာတြင္ သူမအား ကြမ္းေတာင္ကိုင္ဟု အပ်ိဳေဖာ္ရြယ္မ်ားက ေခၚစမွတ္ျပဳၾကသည္။ မစာဥသည္ သေဘာလည္းအလြန္ေကာင္းသည္။ ရြာတြင္အလႈဟိလွ်င္ သူေဌးသမီးဆိုၿပီး မာနတက္မနီတတ္။ ရီခတ္၊ အိုးတိုက္ေအာက္ၿခီသိမ္းက ၀င္ေရာက္ကူညီလုပ္ကိုင္တတ္သည္။ သူမ၏အားနည္းခ်က္မွာ (၈) တန္းႏွင့္ ေက်ာင္းထြက္လိုက္ရျခင္းျဖစ္သည္။
ဤသည္မွာလည္း သူမ၏အားနည္းခ်က္မဟုတ္ေပ။ ရြာတြင္ အထက္တန္းေက်ာင္းမဟိသျဖင့္ (၈) တန္းေအာင္ေသာအခါ ေက်ာင္းဆက္မတက္ႏိုင္ဘဲ ေက်ာင္းထြက္လိုက္ရျခင္းျဖစ္သည္။ မိဘမ်ားကလည္း တဦးတည္းသမီးကို မခဲြႏိုင္။ ၿမိဳ႔တြင္ ေက်ာင္းအိပ္ေက်ာင္းစားထားမည္ကိုလည္း စိတ္မခ်၊ သူမ၏ေနာင္ေရးအတြက္လည္းပူစရာမလိုသျဖင့္ ေက်ာင္းဆက္မထားျခင္းျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သူမကို သူ႔မိဘမ်ားက ပညာတတ္လူငယ္တဦးႏွင့္ ပီးစားခ်င္သည္။ သို႔မွသာ သူ႔မိသားစုတြင္ လိုအပ္ခ်က္တခုျပည့္စံုလားမည္ျဖစ္သည္။ ေငြးေရးေၾကးေရး၊ ဂုဏ္ျဒပ္ႏွင့္ျပည့္စံုၿပီး အလြန္ျပည့္စံုေပ်ာ္စရာေကာင္းေသာ မိသားစုတခုျဖစ္လာမည္မဟုတ္ပါလား။
သီးခ်ိန္တန္သီး ပြင့္ခ်ိန္တန္ပြင့္ သားသမီးမ်ားအား သင့္ေတာ္သူႏွင့္အိမ္ေထာင္ခ်ပီးျခင္းသည္ မိဘမ်ား အဓိကေခါင္းကိုက္ေသာ ကိစၥတရပ္ျဖစ္သည္။ အျပင္ေကာင္းၿပီး အတြင္းမေကာင္း၊ ခ်မ္းသာၿပီးစာရိတၱမေကာင္းသူႏွင့္ အိမ္ေထာင္ခ်ပီးမိလွ်င္ သမီးေခ်မွာ တသက္လံုးစိတ္ဆင္းရဲရမည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဆင္းရဲခ်မ္းသာအဓိကမဟုတ္ စာရိတၱေကာင္းမြန္ဖို႔ ပညာတတ္ဖို႔အေရးႀကီးသည္။ မိမိရို႔ဖက္က ေငြေၾကးျပည့္စံုၿပီးသားျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မိဘမ်ားမွာ သမက္ေလာင္းလိုက္ရွာရသည္။ သမီးသွ်င္ျဖစ္နီသျဖင့္ တအိမ္၀င္တအိမ္ထြက္ လိုက္ရွာ၍မသင့္ေတာ္ လူသွ်င္ရိပ္မိမည္ကိုလည္း ထည့္တြက္ရသည္။ ရြာက အျခင္းေျပာမည္ကိုလည္း ေၾကာက္ရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သင့္ေတာ္မည့္လူငယ္လူရြယ္တြိလွ်င္ အ၀ီးကေစာင့္ၾကည့္အကဲခတ္ရသည္။ သတင္ပလင္းစံုစမ္းတီးေခါက္ၾကည့္ရသည္။ ေအသူ ဇာရြာကလည္း ဇာလုပ္ေတလဲ။ မိဘက ဇာဇာတိလဲ။ မ်ိဳးရိုးက ပေဇာင္ပိုင္ေယွာင္လဲ စသည္ျဖင့္ျဖစ္သည္။
မ်ားမၾကာ ရြာတြင္ ေက်ာင္းဆရာေခ်တေယာက္ေရာက္လာသည္း။ ရြာတြင္ (ရ) တန္း (၈) တန္းကို သခၤ်ာ၊ သမိုင္း၊ ပထီအစံုသင္ပီးရသည္။ အနီအထိုင္သပ္သပ္ယပ္ယပ္နီတတ္သည္။ အရက္မေသာက္ ဆီးလိပ္မေသာက္ ဖဲမကဇတ္တတ္။ ကြမ္းပင္မစားတတ္။ ထို႔ေၾကာင့္ ထိုသူငယ္အား မစာဥမိဘမ်ားက သေဘာက်လွ်က္ဟိသည္။ လူငယ္အခ်င္းခ်င္းလည္း ခင္မင္ရင္းႏွီးမႈဟိသည္။ ခင္မင္ရင္းႏွီးေအာင္လည္း မိဘမ်ားက လမ္းေၾကာင္းပီးထားသည္။ ေက်ာင္းဆရာေခ်မ၊ွာ ေက်ာင္းဆရာပီပီ ပညာအရည္အျခင္းဟိသည္။ အက်င့္စာရိတၱေကာင္းမြန္သည္။ ေတြးေတာဆင္ျခင္ညာဏ္ဟိသည္။ သူသည္ ေက်ာင္းအားရက္မ်ားတြင္ တျခားသူမ်ားကဲ့သို႔ ငါးဖမ္းဖြတ္ရွာ က်မိက်ရာအလုပ္မလုပ္တတ္။ ရြာဘုန္းႀကီးေက်ာင္းသို႔လားၿပီး တရားနာ ဥပုသ္ေစာင့္ သီလေဆာက္တည္ေလ့ဟိသည္။ ေက်ာင္းကအျပန္ ရြာဦးထိပ္က ေညာင္ပင္ေအာက္တြင္ အေအာင့္တေပြ အနားယူၿပီးလွ်င္ တစံုတခုကို အေလးအနက္ေတြး စဥ္းစားတတ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ရြာတြင္ သူ႔အား (ေအေက်ာင္းဆရာေခ် ကေကာင္းပညာဟိေရ) ဟု နာမည္ႀကီးလွ်က္ဟိသည္။
မစာဥ၏အမိအဘမ်ားမွာ အခုမွ သမက္ေလာင္းကိုရွာတြိသည္။ သူမ်ားလက္မဦးခင္ ကိုယ္ဦးထားမွျဖစ္မည္။ (လင္းတမွာအရိုး လူမွာအိုး) ဟု စကားပံုဟိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေက်ာင္းဆရာေခ်ႏွင့္ သူ႔သမီးကို အယင္ပီးစပ္လိုက္သည္။ လူငယ္ခ်င္းမိတၱာမွ်နီသည္တေၾကာင္း ကန္႔ကြက္ျပႆနာရွာမည့္သူလည္းမဟိ၊ လက္ထပ္ပဲြမွာ လြယ္လြယ္ကူကူအထေျမာက္သည္။ ပတ္၀န္းက်င္အကုန္ရြာကိုဖိတ္ၾကားလွ်က္ ႀကီးစြာေသာမဂၤလာပဲြျပဳလုပ္သည္။ ဤရြာတ၀ိုက္တြင္ အစည္ဆံုးမဂၤလာပဲြဟု ဆိုစမွတ္ျပဳၾကသည္။ ပဲြတြင္ ၀က္သား၊ ၾကက္သား၊ ဆိတ္သားအစံု သေဘၤာထိုးေျခာက္ပါေကၽြးသည္။ သေဘၤာထိုးေျခာက္မွာ အခုအခါ အလြန္ယွားနီၿပီးျဖစ္ေသာ္လည္း မိဘမ်ားက သမီးမဂၤလာေဆာင္အတြက္ မာန္ေအာင္ကၽြန္းက ႀကိဳတင္မွာယူ စီစဥ္ထားရျခင္းျဖစ္သည္။
မဂၤလာေဆာင္ၿပီး ေလးငါးေျခာက္လၾကာေသာ္လည္း လူငယ္မွာ ၄င္းပုစၦာအား ေခါင္းကိုက္အေျဖရွာလွ်က္ဟိသည္။ အခုထိအေျဖရပံုမေပၚ။ ေညာင္ပင္ေအာက္သို႔အလားမ်ားလာသည္။ အယင္ေခါက္ကဆိုလွ်င္ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းကအျပန္မွရာ ေညာင္ပင္ေအာက္ထိုင္ၿပီး စဥ္းစားေလ့ဟိသည္။ အခုအခါ ေညာင္ပင္ေအာက္သို႔ တကူးတကလားေရာက္ၿပီး ထိုင္စဥ္းစားေလ့ဟိသည္။ စဥ္းစားခ်ိန္လည္းပိုမ်ားလာသည္။ မယားမစာဥမွာ လင္ကိုခ်စ္သည္ကတေၾကာင္း ေၾကာက္သည္ကတေၾကာင္း ရိုေသသည္ကတေၾကာင္း။ အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ လင္သည္အား ဖြင့္မမိန္းရဲေပ။ အဘာကိုလည္း ဖြင့္မေျပာ၀ံ့ေပ။ သို႔ေသာ္ အိမ္က ေယာက္ခမႏွစ္ေယာက္စလံုးက ဤအေၾကာင္းကို ရိပ္မိၿပီးျဖစ္သည္။ ဤအေၾကာင္းသည္လည္း သူ႔သမီးႏွင့္ပီးစပ္ရျခင္း၏အေၾကာင္းတခ်က္ျဖစ္သည္။
သူငယ္မွာ တရက္နိ ၄င္းေညာင္ပင္ႀကီးေအာက္တြင္ နိျခင္းေၾကာင္ေတာင္ ေဆာင့္ေျခာင္ထိုင္လွ်က္ ထိုျပႆနာကို အေလးအနက္စဥ္းစားနီသည္။ လက္ကလည္း ေရွာက္ျခမ္းစိတ္တခုကို ၿမီႀကီးတြင္ ရြီးျခစ္ၿပီး ပုစၦာအေျဖကို တြက္နီသည္။ ေယာက္ခမႀကီးကလည္း ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းကအျပန္ႏွင့္ႀကံဳသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေယာက္ခမႀကီးက ေအတခါ ႀကံဳတုန္းႀကိဳက္တုန္း မိန္းၾကည့္မွျဖစ္မည္ဟု အတြက္ရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သူငယ္နားသို႔ကပ္လွ်က္ -
”အဘာငါ့သားေမာင္ေခ် ဇာဇာစဥ္းစာနီလဲေ၀” ဟု မိန္းလိုက္သည္။ ထိုအခါ သမက္ျဖစ္သူကလည္း ၀မ္းသာအားရေျဖသည္။
”အခင္အခင္ ကၽြန္ေတာ္စဥ္းစားနီစြာ ကေကာင္းၾကာဗ်ာယ္။ အခုမွ စဥ္းစားလို႔ရေရ၊”
”ဇာဇာလဲေ၀ ေမာင္ေခ်”
”ေအမုဆိတ္ ဇာကထြက္ေတလဲဆိုမွာ ဆံပင္က အျမစ္ရာမနား အခင္”
သားမက္ျဖစ္သူ၏အေျဖေၾကာင့္ ေယာက္ခမမွာ ပါးစေပၚလွ်က္ နဖူးလက္ခတ္မိေတာ့သည္။ သမီးသည္မွာ ထမင္းစားဖို႔ လင္ေတာ္ေမာင္ကို ေစာင့္ေမွ်ာ္လွ်က္ဟိနီလိမ့္မည္။
Sunday, March 2, 2008
ညကစစ္သားသံုးေယာက္
ညက ျမန္မာစစ္သားသံုးေယာက္
ရြာထဲေရာက္လာၿပီးေက
၀က္ေတာင္း ၾကက္ေတာင္း ခြီးေတာင္း
အရက္လည္းေတာင္း ေသာက္ၾကဴးကတ္ေတ --။
နီ၀င္ေက သူေသာက္ၾကဴး႐ို႕
(လက္နက္အားကိုးနန္႔)
တေယာက္မက်န္ မိမၼေခ်႐ို႕ကို
မီးပံုေဖၚလို႕ ကခိုင္းေရ --။
ညဥ့္နက္လာေက
(လူအ႐ိုင္း႐ို႕)
ညီအစ္ကို ေမာင္ႏွမကိုလည္းမမႈ
အားဓမၼျပဳက်င့္ကတ္ေတ --။
ညက ျမန္မာစစ္သားသံုးေယာက္
ရြာထဲေရာက္လာၿပီးေက
အဘာကို (စခန္းတေခါက္လိုက္ခဲ့ပါ) လို႕
ေခၚလားခစြာ
ေနာက္တရက္မွာ
လက္ျပန္ႀကိဳးတုတ္
မ်က္ႏွာလည္းခ်ဳပ္လို႕
ရြာဦးက ဇရပ္ရွိမွာ
က်ားထိုးသတ္လိုက္ကတ္ေတ --။
ေမာင္ႀကီးသွ်င္ကိုလည္း
ေပၚတာဆဲြလို႕
ေခ်ာင္းဖ်ားေခၚလားခစြာ
တခါလည္း ေပၚမလာလီဗ်ာယ္ --။
ေက်ာ္၀င္းေခ် (ေပါက္ေတာ)
ရြာထဲေရာက္လာၿပီးေက
၀က္ေတာင္း ၾကက္ေတာင္း ခြီးေတာင္း
အရက္လည္းေတာင္း ေသာက္ၾကဴးကတ္ေတ --။
နီ၀င္ေက သူေသာက္ၾကဴး႐ို႕
(လက္နက္အားကိုးနန္႔)
တေယာက္မက်န္ မိမၼေခ်႐ို႕ကို
မီးပံုေဖၚလို႕ ကခိုင္းေရ --။
ညဥ့္နက္လာေက
(လူအ႐ိုင္း႐ို႕)
ညီအစ္ကို ေမာင္ႏွမကိုလည္းမမႈ
အားဓမၼျပဳက်င့္ကတ္ေတ --။
ညက ျမန္မာစစ္သားသံုးေယာက္
ရြာထဲေရာက္လာၿပီးေက
အဘာကို (စခန္းတေခါက္လိုက္ခဲ့ပါ) လို႕
ေခၚလားခစြာ
ေနာက္တရက္မွာ
လက္ျပန္ႀကိဳးတုတ္
မ်က္ႏွာလည္းခ်ဳပ္လို႕
ရြာဦးက ဇရပ္ရွိမွာ
က်ားထိုးသတ္လိုက္ကတ္ေတ --။
ေမာင္ႀကီးသွ်င္ကိုလည္း
ေပၚတာဆဲြလို႕
ေခ်ာင္းဖ်ားေခၚလားခစြာ
တခါလည္း ေပၚမလာလီဗ်ာယ္ --။
ေက်ာ္၀င္းေခ် (ေပါက္ေတာ)
Friday, February 22, 2008
လူပ်က္မင္းသား
လူပ်က္မင္းသား
========
မ်က္လွည့္ဆရာ၏လိမ္ကြက္ကို
လူသိလားဗ်ာယ္ဆိုေက
မ်က္လွည့္ဆရာေရ
ဟာသျဖစ္လားပါေရ --။
မ်က္လွည့္ဆရာစြာ
တခါတလီမွာ
ေမ်ာက္ကိုလည္း ကခိုင္းပါေရ --။
တခါတလီမွာ
ဘဲ႐ုပ္က
ၾကက္ဥ ဥခိုင္းပါေရ --။
ဖဲကိုသံုးေခါက္ခ်ိဳးဗ်ာယ္
ကုလားဖန္ထိုးလိုက္တိုင္း
အားလံုးကုလား႐ုပ္တိထြက္လာေရ --။
တခါတလီမွာ သူစြာ
ပုလီကိုမႈတ္
ဂါထာတိလည္း မန္းမႈတ္ပါေရ --။
အရာ၀တၳဳတခုကို
လက္ကိုင္ပု၀ါခ်ဳပ္ပ်ာယ္
ျပန္႐ုတ္လိုက္ေက
ငွက္႐ုပ္ေခ် ျဖစ္လားပါေရ --။
ပု၀ါကို ျပန္အုပ္
ျပန္႐ုတ္လိုက္ခါ
ငွက္႐ုပ္ေခ် ေပ်ာက္လားပါေရ --။
ပု၀ါကိုတဖန္
ျပန္ခ်ဳပ္ ျပန္႐ုတ္လိုက္ခါ
လိပ္႐ုပ္ေခ် ထြက္လာပါေရ --။
ယင္းခါ ပုရိသာတ္က
တအံ့တၾသ သေဘာက်ဗ်ာယ္
လက္ခုပ္တိတီး
ဆုခ်ကတ္ပါေရ --။
(ယေကလည္း)
မ်က္လွည့္ဆရာ၏လိမ္ကြက္ကို
လူသိလားပ်ာယ္ဆိုေက
မ်က္လွည့္ဆရာေရ
ဟာသျဖစ္လားပါေရ --။
ပုရိသာတ္က
ေက်ာက္ခဲပစ္လို႕
ထန္းေခါက္ဖာကို
အသာပိုက္ပ်ာယ္
ေနာက္ေဖးေပါက္က
ထြက္ၿပီးရလီပါေရ --။ ။
(သာလွဦး)
========
မ်က္လွည့္ဆရာ၏လိမ္ကြက္ကို
လူသိလားဗ်ာယ္ဆိုေက
မ်က္လွည့္ဆရာေရ
ဟာသျဖစ္လားပါေရ --။
မ်က္လွည့္ဆရာစြာ
တခါတလီမွာ
ေမ်ာက္ကိုလည္း ကခိုင္းပါေရ --။
တခါတလီမွာ
ဘဲ႐ုပ္က
ၾကက္ဥ ဥခိုင္းပါေရ --။
ဖဲကိုသံုးေခါက္ခ်ိဳးဗ်ာယ္
ကုလားဖန္ထိုးလိုက္တိုင္း
အားလံုးကုလား႐ုပ္တိထြက္လာေရ --။
တခါတလီမွာ သူစြာ
ပုလီကိုမႈတ္
ဂါထာတိလည္း မန္းမႈတ္ပါေရ --။
အရာ၀တၳဳတခုကို
လက္ကိုင္ပု၀ါခ်ဳပ္ပ်ာယ္
ျပန္႐ုတ္လိုက္ေက
ငွက္႐ုပ္ေခ် ျဖစ္လားပါေရ --။
ပု၀ါကို ျပန္အုပ္
ျပန္႐ုတ္လိုက္ခါ
ငွက္႐ုပ္ေခ် ေပ်ာက္လားပါေရ --။
ပု၀ါကိုတဖန္
ျပန္ခ်ဳပ္ ျပန္႐ုတ္လိုက္ခါ
လိပ္႐ုပ္ေခ် ထြက္လာပါေရ --။
ယင္းခါ ပုရိသာတ္က
တအံ့တၾသ သေဘာက်ဗ်ာယ္
လက္ခုပ္တိတီး
ဆုခ်ကတ္ပါေရ --။
(ယေကလည္း)
မ်က္လွည့္ဆရာ၏လိမ္ကြက္ကို
လူသိလားပ်ာယ္ဆိုေက
မ်က္လွည့္ဆရာေရ
ဟာသျဖစ္လားပါေရ --။
ပုရိသာတ္က
ေက်ာက္ခဲပစ္လို႕
ထန္းေခါက္ဖာကို
အသာပိုက္ပ်ာယ္
ေနာက္ေဖးေပါက္က
ထြက္ၿပီးရလီပါေရ --။ ။
(သာလွဦး)
အထည္ႀကီးပ်က္
အထည္ႀကီးပ်က္
========
ပညာဟိျဖစ္ၿပီး
ပညာမဲ့သူကို
ခ်ဥ္ဖတ္ဟုေခၚသည္ --။
ခ်မ္းသာၿပီး
ေပြသာမဟိသူကို
ဖက္ခြက္ဟုေခၚသည္ --။
ဇတ္ျမင့္ၿပီး
ဇတ္နိမ့္သူကို
ယုတ္ကန္းဟုေခၚသည္ --။
(သာလွဦး)
========
ပညာဟိျဖစ္ၿပီး
ပညာမဲ့သူကို
ခ်ဥ္ဖတ္ဟုေခၚသည္ --။
ခ်မ္းသာၿပီး
ေပြသာမဟိသူကို
ဖက္ခြက္ဟုေခၚသည္ --။
ဇတ္ျမင့္ၿပီး
ဇတ္နိမ့္သူကို
ယုတ္ကန္းဟုေခၚသည္ --။
(သာလွဦး)
Sunday, February 17, 2008
အတၲစီးေၾကာင္းတေလွ်ာက္
အပိုင္း (၁)
ရာစုႏွစ္ (၂) လီျဖတ္သန္း
ကႏၲရခရီးၾကမ္းေအာက္
ကၽြန္သားေပါက္ဘ၀ ခံစားနီကတ္ရလို႔
ဖက္ဆစ္အညစ္အေၾကးတိကို
တြန္းလွန္ဖယ္ယွားလိုေရစိတ္
ယိုစီးမွိတ္က် ေျဖသိမ့္လို႕ပင္မရႏိုင္
ကိုယ့္ျပည္ကိုယ့္ၾကမၼာ
ကိုယ္႐ို ့ရာ ပိုင္ဆိုင္ခ်င္
ဘ၀င္မက်ႏိုင္ေရ
သူ႕ကၽြန္ဘ၀ျမင္ကြင္းထဲ
အဓမၼျပဳက်င့္ လုယက္ညႇင္းဆဲသတ္ျဖတ္
အသည္းကို လွီးျဖတ္စြာပိုင္ အခံရခက္လို႕
ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို အတည္ကိုင္
ယိုင္လဲၿပိဳပ်က္နီေရ ျပည္ႀကီးရခိုင္က ထြက္ခြာ
အစိတ္စိတ္အမႊာမြာ ၿခီဖ်က္ရက္စက္
ဖက္ခြက္ကို လက္နက္စြဲကိုင္ ေတာ္လွန္ေမာင္းထုတ္ျခင္းမွတပါး
တျခားမဟိ ယံုၾကည္ခလို႔ --။
အပိုင္း (၂)
စ႐ိုက္တူရာ မိတ္ျဖစ္ရာလတ္
ယံုၾကည္မႈတူလို ့ဦးတည္ခ်က္တူရာ စုဖြဲ႕
ကိုယ့္ၾကမၼာ ကိုယ္ဖန္တီးႏိုင္ဖို႕အေရး
ညီညာလက္တြဲ ေပါင္းဖက္မိခေကလ့ဲ
အသွ်င္ျမတ္နာဂိႏၵ ထြင္းထုခေရ
မ်ိဳးေစာင့္ေမာ္ကြန္းကိုမွ မေထာက္မညႇာ
ကိုယ္လိုရာ အတၲေခ်တခု
အေၾကာင္းျပဳေရ ပဋိပကၡ
အမိႈက္ကစ ျပႆဒ္ထိေအာင္
မီးေလာင္ခံကတ္ရေရ သာဓက
တြိခကတ္ဗ်ာ မဟုတ္လား --။
အပိုင္း (၃)
ေတာ္လွန္ေရးသေဘာ
အေျပာင္းအလဲ တခ်ိဳ႕ၾကားက
အတၲမေနာ ရွင္သန္ႀကီးထြားလာေရခါ
တနပ္စာကို တသက္တာထင္ပနာ
ကၽြန္ဇာတာကို ဖက္တြယ္ယင္း
ငါ-မွ-ငါ ေဒါမာန္ခင္းလို ့
အျမင္ခ်င္းဖီလာ ကိုယ္ထင္ရာခိုကိုး
အမ်ိဳးနန္႔သီလကို မ်က္ကြယ္ျပဳ
ညီၫြတ္မႈကင္း အခ်င္းခ်င္းဗိုလ္က်သတ္ျဖတ္
ပရမတ္နန္႕ ၀ီးကြာကတ္ရေရ --။
အတိတ္ကိုျပန္ၾကည့္ပါ ဗလင့္
၁၁၄၆ - က ေဒကနိထက္တိုင္
ေအာင္လံမထူႏိုင္ဘဲ
ေတာ္လွန္ေရးေတာက္ေလွ်ာက္
သီ-သူ-သီ ေပ်ာက္-သူ-ေပ်ာက္
ဇာတ္တူသြီးကိုေသာက္လို ့
ျပည္ႀကီးမ႑ိဳင္ ျပန္လည္နာလံထူႏိုင္ဖို႕ဆိုစြာ
အမွန္ပင္ ျဖစ္ႏိုင္ဖို႕လားေယ ---။
(အဥၥနလုလင္)
ေမာင္၀ိုင္းေခ်
ေမာင္၀ိုင္းေခ်
=======
တဖဲြ႔တစင္ေထာင္ေသာသူ
ငသံေတြႏွင့္တူ --။
ငသံေတြကို အားပီးလူ
ဘိုးေတာ္ေမာင္၀ိုင္းႏွင့္တူ --။
(သာလွဦး)
(ရခိုင္ျပည္ေတာ္လွန္ေရးမွာ ေမာင္၀ိုင္းေခ်တိမ်ားနီသိမ့္လို႔ ရခိုင့္ေတာ္လွန္ေရးႀကီး ပ်က္စီးနီရပါသည္။)
=======
တဖဲြ႔တစင္ေထာင္ေသာသူ
ငသံေတြႏွင့္တူ --။
ငသံေတြကို အားပီးလူ
ဘိုးေတာ္ေမာင္၀ိုင္းႏွင့္တူ --။
(သာလွဦး)
(ရခိုင္ျပည္ေတာ္လွန္ေရးမွာ ေမာင္၀ိုင္းေခ်တိမ်ားနီသိမ့္လို႔ ရခိုင့္ေတာ္လွန္ေရးႀကီး ပ်က္စီးနီရပါသည္။)
Friday, February 8, 2008
ယခီး (ႏွင့္) ဗခ်ီး
ယခီး (ႏွင့္) ဗခ်ီး
=======
ဗခ်ီး ယခီး
လံုးထြီးထြီး --။
ဗခ်ီးအီးပါ
ယခီးနာ --။
ဗခ်ီးအီးေပါက္
ယခီးေၾကာက္ --။
(သာလွဦး)
=======
ဗခ်ီး ယခီး
လံုးထြီးထြီး --။
ဗခ်ီးအီးပါ
ယခီးနာ --။
ဗခ်ီးအီးေပါက္
ယခီးေၾကာက္ --။
(သာလွဦး)
ယခီး
ယခီး
====
ရခိုင္စင္စစ္
ယခီးျဖစ္သည္
အႏွစ္ႏွစ္ရာကၽြန္သက္ေၾကာင့္ --။
ယခီးေပ်ာ္ပါး
၀ေအာင္စားသည္
၀မ္းကားဖူးေရာင္လာေသာေၾကာင့္ --။
(သာလွဦး)
====
ရခိုင္စင္စစ္
ယခီးျဖစ္သည္
အႏွစ္ႏွစ္ရာကၽြန္သက္ေၾကာင့္ --။
ယခီးေပ်ာ္ပါး
၀ေအာင္စားသည္
၀မ္းကားဖူးေရာင္လာေသာေၾကာင့္ --။
(သာလွဦး)
Thursday, February 7, 2008
မင္းသားႀကီးရႊီဘန္း သီတန္းစာရတု
မင္းသားအမွန္၊ ငါလွ်င္ၾကံက
ႏိုင္ငံရပ္စည္၊ တိုင္းျပည္အတြက္
ကိုယ့္အသက္ကို၊ ရက္ရက္စြန္႔ခြာ
ကုလားရြာ၌၊ ခႏၶာ႐ုပ္ေဟာင္း
ဘ၀ေျပာင္းလိမ့္ ---။
ျဖစ္ေၾကာင္းသံသရာ၊ သတၲ၀ါ႐ို႕
မွန္စြာမခၽြတ္၊ သူမသတ္လည္း
မလြတ္တခါ၊ သီအံ့ရာတည္း ---။
ကမၻာတာရွည္၊ သူ႐ို႕သည္လည္း
အတည္မစိုး၊ ငါၿမီတိုးေသာ္
အ႐ိုးတခါ၊ တြန္လိမ့္ရာ၏ ---။
ေနာင္လာေနာက္လူ၊ ရခိုင္သူ႐ို႕
အယူမေစာင္း၊ ငါ့လမ္းေၾကာင္းကို
ေကာင္းေကာင္းလိုက္နာ၊ တိုင္းဓညာကို
တခါမုကၡ်၊ ငါ႐ို႕ရအံ့ ---။
လံု႕လရွိခံ၊ လိုလွ်င္ၾကံက
နိဗၺာန္မခၽြတ္၊ လက္၀ါးခတ္သည္
စဲြမွတ္ဤစာသီတမ္းတည္း ---။ ။
(မင္းသားႀကီးရႊီဘန္း)
ႏိုင္ငံရပ္စည္၊ တိုင္းျပည္အတြက္
ကိုယ့္အသက္ကို၊ ရက္ရက္စြန္႔ခြာ
ကုလားရြာ၌၊ ခႏၶာ႐ုပ္ေဟာင္း
ဘ၀ေျပာင္းလိမ့္ ---။
ျဖစ္ေၾကာင္းသံသရာ၊ သတၲ၀ါ႐ို႕
မွန္စြာမခၽြတ္၊ သူမသတ္လည္း
မလြတ္တခါ၊ သီအံ့ရာတည္း ---။
ကမၻာတာရွည္၊ သူ႐ို႕သည္လည္း
အတည္မစိုး၊ ငါၿမီတိုးေသာ္
အ႐ိုးတခါ၊ တြန္လိမ့္ရာ၏ ---။
ေနာင္လာေနာက္လူ၊ ရခိုင္သူ႐ို႕
အယူမေစာင္း၊ ငါ့လမ္းေၾကာင္းကို
ေကာင္းေကာင္းလိုက္နာ၊ တိုင္းဓညာကို
တခါမုကၡ်၊ ငါ႐ို႕ရအံ့ ---။
လံု႕လရွိခံ၊ လိုလွ်င္ၾကံက
နိဗၺာန္မခၽြတ္၊ လက္၀ါးခတ္သည္
စဲြမွတ္ဤစာသီတမ္းတည္း ---။ ။
(မင္းသားႀကီးရႊီဘန္း)
ဘုရားကိုက်ားကိုက္ျခင္း
အယင္ကခါ
ဗလာရြာမွာ
အေသ၀နာဗိုလ္အုပ္ခ်ဳပ္ေတ --။
တရက္နိ နဂါးငမိုက္
အေသ၀နာခါးပိုက္က
မေရႊဥကို က်ားကိုက္ေတဇာတ္
ကျပလတ္ --။
ေတမိယဇာတ္ ကဖို႕စြာ
ခ်က္ခ်င္းျပန္ပ်င္လိုက္ရေရ --။
က်ားကဖို႕လူ
က်ားရီယူ၀တ္
က်ားေဂါင္းစြပ္ပ်ာယ္
အလွည့္ကိုေစာင့္
ဇာတ္စင္ေဒါင့္မွာအိပ္နီေရ --။
ယေလာက္စြာမွာ တေယာက္က
ဇာတ္စင္ကိုဓါးနန္႕ခြတ္လို႕
သိဒၶတၳမင္းသား
ေတာထြက္ခန္း ကဆိုခါ --
ခႏိၲကကို ပရုန္းနရုန္းႀကိဳးတုတ္
တေယာက္က ေမာင္စံလုပ္ပ်ာယ္
ဇာတ္ခန္းပ်င္လို႕
မာရ္နတ္ေတာင္မတားရသိမ့္
က်ားသမား
ပတ္သံၾကားစြာနန္႕ယူထည့္လိုက္စြာ --
သိဒၶတၳ
က်ားကိုက္ခံလိုက္ရေရ --။
ပန္ (စစ္ေတြ)
ရိုးမမဂၢဇင္း အမွတ္ (၃)
ဗလာရြာမွာ
အေသ၀နာဗိုလ္အုပ္ခ်ဳပ္ေတ --။
တရက္နိ နဂါးငမိုက္
အေသ၀နာခါးပိုက္က
မေရႊဥကို က်ားကိုက္ေတဇာတ္
ကျပလတ္ --။
ေတမိယဇာတ္ ကဖို႕စြာ
ခ်က္ခ်င္းျပန္ပ်င္လိုက္ရေရ --။
က်ားကဖို႕လူ
က်ားရီယူ၀တ္
က်ားေဂါင္းစြပ္ပ်ာယ္
အလွည့္ကိုေစာင့္
ဇာတ္စင္ေဒါင့္မွာအိပ္နီေရ --။
ယေလာက္စြာမွာ တေယာက္က
ဇာတ္စင္ကိုဓါးနန္႕ခြတ္လို႕
သိဒၶတၳမင္းသား
ေတာထြက္ခန္း ကဆိုခါ --
ခႏိၲကကို ပရုန္းနရုန္းႀကိဳးတုတ္
တေယာက္က ေမာင္စံလုပ္ပ်ာယ္
ဇာတ္ခန္းပ်င္လို႕
မာရ္နတ္ေတာင္မတားရသိမ့္
က်ားသမား
ပတ္သံၾကားစြာနန္႕ယူထည့္လိုက္စြာ --
သိဒၶတၳ
က်ားကိုက္ခံလိုက္ရေရ --။
ပန္ (စစ္ေတြ)
ရိုးမမဂၢဇင္း အမွတ္ (၃)
Monday, December 24, 2007
အသစ္စက္စက္ ရက္
မိုးထ ေရာင္နီသန္းဗ်ာယ္
ငါ႐ို႕တိအားလံုးအတြက္
အသစ္စက္စက္ ရက္တရက္ --။
ညကငိုထားေရ အမိမ်က္လံုး
တတြတ္ရဲဗ်ာ မ်က္ရည္တိ စိုနီတုန္း --။
(အားတင္းထားပါအမိ) လို႕
ေျဖသိမ့္စကားက လဲြ
တခုလည္းမတတ္ႏိုင္ေရသားတိကိုယ္စား
ခြင့္လႊတ္ဖို႔ ေတာင္းဆိုပါယင့္။
နီပူဒါဏ္ေၾကာင့္
နီႀကံႀကံဆံပင္နန္႔ ငါ့အစ္မ
၀မ္းနည္းစရာတိမ်ားေရခါ
ဇာကို၀မ္းနည္းရဖို႔လဲမသိလို႕
(အကၽြန္မငိုေအာင္ က်င့္ထားေရ) လတ္ --။
မေတာ္မတရား ေစာ္ေစာ္ကားကား
ယုတ္ကန္းတိ အႏိုင္က်င့္ခံရတိုင္း
တက္ေခါက္အံႀကိတ္စြာမ်ားလြန္းလို႕
ၿပံဳ႕လိုက္ေတအခါပင္
တင္းနီေရမ်က္ေၾကာနန္႕
ငါ့ပါပါ ငါ့အစ္ကို --။
ေရာင္နီသန္းေရ
အသစ္စက္စက္ ရက္တရက္ကို
ငါ႐ို႕ ဘေဇာင္ႀကိဳဖို႕ေရာင္--။
(ဇုန္ဒတ္)
ငါ႐ို႕တိအားလံုးအတြက္
အသစ္စက္စက္ ရက္တရက္ --။
ညကငိုထားေရ အမိမ်က္လံုး
တတြတ္ရဲဗ်ာ မ်က္ရည္တိ စိုနီတုန္း --။
(အားတင္းထားပါအမိ) လို႕
ေျဖသိမ့္စကားက လဲြ
တခုလည္းမတတ္ႏိုင္ေရသားတိကိုယ္စား
ခြင့္လႊတ္ဖို႔ ေတာင္းဆိုပါယင့္။
နီပူဒါဏ္ေၾကာင့္
နီႀကံႀကံဆံပင္နန္႔ ငါ့အစ္မ
၀မ္းနည္းစရာတိမ်ားေရခါ
ဇာကို၀မ္းနည္းရဖို႔လဲမသိလို႕
(အကၽြန္မငိုေအာင္ က်င့္ထားေရ) လတ္ --။
မေတာ္မတရား ေစာ္ေစာ္ကားကား
ယုတ္ကန္းတိ အႏိုင္က်င့္ခံရတိုင္း
တက္ေခါက္အံႀကိတ္စြာမ်ားလြန္းလို႕
ၿပံဳ႕လိုက္ေတအခါပင္
တင္းနီေရမ်က္ေၾကာနန္႕
ငါ့ပါပါ ငါ့အစ္ကို --။
ေရာင္နီသန္းေရ
အသစ္စက္စက္ ရက္တရက္ကို
ငါ႐ို႕ ဘေဇာင္ႀကိဳဖို႕ေရာင္--။
(ဇုန္ဒတ္)
Wednesday, December 19, 2007
ဘ၀ဒႆန
ၿငိမ္းခ်မ္းေရ ရြာေခ်တရြာၾကား
ျဖတ္စီးလားေရ ေခ်ာင္းကမ္းနားမွာ
ငါးမွ်ားနီေရကုလေခ်တေယာက္၏ငါးမွ်ားတံပိုင္
ကၽြန္ေတာ္ေရေျဖာင့္လည္းေျဖာင့္ ေကာက္လည္းေကာက္
လူသားထဲက လူတေယာက္ပါ --။
၀မ္းေရးအတြက္
တနပ္ထမင္းကို ရွာႀကံစားေသာက္ယင္း
ဘ၀ပယိုင့္ကို ဇလြယ္သိုင္းလို႔
အရိုင္းေတာနက္မွာ
က်င္လည္က်က္စားခရေရ လူတေယာက္ပါ --။
ဗုဒၶဘာသာဆိုေကလဲ့
သူတပါးအသက္ကို သတ္ျဖတ္လို႔
ပါဏာဋိပါဋာကံကိုလည္း
က်ဴးလြန္ဖူးခပါေရ --။
မုသ၀ါဒါကို အဓိပၸါယ္မဖြင့္တတ္ေကလဲ့
လိမ္၀ါေရဆိုစြာ
ကၽြန္ေတာ္နားလည္ပါေရ --။
အခ်စ္မွာ ၿခီကၽြံလို႔
အျပစ္တခါးပိုက္နန္႔
ဓမၼသစ္က်မ္းကိုလည္း
ဖတ္ဖူးပါေရ --။
နားလည္၏ နားမလည္၏
ကၽြန္ေတာ္မသိပါ
၀ိပႆနာရႈစားစြာမဟုတ္ေကလဲ့
ဥေပကၡာပြားမ်ားလို႔
ကၽြန္ေတာ္အိမ္က ထြက္ခြာလားသူပါ --။
နီမေကာင္းလို႔
စြပ္ျပဳတ္ရည္ ပူပူတခြက္ေသာက္ခ်င္မွ
အိမ္က အမိကို သတိရေရ --။
ေတာ္လွန္ေရးဆိုေရ
အေကြ႔အေကာက္မ်ားေရ
မကၡရာနယ္ၿမီထဲသို႔၀င္ေရာက္
လမ္းစလည္း ေပ်ာက္ဖူးပါေရ --။
အမွန္တရားအတြက္ တိုက္ပဲြ၀င္ယင္း
တရားအမွန္ကို ကၽြန္ေတာ္မသိခပါ --။
ေပ်ာက္ယင္းရွာ ရွာယင္းေပ်ာက္
ေျပာက္က်ားတေယာက္လည္း ျဖစ္ဖူးပါေရ --။
(Non-Violence) ကို က်င့္သံုးေရဆိုခါမွ
ေပါက္ခါနီး မီးေတာင္ (Volcano) တခုပိုင္
ကၽြန္ေတာ့္ရင္ထဲ
ေဒါသတိပိုမ်ားလာေရ --။
တိုက္ဖို႔ရန္သူက အင္အားေကာင္းလို႔
ကၽြန္ေတာ့မွာ အပ္တေခ်ာင္းေတာင္မဟိပါ --။
ႏိုင္ငံေရးပုစၦာကို
အေျဖရွာဖို႔ႀကိဳးစားယင္း
၀မ္းေရးျပႆနာကို
မေျဖယွင္းႏိုင္သူတေယာက္ပါ --။
ပဋိပကၡနန္႔ ၀ိေရာဓိ
အခုထက္ထိ မေသးကဲြ
ဘဲြ႔လည္းရဖူးပါေရ --။
သူမ်ားကို ေ၀ဖန္လို႔
ကိုယ့္က်ေက မခံ
တန္ျပန္ လွ်ာလွံနန္႔ထိုးသူပါ --။
သတၱ၀ါရို႔သည္
သူတပါး၏ (ႏွမ္းစိေလာက္) အျပစ္ကို ျမင္လြယ္၏
မိမိ၏ (ထန္းသီးေလာက္) အျပစ္ကို ျမင္ခဲ၏ - ဆိုေရ
ဓမၼပဒဂါထာကို အျပန္တရာ ဖတ္ေကလဲ့
အခုထက္ထိ ႏႈတ္က်က္
မရသိမ့္ေရ လူပါ --။
ေယေကလဲ့ ကၽြန္ေတာ္
ဇဲြမေလ်ာ့ပါသိမ့္
ဆက္တိုက္ဖို႔ တိုက္ပဲြအတြက္
အားသစ္တဖန္ျပန္မြီး
ဒါးသြီးလွ်က္ပါ --။
သာလွဦး
(23/2/99)
ျဖတ္စီးလားေရ ေခ်ာင္းကမ္းနားမွာ
ငါးမွ်ားနီေရကုလေခ်တေယာက္၏ငါးမွ်ားတံပိုင္
ကၽြန္ေတာ္ေရေျဖာင့္လည္းေျဖာင့္ ေကာက္လည္းေကာက္
လူသားထဲက လူတေယာက္ပါ --။
၀မ္းေရးအတြက္
တနပ္ထမင္းကို ရွာႀကံစားေသာက္ယင္း
ဘ၀ပယိုင့္ကို ဇလြယ္သိုင္းလို႔
အရိုင္းေတာနက္မွာ
က်င္လည္က်က္စားခရေရ လူတေယာက္ပါ --။
ဗုဒၶဘာသာဆိုေကလဲ့
သူတပါးအသက္ကို သတ္ျဖတ္လို႔
ပါဏာဋိပါဋာကံကိုလည္း
က်ဴးလြန္ဖူးခပါေရ --။
မုသ၀ါဒါကို အဓိပၸါယ္မဖြင့္တတ္ေကလဲ့
လိမ္၀ါေရဆိုစြာ
ကၽြန္ေတာ္နားလည္ပါေရ --။
အခ်စ္မွာ ၿခီကၽြံလို႔
အျပစ္တခါးပိုက္နန္႔
ဓမၼသစ္က်မ္းကိုလည္း
ဖတ္ဖူးပါေရ --။
နားလည္၏ နားမလည္၏
ကၽြန္ေတာ္မသိပါ
၀ိပႆနာရႈစားစြာမဟုတ္ေကလဲ့
ဥေပကၡာပြားမ်ားလို႔
ကၽြန္ေတာ္အိမ္က ထြက္ခြာလားသူပါ --။
နီမေကာင္းလို႔
စြပ္ျပဳတ္ရည္ ပူပူတခြက္ေသာက္ခ်င္မွ
အိမ္က အမိကို သတိရေရ --။
ေတာ္လွန္ေရးဆိုေရ
အေကြ႔အေကာက္မ်ားေရ
မကၡရာနယ္ၿမီထဲသို႔၀င္ေရာက္
လမ္းစလည္း ေပ်ာက္ဖူးပါေရ --။
အမွန္တရားအတြက္ တိုက္ပဲြ၀င္ယင္း
တရားအမွန္ကို ကၽြန္ေတာ္မသိခပါ --။
ေပ်ာက္ယင္းရွာ ရွာယင္းေပ်ာက္
ေျပာက္က်ားတေယာက္လည္း ျဖစ္ဖူးပါေရ --။
(Non-Violence) ကို က်င့္သံုးေရဆိုခါမွ
ေပါက္ခါနီး မီးေတာင္ (Volcano) တခုပိုင္
ကၽြန္ေတာ့္ရင္ထဲ
ေဒါသတိပိုမ်ားလာေရ --။
တိုက္ဖို႔ရန္သူက အင္အားေကာင္းလို႔
ကၽြန္ေတာ့မွာ အပ္တေခ်ာင္းေတာင္မဟိပါ --။
ႏိုင္ငံေရးပုစၦာကို
အေျဖရွာဖို႔ႀကိဳးစားယင္း
၀မ္းေရးျပႆနာကို
မေျဖယွင္းႏိုင္သူတေယာက္ပါ --။
ပဋိပကၡနန္႔ ၀ိေရာဓိ
အခုထက္ထိ မေသးကဲြ
ဘဲြ႔လည္းရဖူးပါေရ --။
သူမ်ားကို ေ၀ဖန္လို႔
ကိုယ့္က်ေက မခံ
တန္ျပန္ လွ်ာလွံနန္႔ထိုးသူပါ --။
သတၱ၀ါရို႔သည္
သူတပါး၏ (ႏွမ္းစိေလာက္) အျပစ္ကို ျမင္လြယ္၏
မိမိ၏ (ထန္းသီးေလာက္) အျပစ္ကို ျမင္ခဲ၏ - ဆိုေရ
ဓမၼပဒဂါထာကို အျပန္တရာ ဖတ္ေကလဲ့
အခုထက္ထိ ႏႈတ္က်က္
မရသိမ့္ေရ လူပါ --။
ေယေကလဲ့ ကၽြန္ေတာ္
ဇဲြမေလ်ာ့ပါသိမ့္
ဆက္တိုက္ဖို႔ တိုက္ပဲြအတြက္
အားသစ္တဖန္ျပန္မြီး
ဒါးသြီးလွ်က္ပါ --။
သာလွဦး
(23/2/99)
မိုးသထအာရုဏ္
ညဥ္႔သန္းေခါင္ေလ၊ အေမွာင္လြန္ေျမာက္
အာရုဏ္ေရာက္လို႔၊ ခတက္ေခါက္ေက
စိတ္ေရာက္ရည္မွန္း၊ သဒၶါဆြမ္းကို
လွဴဒါန္းဖို႔ေလ၊ ခ်က္လတ္ေတ --။
ၿဂိဳးငွက္လူပ်ိဳ၊ ေတးျခင္းဆိုလို႔
စိမ္းညိဳရြက္ႏု၊ ႏွင္းထု၀ီ၀ီ
လီေခ်သြတ္သြတ္၊ တိုက္ကာခတ္ေက
ရင္ဖတ္အီးေရ၊ ခ်မ္းလတ္ေတ --။
အာရုဏ္ပ်ိဳးလို႔၊ မိုးသထမွာ
ႏိုးထအားမာန္၊ ၿဗိန္းေစာင္းသံေလ
ေတာင္ယံကိုဟပ္၊ ဂလိုင္ထပ္ပ်ာယ္
ရိုက္ခတ္ျမည္ဟိန္း၊ စည္ေတာ္ႀကိမ္းေက
ၾကက္သိမ္းထေရ၊ အားရေရ --။
ေရာင္နီသန္းေက၊ ဆြမ္းပန္းရီခ်မ္း
လႈဒါန္းမွ်၀ီ၊ မိတၱာၿမီမွာ
ပီတိႏိႈးေဆာ္၊ သာထုေခၚမိ
မွန္းေမွ်ာ္နိဗၺာန္၊ သံစည္သံလည္း
မာန္စြယ္ႏွိမ့္ခ်၊ ၿငိမ္းခ်မ္းစြ --။
ေမာင္နန္းလွ (ေျမာက္ဦး)
အာရုဏ္ေရာက္လို႔၊ ခတက္ေခါက္ေက
စိတ္ေရာက္ရည္မွန္း၊ သဒၶါဆြမ္းကို
လွဴဒါန္းဖို႔ေလ၊ ခ်က္လတ္ေတ --။
ၿဂိဳးငွက္လူပ်ိဳ၊ ေတးျခင္းဆိုလို႔
စိမ္းညိဳရြက္ႏု၊ ႏွင္းထု၀ီ၀ီ
လီေခ်သြတ္သြတ္၊ တိုက္ကာခတ္ေက
ရင္ဖတ္အီးေရ၊ ခ်မ္းလတ္ေတ --။
အာရုဏ္ပ်ိဳးလို႔၊ မိုးသထမွာ
ႏိုးထအားမာန္၊ ၿဗိန္းေစာင္းသံေလ
ေတာင္ယံကိုဟပ္၊ ဂလိုင္ထပ္ပ်ာယ္
ရိုက္ခတ္ျမည္ဟိန္း၊ စည္ေတာ္ႀကိမ္းေက
ၾကက္သိမ္းထေရ၊ အားရေရ --။
ေရာင္နီသန္းေက၊ ဆြမ္းပန္းရီခ်မ္း
လႈဒါန္းမွ်၀ီ၊ မိတၱာၿမီမွာ
ပီတိႏိႈးေဆာ္၊ သာထုေခၚမိ
မွန္းေမွ်ာ္နိဗၺာန္၊ သံစည္သံလည္း
မာန္စြယ္ႏွိမ့္ခ်၊ ၿငိမ္းခ်မ္းစြ --။
ေမာင္နန္းလွ (ေျမာက္ဦး)
စြမ္းအားသွ်င္
အကိုင္းခ်ဳိးလည္း၊ မညႇိဳးပင္ပ်ဳိ
စိမ္းစိုစိုႏွင့္၊ နဂိုအသြင္
စိမ္းေရာင္ဆင္၏ --။
အပြင့္ခူးလည္း၊ အဖူး၀င့္ပ်ဳိ
ရႊမ္းတင့္စိုလွ်က္၊ နဂိုအသြင္
ေရာင္စံုဆင္၏ --။
အရြက္ႃခြီလည္း၊ မႄကြီကိုင္းပ်ဳိ
မိုးကိုေမွ်ာ္လွ်က္၊ နဂိုအသြင္
လွရိပ္ထင္၏ --။
အကိုင္းအပြင့္၊ အရြက္လြင့္လည္း
တင့္ခိုင္ေပစြ၊ ပင္စည္လွသည္
ေလာကအလယ္၊ အလွႄကြယ္ဖို႕
အံ့ဖြယ္စြမ္းေဆာင္၊ ဂုဏ္၀င့္ေျပာင္၏
ေအာင္ႏိုင္သူ႐ို႕စိတ္ဓါတ္တည္း --။
ေစာသွ်င္ေက်ာ္ (ေျမပံု)
စိမ္းစိုစိုႏွင့္၊ နဂိုအသြင္
စိမ္းေရာင္ဆင္၏ --။
အပြင့္ခူးလည္း၊ အဖူး၀င့္ပ်ဳိ
ရႊမ္းတင့္စိုလွ်က္၊ နဂိုအသြင္
ေရာင္စံုဆင္၏ --။
အရြက္ႃခြီလည္း၊ မႄကြီကိုင္းပ်ဳိ
မိုးကိုေမွ်ာ္လွ်က္၊ နဂိုအသြင္
လွရိပ္ထင္၏ --။
အကိုင္းအပြင့္၊ အရြက္လြင့္လည္း
တင့္ခိုင္ေပစြ၊ ပင္စည္လွသည္
ေလာကအလယ္၊ အလွႄကြယ္ဖို႕
အံ့ဖြယ္စြမ္းေဆာင္၊ ဂုဏ္၀င့္ေျပာင္၏
ေအာင္ႏိုင္သူ႐ို႕စိတ္ဓါတ္တည္း --။
ေစာသွ်င္ေက်ာ္ (ေျမပံု)
ေလာကသာရပ်ိဳ႕
အသက္ရွည္စြာ၊ အနာမဲ့ေၾကာင္း
ေကာင္းလွစီခ်င္၊ ပဲ့ပ်င္နိစၥ
ကြပ္ဆံုးမသား၊ မိဘဆရာ
စကားနာ၍၊ က်မ္းစာသိျမင္
တတ္ေအာင္သင္ေလာ့၊ ေပၚလြင္မျပဳ
ေကာင္းရာတုလွ်က္၊ ေကာင္းမႈျမတ္ႏိုး
ေကာင္းေအာင္ႀကိဳး၍
ေကာင္းက်ိဳးကိုယ္၌ တည္စီမင္း --။
မိခင္ဖခင္၊ ေက်းဇူးသွ်င္ကို
ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏိုး၊ ဂူပုထိုးသို႕
ရွိခိုးဦးတင္၊ ၾကည္လင္ျမတ္ေလး
လုပ္ေကၽြးခယ၊ ႐ိုတုပ္ကြလွ်က္
ႀကီးလွသက္အို၊ မ်ိဳးဆြီကိုလည္း
ၾကည္ညိဳၫြတ္တိမ္း၊ ပိုက္ထုပ္သိမ္း၍
မယိမ္းစင္းလ်င္းၿငိမ္းစီမင္း --။
ထံုးမီွးနည္းနာ၊ အျဖာျဖာ၌
ပညာရွာမွီး၊ မႀကီးသက္ရြယ္
အငယ္ေသာ္က၊ ႀကိဳးလံုးလလွ်က္
တုပ္ကြပုဆစ္၊ ဆရာစစ္သို႕
ေၾကာက္ခ်စ္႐ိုသီ၊ စာပီတတ္ေၾကာင္း
တေခ်ာင္းေခ်ာင္းလွ်င္၊ ၿငိမ္ေအာင္းသည္းခံ
ဆရာထံ၌၊ သင္အံမွတ္သိ
တနိတျခား၊ ပြားမ်ားစံုစီ
၀မ္းထဲခြီ၍၊ တလီတထူး၊ ဂုဏ္ေက်းဇူးကို
ဆည္းပူးသိျမင္ႄကြယ္စီမင္း --။
(ရခိုင္သူျမတ္)
ေကာင္းလွစီခ်င္၊ ပဲ့ပ်င္နိစၥ
ကြပ္ဆံုးမသား၊ မိဘဆရာ
စကားနာ၍၊ က်မ္းစာသိျမင္
တတ္ေအာင္သင္ေလာ့၊ ေပၚလြင္မျပဳ
ေကာင္းရာတုလွ်က္၊ ေကာင္းမႈျမတ္ႏိုး
ေကာင္းေအာင္ႀကိဳး၍
ေကာင္းက်ိဳးကိုယ္၌ တည္စီမင္း --။
မိခင္ဖခင္၊ ေက်းဇူးသွ်င္ကို
ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏိုး၊ ဂူပုထိုးသို႕
ရွိခိုးဦးတင္၊ ၾကည္လင္ျမတ္ေလး
လုပ္ေကၽြးခယ၊ ႐ိုတုပ္ကြလွ်က္
ႀကီးလွသက္အို၊ မ်ိဳးဆြီကိုလည္း
ၾကည္ညိဳၫြတ္တိမ္း၊ ပိုက္ထုပ္သိမ္း၍
မယိမ္းစင္းလ်င္းၿငိမ္းစီမင္း --။
ထံုးမီွးနည္းနာ၊ အျဖာျဖာ၌
ပညာရွာမွီး၊ မႀကီးသက္ရြယ္
အငယ္ေသာ္က၊ ႀကိဳးလံုးလလွ်က္
တုပ္ကြပုဆစ္၊ ဆရာစစ္သို႕
ေၾကာက္ခ်စ္႐ိုသီ၊ စာပီတတ္ေၾကာင္း
တေခ်ာင္းေခ်ာင္းလွ်င္၊ ၿငိမ္ေအာင္းသည္းခံ
ဆရာထံ၌၊ သင္အံမွတ္သိ
တနိတျခား၊ ပြားမ်ားစံုစီ
၀မ္းထဲခြီ၍၊ တလီတထူး၊ ဂုဏ္ေက်းဇူးကို
ဆည္းပူးသိျမင္ႄကြယ္စီမင္း --။
(ရခိုင္သူျမတ္)
ရခိုင့္အာဇာနီ (ALP) ဥကၠဌႀကီးႏွင့္မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း
ေတာ္လွန္ေရးဆိုစြာ ကိုယ့္တိုင္းျပည္ကိုယ့္လူမ်ိဳး နယ္ခ်ဲ႕လက္ေအာက္မွ လြတ္ေျမာက္ရန္အတြက္ လက္နက္ကိုင္တိုက္ပဲြ၀င္ျခင္းျဖစ္သည္။ တနည္းအားျဖင့္ ကယ္တင္ရန္ျဖစ္သည္။ မတရားစိုးမိုးဗိုလ္က်၊ အႏိုင္က်င့္ညွဥ္းပန္း၊ သိမ္းယူအျမတ္ထုတ္၊ အက်င့္ယုတ္ကို ဖယ္ထုတ္ျခင္းျဖစ္သည္။ ငါရို႕တိစြာ ရီျခားၿမီျခား တိုင္းတပါးမွာလာေရာက္ၿပီး ဒုကၡဆင္းရဲခံ ေတာ္လွန္နီကတ္ေတ။ ရခိုင္ေတာ္လွန္ေရးစြာ ရခိုင္ျပည္မွာဟိသင့္ေရ - မွန္ေရ။ ေယေကလ့ဲ နီရာေဒသကာလေၾကာင့္။ ရည္မွန္းခ်က္ကိုနားလည္ကတ္ရဖို႕။ ခံယူခ်က္ခိုင္ၿမဲရဖို႕။ လက္ဟိႏိုင္ငံေရးအေျခအေနနန္႕ ျမန္မာလူမ်ိဳးေရး၀ါဒီတိကို တိုက္ေတအခါ တဦးခ်င္းတေယာက္ခ်င္း တဖြဲ႕ခ်င္းထက္ ဘ၀တူအဖိႏွိပ္ခံလူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ လက္တြဲပူးေပါင္းတိုက္စြာ ပိုေကာင္းေရ။၏
အစားဆင္းရဲ၊ အ၀တ္လွ်ိဳ႕တဲ့၊ နီရာထိုင္ခင္းပံုမွန္မဟိစြာ ေတာ္လွန္ေရးသမားတဦး၏မေျပာပေလာက္ေတျပႆနာအျဖစ္ ခံယူႏိုင္ရဖို႕။ တမ်ိဳးသားလံုးလြတ္ေျမာက္ခ်င္ေက ကိုယ့္တိုင္းျပည္ကိုကယ္တင္ခ်င္ေက ဇြဲမာန္သတၱိအားကို အရင္းႏွီးျပဳႏိုင္ရဖို႕။ ကိုယ္က်ိဳးစြန္႕လႊတ္ႏိုင္ရဖို႕။ ေယမွရာ ေတာ္လွန္ေရးသမားေကာင္းပီသဖို႕။
၁၉၇၃-ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ (၇) ရက္နိ ၀မ္းခစခန္း၌ စာရြီးသူအပါအ၀င္ရဲေဖာ္ခုႏွစ္ဦး လူသစ္အျဖစ္စတင္ေရာက္ေသာနိ၊ ညစာထမင္းစားနီတုန္း ႏႈတ္ဆက္စကားျဖစ္သည္။ ႏွဖူးကေခၽြးတၿပိဳက္ၿပိဳက္စီးဆင္းနီသည္။ မ်က္ႏွာျပင္ႏွင့္တကိုယ္လံုးမွာ မီးသြီးမ်ားပယ္က်ံနီသည္။ ၀မ္းသာမႈအားရမႈမ်ားက မ်က္ႏွာျပင္တခုလံုးမွာ ေပၚလြင္နီသည္။
ထမင္းစားပြဲမွာ စားစရာငပိရည္၊ တို႕စရာသဖန္းသီးအျပင္ ဇာလည္းမဟိ။ ငပိရည္ႏွင့္ရခိုင္သား။ ရခိုင္သားနန္႕ငပိရည္။ အရိုးခံအမွန္ေျပာရေက ေအာ့အံမိသည္အမွန္။ ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ အသက္ပီးဖို႕ဆံုးျဖတ္လာၿပီးမွ အစားအေသာက္ ပဇီပဇာမ်ားနီလို႕မျဖစ္။ ႀကိတ္မွိတ္လို႕ ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ မီးသြီးဖုတ္နီေသာ ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္း၏စိတ္ဓါတ္ႏွင့္ရည္မွန္းခ်က္ကို ေလးစားခ်ီက်ဴးရသည္။ ႏွစ္သိမ့္ရသည္။ ယင္းပိုင္နန္႕ ေတာ္လွန္ေရး၏ပထမညည့္ကုန္လြန္ေျမာက္ခသည္။
ေနာက္တနိနီထြက္ခ်ိန္ (၉) ခ်က္တီးခန္႕။ ေကာ္မူးရာ ၀မ္းခစခန္း၏အေမွာင္ရိပ္ကို ထိုးေဖာက္လာေသာ နီမင္းႀကီး၏ေရာင္ျခည္မ်ားက သြယ္တန္းလ်က္ဟိသည္။ က်ီးငွက္မ်ား ထိုပင္ေဒပင္ တပင္ထက္တပင္ ပ်ံသန္းဆူညံနီၾကသည္။
စာရြီးသူႏွင့္ရဲေဖာ္မ်ားသည္ ႏြီးထြီးေသာ နီေရာင္ျခည္မ်ားကိုခိုလႈံယင္း ျဖစ္ေၾကာင္းကုန္စင္ေျပာဆိုနီၾကသည္။ (ညီေခ်ရို႕ ေဒကိုလာကတ္) ဟု ဥကၠဌႀကီးကလွမ္းေခၚလိုက္သျဖင့္ အကၽြန္ရို႕သြက္သြက္ေခ်ေရာက္လာၾကသည္။ မင္းကဘုန္းႀကီးလူထြက္ဆိုေက အစားအေသာက္ဆင္းရဲဒါဏ္ ခ်က္ခ်င္းခံႏိုင္ခ်င္မွခံႏိုင္ဖို႕။ က်င့္သားရေက မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ခိုင္ၿမဲလာဖို႕ ခံႏိုင္ရည္ ဟိလာဖို႕ေသခ်ာေရ။
ငါ့နာမည္ခိုင္မိုးလင္း
မိုးလင္းေက နီမထြက္လား။
ထြက္ပါေရ ဥကၠဌႀကီး - ဟု ၿပိဳင္တူေျဖလိုက္ကတ္သည္။
နီထြက္ေကေရာင္ျခည္တိမတြိရလား။
တြိရပါေရ။
ေရာင္ျခည္လာေက အေမွာင္မေပ်ာက္လား။
ေပ်ာက္ပါေရ။
ရခိုင္ျပည္ကို နည္ခ်ဲ႕တည္းဟူေသာ အေမွာင္ထုဖုံးလႊမ္းထားသည္။ အေမွာင္ထုကြယ္ေပ်ာက္ရန္ မိုးလင္းဖို႕လိုသည္။ မိုးလင္းလို႕နီထြက္ေတ။ နီထြက္ေက နီေရာင္လာေရ။ ေအနိေအရက္ကစၿပီးေက နီေရာင္လို႕ မင္းရို႕ကိုမင္းရို႕မွတ္ထား - ဟု စာရီြးသူႏွင့္အဖြဲ႕အား နာမည္ကင္ပြန္းတပ္ပီးပါသည္။
ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္းသည္ အလြန္ရိုးေျဖာင့္၏။ အရပ္မွာ ၅ ေပ ၁၁ လက္မ။ အသက္အရြယ္အားျဖင့္ ငယ္ပင္ငယ္ေသာ္လည္း မိန္းမမလိုက္။ ေရႊမမက္ေငြမမက္။ တပည့္မမြီး။ လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ားကို ဆက္ဆံရာတြင္ တန္းတူရည္တူဆက္ဆံသည္။ ခန္႕ျငားလွပသည့္ ဥပဓိရုပ္ဟိသည္။ မည္သည့္အလုပ္မဆို ျပတ္သားတိက်သည္။ ယံုၾကည္ခ်က္နန္႕အတူ ကာယဥာဏစြမ္းအားျဖင့္ မွန္မွန္ကန္ကန္ေဆာင္ရြက္သည္။ တိုင္းျပည္ႏွင့္လူမ်ိဳးအေပၚသစၥာဟိဟိ ဇြဲျပည့္ျပည့္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္သကဲ့သို႕ ေအာက္လက္ငယ္သားမ်ားကိုလည္း ထူးထူးကဲကဲ အရည္အသြီးေျပာင္ေျမာက္လာရန္ ညႊန္ၾကားဆံုးမပီးႏိုင္သည္။
ေကာ္မူးရာစုေဆာင္းေရးအျဖစ္ လူအင္အား (၅၀) ဟိသည္ႏွင့္ မဟာမိတ္ကရင္စခန္း၌ အၿခီခံစစ္သင္တန္းပီးသည္။ ယံုးလုပ္ငန္း၊ လက္ႏွိပ္စက္သင္တန္း၊ မိုင္းသင္တန္း၊ လက္နက္ႀကီးသင္တန္း၊ ဆက္သြယ္ေရးသင္တန္းႏွင့္ သူနာျပဳသင္တန္းစသည္မ်ားကိုသင္ၾကားရာ သင့္ေတာ္ေရပိုင္မြမ္းမံပီးသည္။
၁၉၇၄-ခုႏွစ္တြင္ ရဲေဖာ္သစ္မ်ားအဆက္မျပတ္ေရာက္လာ၍ အင္အားေကာင္းလာသျဖင့္ သင္တန္းကို ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ၊ စတုတၳစသည္ျဖင့္သတ္မွတ္၍ ကရင္တပ္မေတာ္၌ တက္ေရာက္စီသည္။
၁၉၇၄-ခုႏွစ္မွာပင္ ျမ၀တီ၊ သကၤန္းညီေနာင္၊ မဲပလဲစခန္းမ်ားကို မဟာမိတ္တပ္မ်ားႏွင့္ ပူးတြဲစစ္ဆင္ႏႊဲသည္။ ရခိုင္တပ္မေတာ္မွာ အင္အားရာေက်ာ္လာသည္ႏွင့္အမွ် ေအာင္လံထူ၊ အေလးျပဳ၊ သစၥာဆိုရသည္။ စစ္အင္အားကိုလည္း ပိုမိုလႈပ္လွ်ားၾကသည္။ အယင္ ရိုင္ဖယ္ေသနတ္အျဖစ္မွ ေခတ္မွီေမာင္း ျပန္ေသနတ္မ်ား တပ္ဆင္ပီးသည္။ ရိကၡာမ်ားကိုလည္း ကရင္မဟာမိတ္တပ္ရင္းမွ လိုေလေသးမဟိထုတ္ပီးသည္။ ရခိုင္ျပည္ လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ကို စစ္ေၾကာင္းႀကီးေလးေၾကာင္းျဖင့္ မဟာမိတ္ (KNU) တပ္မေတာ္ႏွင့္အတူ ကရင္ျပည္ေဒသတေလွ်ာက္ ထိုးစစ္ဆင္တိုက္ခိုက္သည္။
စစ္ေၾကာင္းလားရာေဒသတေလွ်ာက္ ရိုးသား၍သနားဖို႕ေကာင္းေသာ ကရင္ျပည္သူမ်ားအား စီးပြားေရး၊ က်န္းမာေရး၊ လူမႈေရးအဆင့္ျမင့္မားလာစီရန္ ပီးသင့္သည့္အကာအကြယ္ကိုပီး။ မသိနားမလည္သည္မ်ားကို ပညာပီး။ ေလ့က်င့္မႈမ်ားျပဳလုပ္။ တရြာ၀င္တရြာထြက္ တိုက္ယင္းခိုက္ယင္း၊ လွည့္လည္ယင္း၊ စည္းရံုးယင္း ကရင္ျပည္တြင္ ရခိုင္စစ္သည္မ်ားကို ကရင္ျပည္သူမ်ားက ယံုၾကည္အားထားလာၾကသည္။ တမ်ိဳးတည္းတဆြီတည္းပမာ ခ်စ္ခင္ရင္းႏွီးလာၾကသည္။ ရခိုင္စစ္တပ္မ်ား ကရင္ကၽြန္းရြာမ်ား ေရာက္သည္ႏွင့္ ဆန္ဖြတ္ထင္းခြဲ၊ ေမာင္းေထာင္းအလုပ္၀င္လုပ္သည္။ လုပ္အားပီးသည္။ သို႕ျဖင့္ ကရင္ျပည္တြင္ ရခိုင္ရဲေဖာ္မ်ားအတြက္ အစားအေသာက္မယွား။ ပီးကမ္းခ်င္သူမ်ားသည္။ လက္ကမ္းႀကိဳဆိုၾကသည္။ သားႏွင့္အမိ၊ ေမာင္ႏွင့္ႏွမ၊ တမိတည္းသားပမာခ်စ္ၾကသည္။
ကရင္ျပည္တြင္ မဟာမိတ္ (KNU) ႏွင့္ စစ္ဆင္ေရး ေဒသတေလွ်ာက္ ထိုးစစ္ဆင္ႏြဲ၊ ၿမိဳ႕သိမ္းတိုက္ပြဲ၊ ရင္ဆိုင္တိုက္ပြဲ၊ ေျပာက္က်ားတိုက္ပြဲ၊ စခန္းသိမ္းတိုက္ပြဲ၊ မရြီမတြက္ႏိုင္ တိုက္ခကတ္သည္။ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္းမွ ရခိုင္ျပည္လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္၏ရဲေဖာ္ (၃၁) ဦး အသက္ပီးခသည္၊ ကရင္ရခိုင္ခ်စ္ၾကည္ေရးမ႑ိဳင္ကို သြီးစက္ခင္း၍စိုက္ထူခသည္။ ကရင္ႏွင့္ရခိုင္သမိုင္းတြင္ကား မွတ္တိုင္အျဖစ္ထင္ရွားခလီဗ်ာယ္။
၁၉၇၆-ခုႏွစ္ ဇြန္လ (၅)ရက္ေသာ္လဲထားစခန္း
ရဲေဖာ္ရို႕ ငါရို႕ရခိုင္တပ္မေတာ္ေရ မဟာမိတ္နယ္ၿမီေဒသခံမ်ားနန္႕ပူးေပါင္း၍ ရန္သူျမန္မာလူမ်ိဳးေရး၀ါဒီမ်ားကို ယွင္းလင္းသုတ္သင္ခစြာ (၂) ႏွစ္ေက်ာ္ (၃) ႏွစ္ထဲကိုေရာက္ပ်ာယ္ဆိုစြာ ရဲေဖာ္ရို႕အသိ။ စစ္ေရးႏိုင္ငံေရး၊ တိုက္ခိုက္ေရးနီရာတိုင္းမွာ ေအာင္ပြဲခံနီတုန္းျဖစ္ေတ။ ေနာက္ထပ္လည္းဆက္လက္ၿပီးေက ေအာင္ပြဲခံဖို႕ရာသိမ့္။ ဦးတည္ခ်က္အရ ရည္မွန္းခ်က္က်န္သိမ့္ေရ။ ယင္းရည္မွန္းခ်က္မွာ ရခိုင္ျပည္ရခိုင္လူမ်ိဳးလြတ္ေျမာက္ေရးႏွင့္ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာကို ရခိုင္ျပည္သူလက္၀ယ္သို႕ ျပန္လည္ေရာက္ေရးျဖစ္ေတ။ ငါရို႕ရခိုင္တပ္မေတာ္မွာ လံုးလံုးတာ၀န္ဟိေရလို႕ မွတ္ယူကတ္ရဖို႕။ ယင္းေၾကာင္း ၁၉၇၆-ခုႏွစ္ ဇြန္လ (၂၀) ရက္နိကို ရခိုင္ျပည္သို႕ ျပန္ဖို႕နိအျဖစ္သတ္မွတ္ေတ။
ရဲေဖာ္အားလံုး လက္ခုတ္လက္၀ါးတီးေထာက္ခံၾကသည္။
ဆက္လက္ၿပီးေျပာခ်င္စြာက ငါရို႕ရဲေဖာ္ရို႕အားလံုးစြာ မိုင္ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကိုေက်ာ္ျဖတ္ကတ္ရဖို႕။ ဆင္းရဲျခင္း၊ ပင္ပန္းျခင္း၊ ငတ္ျပတ္ျခင္းနန္႕ ရင္ဆိုင္တြိႀကံဳကတ္ရဖို႕။ ရန္သူႏွင့္လည္း တိုက္ပြဲေပါင္းမ်ားစြာ တိုက္ခ်င္ေကတိုက္ရဖို႕။ ဇာေလာက္ပင္ အခက္ခဲဟိဟိ ေက်ာ္လႊားဖို႕စိတ္ဓါတ္ မြီးကတ္ရဖို႕။ ႀကံ႕ခိုင္မႈဟိရဖို႕။ ဇြဲသသတိၱဟိရဖို႕။
ေအအက်ပ္အတည္း ပင္ပန္းမႈႏြမ္းနယ္မႈ၊ ဆင္းရဲမႈမ်ိဳးစံုကို မ်ိဳးခ်စ္စိတ္၊ တိုင္းျပည္ႏွင့္လူမ်ိဳးကိုကယ္တင္လိုစိတ္ စစ္သားပီပီ အာဇာနီမ်ိဳးေကာင္းမ်ားရို႕ဇြဲမာန္အားမာန္နန္႕ ၿဖီေဖ်ာက္ကတ္ရဖို႕။ ေအအခက္အခဲတိကို ခံႏိုင္ရည္မဟိသူ၊ ခံႏိုင္ရည္မဟိလို႕ယူဆသူ၊ ေတြေ၀နီသူမ်ား အခုကပင္ ထြက္က်န္လိုက္ပါ။ ရန္သူထံလံုး၀ဒူးမေထာက္၊ လက္မေျမွာက္ရ။ ရခိုင္လက္နက္ ရခိုင္လက္ထဲမွာဟိရဖို႕။ စိတ္ပ်က္သူ၊ စိတ္ဓါတ္က်သူမ်ား လက္နက္ကိုအပ္။ ထြက္စာတင္။ စားစရိတ္လမ္းစရိတ္ (၅၀၀၀) ထုတ္ပီးလိုက္မည္။ အားလံုးသေဘာေပါက္ နားလည္ကတ္ယင့္လား။
ဟုတ္ပါေရ။
စိတ္ပ်က္ေတလူဟိလာ။
မဟိပါ။
ရခိုင္ျပည္ကိုခ်ီတက္ကတ္ဖို႕မဟုတ္လား။
ခ်ီတက္ပါမည္။
စစ္ေၾကာင္းသတ္မွတ္မည္။ နားေထာင္။
စစ္ေၾကာင္းနာမည္ -
မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း။
မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း။
မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း။
၀န္းက်င္တခုလံုးကို ရခိုင္လြတ္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ၊ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္းအသံက လႊမ္းမိုးလားသည္။ ရဲေဖာ္အားလံုး ရဲစိတ္ရဲမာန္ ဇာတိမာန္ျဖင့္ ၀မ္းေျမာက္ၾကသည္။
သီမင္းႏွင့္မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း
အခ်ိန္အခါသမယမွာ အေမွာင္အားေကာင္းခ်ိန္ လမိုက္ညည့္ျဖစ္သျဖင့္ ၀ဠာျပင္တခြင္ ၾကည္လင္ျခင္းမဟိ။ ေငြစင္ၾကယ္ေခ်တိ တိမ္တိုက္မ်ားေနာက္ကြယ္ ပုန္းလ်ိဳ႕၀ွက္လ်ိဳ႕။ လမိုက္အေမွာင္ အကာလ၀န္းက်င္ အလင္းဟူ၍မဟိ။ ၀န္းက်င္တခုလံုးကား ထိတ္လန္႕စရာ။ အေတြးမ်ားျဖင့္အိပ္မေပ်ာ္။ သိလာရသည္က နက္ဖန္ခါ။ ျပန္ရဖို႕ေယေထာ - ရင္ထဲကအသိ။
ရင္းႏွီးမႈ ခင္မင္မႈ၊ ခ်စ္ခင္မႈ တြယ္တာမႈသံေယာဇဥ္မ်ားျဖင့္ ညည့္ဦးပိုင္း ႏႈတ္ဆက္ခသည့္ရဲေဖာ္ရဲဖက္၊ သီေဖာ္သီဖက္၊ သူငယ္ခ်င္းမ်ား၊ ကရင္ျပည္သူမ်ား၊ အထူးသျဖင့္ ရင္ထဲမွာ ႏႈိးဆြခံစား သံေယာဇဥ္ပြားမိသည့္အမိုး၊ ေနာ္ဖလဲထူး၊ ဖထီးေစာေက်ာ္၊ ေဒးမူးေနာ္ခ်ိဳေအး။
မလႊဲသာ ခြဲခြာၾကရမည့္ အသိတရား။ စီးက်သည့္မ်က္ရည္။ ပူေလာင္သည့္ႏွလံုးသား။ မ်က္ႏွာကိုလက္အုပ္ၿပီး ၀မ္းနည္းသံ။ ငိုသံမ်ားက စာရြီးသူ၏ႏွလံုးသားကို ဒါးပါးပါးနန္႕လွီးျဖတ္လိုက္ေတပိုင္။
မငိုပါကဲ့ - ေဒးမူ။ အမိုးဖထီး - မငိုပါကဲ့။
အမိုး၊ ဖထီး၊ ေဒးမူ မ်က္ရည္က်စြာကိုျမင္ေက မခ်ိေအာင္ခံစားရေရ။ ကုသိုလ္ကံေထာက္မလို႕ သီကံမေရာက္ သက္မေပ်ာက္ေက ေဒးမူရို႕ပါးကို အေရာက္ျပန္လာခမည္။
ေျပာရာေျပာရသည္ ရင္ထဲမွာ ထိမ္းမႏိုင္ခဲမရ။ က်လာသည့္မ်က္ရည္။ အံုပုန္းလူမသိ။ စစ္သားႀကီးက မ်က္ရည္စကိုသုတ္လို႕ တပ္ရင္းထဲျပန္လာခရသည္။ တိတ္ဆိတ္ေသာညည့္အေမွာင္ထုက တစထက္တစလႊမ္းမိုးလာကာ ပုရစ္သံ၊ ပုဇိုင္းသံ၊ ေတာတိရိစၦာန္သံပင္မၾကားရ။ အပ္က်သံပင္ ၾကားဖို႕ထင္သည္။
အိပ္မရလီ စိတ္ကဂေယာက္ဂယက္ျဖစ္လီ။ အေတြးသံသရာ ၀ဲခ်ာလည္လွ်က္ ညည့္ဦးယံ တေမွးေခ်လ့ဲအိပ္မေပ်ာ္။ မိုးစင္စင္လင္းလတ္သည္။ တပ္မွဴးတပ္ဗိုလ္မ်ားအမိန္႕အတိုင္း ကိုယ့္အထုပ္ကိုယ္ထမ္း။ ကိုယ့္လက္နက္ကိုယ္ကိုင္။ လားရဖို႕ခရီးစဥ္အတိုင္း စီစဥ္ကတ္ရသည္။
၁၉၇၆-ခု ဇြန္လ (၂၀) ရက္။
ေအတသက္ မိလို႕ရလီဖို႕မဟုတ္။ ကရင္ျပည္နယ္ ေသာ္လဲထာစခန္းမွ ထိုင္းႏိုင္ငံဖက္သို႕ စက္ဘုတ္ျဖင့္ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္းစကူးသည္။
အတိတ္စြာ အရိပ္ကဲ့သို႕ စိတ္အယဥ္၀ယ္ နစ္ေမ်ာခ်င္တိုင္းႏွစ္ေမ်ာနီလိမ့္မည္။ အၿငိဳးႀကီးေရ ဇြန္လမိုးကလည္း မညွာမတာ တၿဂိဳင္းၿဂိဳင္းရြာသည္။ ေအပိုင္ပင္လဲ့ အၿငိဳးႀကီးပါလား မိုးမင္းလို႕ တတိုးေခ်ဆိုမိသည္။ စိတ္ထဲရင္ထဲမွာေတာ့ ကိုယ့္တိုင္းကိုယ့္ျပည္ျပန္ရဖို႕စြာေတာင္ ၀မ္းမသာမိ။ တခုခုက်န္ခေရပိုင္ ရင္မွာ ဟာလာဟင္းလင္းႀကီး။ ေဆာင္းညည့္အိမ္မက္လည္းမဟုတ္။ ၀မ္းနည္းမႈနန္႕အတူ က်န္လိုက္ခဖိ ကရင္ျပည္။ လြမ္းက်န္ခဖိ ေဒးမူ။ ခြင့္လႊတ္ကတ္ပါ၊။ ခြင့္လႊတ္ယင္း ႏွစ္သိမ့္ပါရစီ။
ထိုင္းႏိုင္ငံမွ ျမန္ႏိုင္ငံသွ်မ္းျပည္ဟိရာသို႕တည့္တည့္ ၿခီက်င္တမ်ိဳး၊ ကားစီး၍တဖံု၊ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ခြန္လံုဖစခန္းကို ေလွ်ာက္ၾကရသည္။ မိုးစစုန္းခ်ဳပ္မွ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း ေရာက္သည္။
ႏွစ္ရက္နားၿပီးေနာက္ နိမရြီးညည့္မေယွာင္ ေတာကိုေက်ာ္။ ေတာင္ကိုျဖတ္။ ေျမာင္ကိုကူး။ ေတာင္တက္ေတာင္ဆင္း ၿမီနိမ့္လြင္ျပင္ ၿခံဳႏြယ္ေတာတန္း အေကြ႕အေကာက္ ၀ကၤဘာေပါင္းေျမာက္မ်ားစြာကိုေက်ာ္ျဖတ္ယင္း သွ်မ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း ေမအိုးရြာနား ပအို႕ျဖဴ ခြန္စံသိန္းစခန္းသို႕ ေရာက္သည္။
ေမအိုးရြာပအို႕စခန္းတြင္ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း (၅) ရက္မွ် အနားယူရသည္။ ယင္းစခန္းမွ သံလြင္ပအို႕စခန္းသို႕ ခ်ီတက္ကတ္ရဖို႕သိမ့္။ သံလြင္ျမစ္ကို စက္ဘုတ္ျဖင့္ကူးရဖို႕စြာ ေတြးၾကည့္ေက အသဲယားသည္။ လမ္းကၾကမ္း ခရီးကပမ္း၊ သမင္ေတာက္သံ ဂ်ီေဟာက္သံ၊ ေတာၿမိဳင္ယံ၀ယ္ လြမ္းဖြယ္သာေမာ ေတးျခင္းသံမ်ားၾကားေယာင္မိသည္။
တိုင္းျပည္နန္႕လူမ်ိဳးအက်ိဳးအတြက္ သယ္ပိုးထမ္းရြက္ တာ၀န္က်ီကတ္ရမည္။ တပ္မွဴးတပ္ဗိုလ္မ်ားအမိန္႕ နာခံကတ္ရမည္။ ရဲစိတ္ရဲမာန္၊ ဇြဲသသတိၱ လံု႕လ၀ိရိယဟိကတ္ရမည္။ ဗူးကိုမြိရာ သစ္ငုတ္ကိုေဂါင္းအံုး - ဆိုစြာ ေတာ္လွန္ေရးသမားအတြက္ ျပႆနာမဟုတ္။ ကာယစြမ္းအား ဥာဏစြမ္းအားစြာ ငါရို႕၏ကယ္တင္သွ်င္။
ရန္သူကိုအထင္ေသးလို႕မျဖစ္။ စစ္ေၾကာင္းကို တပ္စုတပ္စိတ္ျဖန္႕၍ ခရီးႏွင္ကတ္ရမည္။ ဟုိပုန္းၿမိဳ႕နယ္ ဆီဆိုင္ၿမိဳ႕နယ္သို႕ ေရာက္ေသာခါ ရဲေဖာ္ႏွစ္ေယာက္ေပ်ာက္ဆံုးနီသည္။ ခိုင္ေက်ာ္ဇံဟိန္းႏွင့္ ခိုင္သံမဏိ ႏွစ္ေယာက္ သီသည္ရွင္သည္ မသိရ။ သူရို႕ႏွစ္ေယာက္ ေရာက္မလာႏိုင္၍ စိတ္မေကာင္းဘဲ သွ်မ္းျပည္ေတာင္ပိုင္းမွ အလယ္ပိုင္းသို႕ ဆက္လက္ခ်ီတက္ၾကရသည္။
အထူးသျဖင့္ ေလးက်ား-မိုင္းကိုင္ ကားလမ္းကိုျဖတ္ၿပီးမွ သွ်မ္းျပည္အလယ္ပိုင္းသို႕ ေရာက္မည္ဟုသိရသည္။ ေဒသခံႏွင့္မဟာမိတ္မ်ားေျပာျပခ်က္အရ သီမင္းတမန္ကားလမ္းအျဖစ္ နာမည္ႀကီးသည္။ ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ားကို ဒုကၡအပီးဆံုးကားလမ္း။
မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း၏ခံယူခ်က္က ေယွာင္လို႕ရေကေယွာင္မည္။ တြိေကတိုက္မည္။ ေနာက္ဆုတ္ရန္ ေၾကာက္ဒူးတုန္ရန္ ၿမံဳမႈန္႕သဲမႈန္႕ေခ်မ်မဟိ။ ဆိတ္ၿငိမ္ျခင္းျဖင့္ လွ်ိဳ႕၀ွက္မႈမ်ားကို ေသခ်ာစြာထိန္းသိမ္းရန္မွာ ေသနဂၤဗ်ဴဟာ။ တပ္မွဴးတပ္ဗိုလ္အားလံုး နားလည္ၿပီးေသာအလုပ္။
မိုးကသဲသဲမဲမဲရြာသည္။ လီႀကီးမိုးႀကီးတိုက္သည္။ နိႏွင့္ည ညႏွင့္နိ မိုးရြာလီထ ခ်မ္းေရမဟိ။ အခြင့္သာခိုက္ လံု႕လစိုက္သည့္ နည္းဗ်ဴဟာကို သံုးၾကရမည္။
ဂ်ိလာပုတ္မ်ား ၿခံဳႏြယ္မ်ား ဆူးပင္မ်ားကို ဂရုစိုက္ဖို႕ထက္ ျဖတ္ေက်ာ္လြန္ေျမာက္ဖို႕ အေရးႀကီးသည္။
ရန္သူလႈပ္လွ်ားမႈႏွင့္အေျခေနကို သံုးသပ္ရမည္။ ရန္သူ၏ငိုက္ကြက္ကို အေလးထားရမည္။ ရန္သူေပ်ာ့ကြက္ကို အႏိုင္စီးရမည္။ မိုးလည္းေကာင္း။ အခ်မ္းကပို။ ရန္သူမ်ား ကတုတ္ထဲကထြက္ၿပီး အိပ္ေပ်ာ္နီပံုရသည္။ ဖင္ထဲႄကြက္၀င္ေကေတာင္ ႏိုးဖို႔မဟုတ္။ သီမင္းတမန္ကားလမ္း ျဖတ္ကူးရာတြင္ ေသနပ္တခ်ိန္းလည္း မေဖာက္ခရလို႕ စိတ္ထဲ အခဲမက်ီ။ သွ်မ္းျပည္အလယ္ပိုင္း မိုးဟိန္းစခန္းကို ခလုန္႕မတိုက္ က်ားမကိုက္ဘဲ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ေရာက္သည္။
သွ်မ္းျပည္အလယ္ပိုင္းမွ ေျမာက္ပိုင္းသို႕ခ်ီတက္ရာတြင္ ျမန္မာစစ္တပ္ကို ေကြ႕ေယွာင္ရေရပိုင္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီကိုလည္း လမ္းလႊဲခရသည္။ ၿမြီပူရာကင္းေမွာင့္ - ဆိုေရအတိုင္း ကြန္ျမဴနစ္တိက ၀င္ေရာက္ၿခီယႈပ္သည္။ သွ်မ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း ကခ်င္တပ္မဟာ (၄) ဗိုလ္မွဴးႀကီး ေဇာ္ဘန္စခန္းကိုအေရာက္ အခက္အခဲေျမာက္မ်ားစြာျဖင့္ ခ်ီတက္ခရသည္။
ကခ်င္တပ္မဟာ (၄) တြင္ ရက္ေပါင္း (၃၀) ခန္႕အနားယူၿပီးေနာက္ ရဲေဖာ္အားလံုး စိတ္ဓါတ္မက် တက္ႄကြတုန္းျဖစ္သည္။ မိုးရြာနီပူ နိညမဟူ ပူျခင္းငတ္ျခင္းအီးျခင္းကို အေရးမစိုက္။ ရခိုင္ျပည္ႏွင့္ရခိုင္လူမ်ိဳးအတြက္ ရခိုင္ျပည္သို႕ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္းေရာက္ဟိႏိုင္ေရးသည္သာ ပဓာန။
ဆက္လက္ၿပီးထြက္လတ္ရာ သိႏီၵၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ရန္သူစစ္ေၾကာင္းေနာက္မွလိုက္သည္။ ရန္သူစစ္ေၾကာင္းကို နားလွည့္ပါးလွည့္ ေယွာင္ကြင္းႏိုင္ခသည္။ ရန္သူ၏လႈပ္လွ်ားမႈ စစ္ဆင္မႈ ထိုးႏွက္မႈ အဆံုးသတ္ျပန္လည္ဆုတ္ခြာၿပီးမွသာလွ်င္ မိမိဦးတည္ရာ ကခ်င္ျပည္ဖက္သို႕ ခ်ီတက္ရသည္။
ေရႊလီျမစ္အနား ေရႊပေလာင္ရြာ၀န္းက်င္၌စခန္းခ်ၿပီး ေခတၱထမင္းစားၾကသည္။ ေဒသခံကခ်င္တပ္မွ ရန္သူမဆလစစ္တပ္အျဖစ္အမွတ္မွား၍ မဆင္မျခင္ပစ္ခတ္ျခင္းေၾကာင့္ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္းမွ ဆီးဖက္တပ္ၾကပ္တဦး က်ဆံုးခရသည္။
စစ္ေၾကာင္းရဲေဖာ္အားလံုး စိတ္မေကာင္းကတ္။ ေဒါသလည္းထြက္ၾကသည္။ ၿခီမုန္းပစ္ရန္လည္း အဆင္သင့္ဟိသည္။
ပစ္ခတ္ထြက္ၿပီးလားေသာ ကခ်င္တပ္မွာလည္း ၿမီလ်ိဳးမိုးပ်ံ ထြက္ၿပီးလားခဗ်ာယ္ျဖစ္သည္။ က်ဆံုးလားေသာ ဆီးတပ္ၾကပ္ႀကီးအေလာင္းကိုၾကည့္၍ ႏွေျမာၾကသည္။ ၀မ္းနည္းပက္လက္ ယူက်ံဳးမရျဖစ္ၾကရသည္။ စိတ္မေကာင္းစြာျဖင့္ သြီးေသာက္ရဲေဖာ္အား ေကာင္းမြန္စြာသင္းၿဂိဳဟ္ၿပီး ေရႊလီျမစ္ကိုျဖတ္ေက်ာ္၍ ကခ်င္တပ္မဟာ (၃) ဌာနခ်ဳပ္သို႕ ခ်ီတက္သည္။
ကခ်င္တပ္မဟာ (၃) ဌာနခ်ဳပ္တြင္ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴ နစ္ပါတီတပ္ရင္း (၁၉၂) မွ တပ္ဖြဲ႕တဖြဲ႕သည္ ရခိုင္တပ္ႏွင့္ စိစပ္ေဆြးေႏြးလိုေၾကာင္း အေၾကာင္းၾကားလာသည္။ ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္းမွ တဦးတည္းမဆံုျဖတ္ဘဲ တပ္မွဴးတပ္ဗိုလ္မႈး တာ၀န္ခံမ်ားႏွင့္တိုင္ပင္ၿပီး ခရီးလားနီတုန္း မေဆြးေႏြးသင့္ေၾကာင္းတင္ျပကတ္သျဖင့္ အစီအစဥ္ကိုပယ္ဖ်က္လိုက္သည္။ ကခ်င္တပ္မဟာ (၃) မွ ကခ်င္တပ္မဟာ (၂) သို႕ခရီး ထြက္သည္။
ကခ်င္တပ္မဟာ (၂) ႏွင့္ ရခိုင္ရဲေဖာ္မ်ား
မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း နိမအားညမအား ကရင္ျပည္မွ သွ်မ္းျပည္ ေတာင္ပိုင္းေျမာက္ပိုင္း၊ အလယ္ပိုင္းကို ေတာလမ္းခရီးသတ္သတ္ နိရက္လအလီလီေက်ာ္ျဖတ္၍ ကခ်င္ျပည္နယ္ တပ္မဟာ (၄) (၃) (၂) အထိ ဆက္တိုက္ေက်ာ္နင္းျဖတ္သန္းခသည္။ ရခိုင္ရဲေဖာ္မ်ားမွာလည္း ခရီးပမ္းၾကသည္။ စိတ္ဓါတ္ေရးရာအားျဖင့္ ခိုင္ၿမဲတုန္းဟိေသာ္လည္း ကာလေဒသပေယာဂတည္းဟူေသာ ၀ိေရာဓိကိုမွီ၍ ကခ်င္တပ္မဟာ (၂) တြင္ အနားယူရန္ ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္းစီစဥ္သည္။
အိမ္သွ်င္ ကခ်င္တပ္မဟာ (၂) မွလည္း ရခိုင္တပ္အား လိုလီသီးမဟိျပဳစုသည္၊ တာ၀န္ယူေကၽြးမြီးသည္။ ရခိုင္တပ္မေတာ္ကို ေပ်ာ္သေလာက္နီဖို႕ စီစဥ္ပီးၾကသည္။
အစားအေသာက္ အနီအထိုင္ အ၀တ္အစား ဆီး၀ါးမက်န္ကူညီၾကသည္။ အထူးသျဖင့္ ကခ်င္ရဲေမမ်ားက အနီးကပ္ျပဳစုသည္။ လိုသည္ထက္ပို၍ အခြင့္အလမ္းပီးသည္ဟု ေျပာႏိုင္သည္။ ရခိုင္ရဲေဖာ္မ်ား ပင္ပမ္းသမွ် အေညာင္းေျပရသည္။
ကခ်င္တပ္မဟာ (၂) က ဧည့္၀တ္က်ီပြန္ပါသည္။ တိုင္းျပည္နန္႕လူမ်ိဳးအတြက္ဆိုေရ အသိစိတ္က ႏွလံုးသားလႈံ႕ေဆာ္မႈကို အရည္ေပ်ာ္စီပါသည္။
နီျမင့္လီလီ၊ အရူးရင့္လီလီ - ဆိုသည့္ ရခိုင္စကားပံုအတိုင္း ေတာ္လွန္ေရးခရီးစတင္ရန္ ပ်င္ဆင္ရသည္။ ကခ်င္တပ္မဟာတြင္ (၃) လခန္႕အနားယူၿပီး မိုးလင္းရာဇာစစ္ၾကာင္း ခရီးဆက္သည္။
တေတာ၀င္ တျပန္သန္း ရက္ခ်င္းနိခ်င္း ခ်င္းတြင္းျမစ္နဖူးသို႕ေရာက္သည္။ ခ်င္းတြင္းျမစ္၀န္းက်င္တေလွ်ာက္သည္ ေတာရိုင္းသတၱ၀ါ၊ က်ားဆင္ေတာင္ႏြား၊ ႀကံ့ရိုင္းအစဟိသည္မ်ား က်က္စားရာျဖစ္သည္။ တဖက္ကရန္သူကို သတိထားရေရပိုင္ ေတာေကာင္မ်ား၏အႏၱရာယ္ကိုလည္း ထည့္ထြက္ရသည္။
ကံေကာင္းေထာက္မ၍လားမသိ လီသ်ဴးလူမ်ား ေတာဆင္လိုက္၍ ထြက္ၿပီးလာၾကသည္။ သူရို႕မွာ ေလာင္းပါသျဖင့္ သူရို႕ႏွင့္အတူ တနီကုန္ကူးခတ္ရသည္။ ျမစ္ဆိပ္တြင္ စခန္းခ်အိပ္ရန္စီစဥ္နီဆိုက္ ဟိမ၀ႏၱာေတာင္မွေတာရိုင္းဆင္မ်ား အုပ္စုလိုက္ဆင္းလာၾကသျဖင့္ ေတာဆင္ရိုင္းမ်ားႏွင့္ လက္ပန္းလံုးတိုက္ပြဲျဖစ္ရသည္။ အာရုဏ္က်င္း အလင္းေရာက္သည့္တိုင္ ဇာသူကလည္း မအိပ္၀ံ့။
အလင္းေရာင္ေရာက္လာေသာအခါ ခရီးျပန္ဆက္ရသည္။ ပထမတြင္ ၿခံဳေျမာင္းေခ်ာင္းမ်ားကို ေက်ာ္ျဖတ္သည္။ ထိုေနာက္ မတ္ေစာက္ေသာ ေတာင္ထိပ္မ်ားကိုတက္ရသည္။ ေတာင္ကမ္းပါးယံမ်ားကို ပတ္ရသည္။ အထက္မွေအာက္သို႕ ငံု႕ၾကည့္လိုက္လွ်င္ အသဲယားသည္။ ဤေတာင္တန္းတေလွ်ာက္ အတက္သတ္သတ္ ရာသီဥတုကလည္းျပင္း။ လီကလည္းတိုက္။ မိုးကလည္းရြာ။ အအီးဒါဏ္က ၿခီဖ်ားအစေဂါင္းအဆံုး သြီးမဟိဗ်ာယ္လားထင္ရသည္။ ေတာင္ထိပ္ေရာက္မွ ဟိမ၀ႏၱာေတာင္တန္း စာရမတီေတာင္တန္းျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္။
စာရာမတီေတာင္တန္းမွအႏၱာရာယ္
စာရာမတီေတာင္ ဟိမ၀ႏၱာေတာင္ နာဂေတာင္တန္းရို႕ကို အေခ်ခါ ေက်ာင္းသားဘ၀တြင္ သင္ဖူးသည္။ ဤေတာင္တန္းႀကီးမ်ားသို႕ တႀကိမ္တေခါက္ ေရာက္ဖူးလိမၼည္ဟုမထင္ခ။ အိမ္မက္ေတာင္မမက္ဖူး။
လူ႕ဘ၀ကားဆန္းၾကယ္၏။ ကမၻာႀကီးက်ဥ္က်ဥ္းေခ်ဟု စကားအျဖစ္ေျပာဖူးသည္။ ေျပာမယံု ႀကံဳမွသိ - ဆိုေရအတိုင္း စာရာမတီေတာင္ထိပ္ကို ေရာက္နီပါဗ်ာယ္ကား။ လႈိင္းႀကီးလွီေအာက္ ေတာင္ႀကီးဖ၀ါးေအာက္။ ကုိယ္တြိ လက္တြိ။
စာရာမတီေတာင္ထိပ္မွေအာက္တို႕ၾကည့္လိုက္လွ်င္ ေတာင္ေၾကာေတာင္စြယ္ ဂ်ိဳင့္၀ွမ္းအသြယ္သြယ္ရို႕၌ ျဖဴေဖြးေသာျမံဳဆိုင္းမ်ား ၿပီးလႊားကဇတ္နီၾကသည္။ ႏွင္းခဲမ်ားက မိုးရြာေရေယွာင္ တေျဖာက္ေျဖာက္က်သည္။ ပင္ယံေဗာင္းဖ်ားမွ ငွက္ျမည္သံ၊ ေဒါင္းတြန္သံ၊ ေတာနက္ထဲက ဂ်ီေဟာက္သံ၊ က်ားဟိန္းသံ၊ ဆင္ရိုင္းအူသံမ်ားက စိတ္ကို ဂေယာင္ေခ်ာက္ခ်ားျဖစ္စီသည္။
အထူးသျဖင့္ မသထီအသဲယားမိသည္မွာ ႄကြတ္ႀကီး၊ ႄကြတ္လတ္၊ ႄကြတ္ေခ်၊ ႄကြတ္က်ား၊ အမႊီးစုတ္ဖြားခူေကာင္၊ ပိုးတံုးေကာင္၊ ေဘာက္ဖတ္၊ ပိုးေကာင္းမ်ိဳးစံု၊ တရိစၦာန္မ်ိဳးစံု၊ ေျပာမကုန္ လားလာနီကတ္ပံုမွာ ေယွာင္မရ။ ဇာအခ်ိန္၊ ဇာကာလ၊ ဇာနီရာကလာ ေရာက္လာမွန္းမသိ။ သြီးစုပ္ၿပီးဖူးဖူးေရာင္မွ သတိျပဳမိသည္။ ၿခီေထာက္မွာလည္းဟိ။ အတြင္းေပါင္မွာလည္းကပ္။ ေနာက္ကုန္း၊ လက္၊ ဂုတ္ဆစ္၊ လိုင္ဖင္း၊ မ်က္ႏွာတကိုယ္လံုး တြယ္ၾကသည္။ ယားလာ၍ လက္နန္႕ပြတ္လိုက္မွ အတံုးလိုက္အေကာင္လိုက္ သြီးစုပ္ေကာင္မွန္းသိသည္။ ႄကြတ္သို႕မဟုတ္ ျခင္ယင္မွက္တခုခုျဖစ္နီသည္။
စာရာမတီေတာင္၌ လားယင္းလာယင္း၊ အတက္အဆင္းအအနိမ့္အျမင့္ အေကြ႕အေကာက္မ်ားကိုျဖတ္ေက်ာ္ယင္း၊ ေတာရိုင္းတိရိစၦာန္မ်ားကိုေယွာင္ကြင္းယင္း၊ သြီးစုပ္ေကာင္မ်ားကိုဖယ္ယွားယင္း ရက္သတၱတပါတ္ၾကာသည္။
ညည့္အခ်ိန္ေရာက္တိုင္း မအိပ္၀ံ့ၾက။ ေတာေကာင္မ်ားကလည္းေပါ။ ခုခံသင့္သည္ကိုခုခံ။ တိုက္ခိုက္သင့္သည္ကိုတိုက္ခိုက္။ ေမာင္းထုတ္သင့္သည္ကို ေမာင္းထုတ္ၾကရသည္။
စာရာမတီေတာင္ထိပ္မွ ပတ္ကြိဳင္ေတာင္တန္းသို႕ ၿမီပံုကြန္ပက္ကိုေထာက္လွ်က္ စစ္ေၾကာင္းဦးတည္၍ ေမာင္းရသည္။ လမ္းတေလွ်ာက္ မွတ္မိသရိကိုေတြးမိသည္။ တရုတ္ျပည္သူ႕သမၼတႏိုင္ငံေဂါင္းေဆာင္ ေမာ္စီတုန္းႀကီးသည္ လီသွ်စ္ေတာင္ကို ရိကၡာအျပည့္အစံုျဖင့္ေက်ာ္ျဖတ္၍ သမိုင္းတြင္အထင္ကရျပဳခသည္။ ကမၻာတြင္လည္း အေက်ာ္အေမာ္ျဖစ္ခသည္။ အခု မိမိရို႕လားနီၾကေသာခရီးသည္ မိုင္ေပါင္းမ်ားစြာဟိနီဗ်ာယ္။ ေျဖာင့္ျဖဴးေသာလမ္းမဟုတ္။ အေကြ႕အပတ္လည္းမ်ား၊ အနိမ့္မွအျမင့္၊ အျမင့္မွအနိမ့္၊ ျမစ္ေခ်ာင္းအလီလီေက်ာ္ျဖတ္လို႕ ရက္မွလ၊ လမွႏွစ္က်ဴးဖို႕ဗ်ာယ္။ လီသွ်စ္ေတာင္ခရီးထက္ပင္ ပိုဖို႕ထင္သည္။
စာရာမတီေတာင္ထိပ္မွ ပတ္ကြိဳင္ေတာင္တန္းသို႕ စစ္ေၾကာင္းတခုလံုးခ်ီတက္လတ္ရာ (၇) ရက္ခန္႕ၾကာသည္။ လူရွည္ေတာင္၊ ပတ္ကြိဳင္ေတာင္မ်ားျဖစ္သည္။ ၿမီပံုကိုေထာက္ၾကည့္လွ်င္ စစ္ကိုင္းတိုင္း ခႏၱီးၿမိဳ႕အထက္ပိုင္းဟု မွန္းဆတြက္ႏိုင္သည္။
ယင္းပတ္၀န္းက်င္အနားတ၀ိုက္တေလွ်ာက္ ကၽြန္းရြာလူနီတဲမ်ားကို တြိရသည္။ လူနီသည့္ေဒသျဖစ္ေၾကာင္းသိ၍ ရဲေဖာ္မ်ားအားလံုး သတိ၀ိရိယ မလြတ္ၾကစီရန္ တပ္မွဴးတပ္ဗိုလ္မ်ားက အသိပီးသည္။ ခႏၶာကိုယ္တြင္ အ၀တ္မ၀တ္ေသာ နာဂရြာမ်ားျဖစ္သည္ကို ရြာေရာက္မွသိရသည္။
မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္းႏွင့္နာဂေတာင္မင္း
နာဂမ်ားကိုင္ေဆာင္ေသာ လက္နက္မ်ားမွာ လွံခၽြန္စူးခၽြန္ ဓားခၽြန္ဒုတ္ခၽြန္မ်ားျဖစ္သည္။ ခႏၶာကိုယ္တြင္ အ၀တ္၀တ္ေလ့မဟိ။ ရြာ၏အႀကီးအကဲကို ေတာင္မင္းဟုေခၚသည္။ ၄င္းေတာင္မင္းမွာ တိရိစၦာန္မ်ား၏မဒုန္းကဲ့သို႕ ရွည္လ်ားေသာ အ၀တ္ပံုစံ၀တ္သည္။ ေတာေကာင္မ်ား၏အမႊီးအမွ်င္ သားရီမ်ားျဖင့္လုပ္ထားဟန္တူသည္။ လမ္းလားေသာအခါ တပည့္တေယာက္ႏွစ္ေယာက္က ထမ္းရသည္။ ထိုင္ေသာအခါ ခႏၶာကိုယ္ေအာက္ပိုင္းကို ပတ္ထားသည္။
စစ္ေၾကာင္းအစာရီစာျပတ္လပ္မႈေၾကာင့္ ေတာင္မင္းအား ကခ်င္မွပါလာေသာ နာဂႀကိဳက္သည့္ဘိန္းကိုေကၽြး၍ ရိကၡာေတာင္းစားရသည္။ ၄င္းရို႕မွာ ဟိသည့္ရိကၡာကို ထုတ္ပီးၾကသည္။
တဖက္ႏွင့္တဖက္ ၿခီဟန္လက္ဟန္ျပ၍ ေျပာဆိုရသည္မွာ ရယ္စရာျဖစ္သည္။ ၿပိန္းဥေျမာက္ဥ၊ ေျပာင္း ဖူး - သူရို႕စားေသာ အစားအစာဟူသမ်ကို ေကၽြးၾကသည္။
လူသားစားၾကသည္။ မိမိႏွင့္တရြာတည္းနီထိုင္သူမ်ားကို မစားၾက။ တျခားရြာမွလူမ်ားကို စားၾကသည္။ စာရီြးသူႏွင့္စစ္ေၾကာင္းကို အမဲလွ်ာေကာင္သဖြယ္ ထင္မွတ္ဟန္တူသည္။ သတ္စားရန္ အမ်ိဳးမ်ိဳးႀကိဳးပမ္းၾကသည္။ ၄င္းရို႕၏လက္နက္ျဖင့္ မယွဥ္သာေၾကာင္းကို ေတာေကာင္မ်ားကိုပစ္ျပမွယံုသည္။
တကိုယ္လံုးမွာ အ၀တ္အစားမဟိၾကေသာ္လည္း တဦးႏွင့္တဦး ေဟာေဟာယမ္းယမ္း၊ ေစာ္ကားေမာ္ကားမဟိ။ အိမ္ၿခံမ်ားဟိသည္။ အိပ္လွ်င္ မီးဖိုမ်ားေဘးတြင္အိပ္ၾကသည္။ ပုဆိုးဟူ၍မည္မည္ရရမဟိ၊။ ေတာင္ႏြားသာရီမ်ားကို ခ်မ္းလွ်င္ခ်ံဳၾကသည္။
ထူးဆန္းသည္မွာ ဆြီမ်ိဳးသားခ်င္း တဦးဦးသီလွ်င္ၿမီမၿမွဳပ္။ မိမိ၏အိမ္ၿခံထဲတြင္စင္ျပဳလုပ္၍ ၄င္းစင္ထက္တြင္ တင္ထားၾကသည္။ ညည့္အခါတြင္ ေတာင္ႏြားက်ားသတၱ၀ါမ်ား မၾကာမၾကာ လာေရာက္ေၾကာင္းသိရသည္။ စာရြီးသူကိုယ္တိုင္နားခ်ိန္တြင္ပင္ က်ားႀကီးသတၱ၀ါမ်ား လာေရာက္ေခ်ာင္းေျမာင္းၾကသည္။
အ၀တ္အစားမဲ့ေလးရြာေျမာက္ ထြိရြာမည္ေသာ နာဂရြာတြင္ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း (၂) ရက္အနားယူစဥ္ ထူးဆန္းအံ့ဖြယ္ျဖစ္ရပ္တခု ႀကံဳခရသည္။ ေျပာမယံု။ ၾကံဳမွယံုမည္။ ပံုျပင္လည္းမဟုတ္ပါ၊ လက္တြိျဖစ္ပါသည္။
ရြာသားမ်ားႏွင့္နတ္ဆရာဟုထင္မွတ္ရေသာလူတဦးက နာဂပ်ိဳအမ်ိဳးသမီးတဦး၊ နာဂေယာက်္ားတဦးကို ၀ိုင္း၀န္းေခၚေဆာင္လာၾကသည္။ နတ္ဆရာမွာ ဓါးတလက္ကိုင္ထားသည္။ နတ္ဆရာက လူပ်ိဳႏွင့္အပ်ိဳႏွစ္ဦးအား (၇) ေခါက္တိတိလွည့္ပတ္လွ်က္ ပါးစပ္မွရြီရြတ္သည္မွာ ဆုေတာင္းျခင္းျဖစ္ႏိုင္သည္။ ၿပီးေနာက္ ပထမဆံုး လူပ်ိဳ၏လိုင္ဖင္းကို ဓားႏွင့္လွီးသည္။ သြီးစက္မ်ားပန္းထြက္သည္။ ေဟာသံညီးညဴသံမ်ားလည္းမဟိ။ ရြာသူရြာသားလူအုပ္မ်ားက လက္ခုပ္လက္၀ါးတီးၾကသည္။ ထို႕ေနာက္ လိုင္ဖင္းလွီးထားေသာ သီဆံုးၿပီးလူငယ္အေလာင္းကို ေတာင္ယာအႏွံ႕ ခြန္အားဟိသူႏွစ္ဦးယူ၍ သြီးစက္ခ်သည္။ သြီးစက္တစက္မက်န္ေသာအခါ လူငယ္၏ေဂါင္းကိုျဖတ္လွ်က္ ႏွီးျဖင့္ျပဳလုပ္ထားေသာ ခရင္းေတာင္း၌ထည့္၍ ရြာအ၀င္သစ္ပင္ႀကီးထက္တက္ၿပီး သစ္ကိုင္းမွာခ်ိတ္ဆြဲထားလိုက္သည္။ ေဂါင္းမပါေသာ ကိုယ္ခႏၶာကိုယ္ကို လက္၀ါးကပ္တိုင္၌ ခ်ိဳင္ေႏွာင္ထားသည္။ ထို႕အတူ နာဂအမ်ိဳးသမီးကိုလည္း သြီးပယ္က်ံနီေသာဓားျဖင့္ (၇) ႏွစ္ေခါက္တိတိ ပါးစမွျပစ္ေတာက္ျပစ္ေတာက္ရြီရြတ္ယင္း ေနာက္ဆန္စုကိုကိုင္၍ လိုင္ဖင္းကိုဓားျဖင့္ျဖတ္လိုက္သည္။ ျမင္ရသည္ကို အသဲယားမိသည္။ သီဆံုးလားေသာနာဂမိမၼပ်ိဳအား နာဂလူငယ္ကဲ့သို႕ ေတာင္ယာထဲ၌ သြီးစက္ခ်သည္။ သြီးစဲသည္ႏွင့္ လိုင္ဖင္းကိုျဖတ္ခ်၍ နာဂလူငယ္ကဲ့သို႕ ေဂါင္းကိုသစ္ပင္ႀကီးထက္တြင္၄င္း၊ ကိုယ္ခႏၶ ာကို လက္၀ါးကပ္တိုင္တြင္၄င္း ခ်ိဳင္ေႏွာင္ထားလိုက္ၾကသည္။
ယင္းကဲ့သို႕ျပဳလုပ္သည္မွာ ေတာင္ယာနတ္ကို ပူေဇာ္ပသျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေတာင္ယာနတ္ကို ပူေဇာ္ပသမွ အသီးအႏွံပြားမ်ားေၾကာင္းသိရသည္။ အ၀တ္မဲ့နာဂရြာ (၁၀) ရြာ၊ သစ္ခက္စည္းရြာ (၁၀) ရြာ၊ ပ်ိဳင္ခ်ပ္၀တ္ (၉) ရြာ ခရစ္ယာန္ဘာသာ၀င္မ်ားကမူ အ၀တ္စည္းထားၾကသည္။ တခ်ိဳ႕နာဂမ်ားမွာ ျမန္မာစကားေကာင္းေကာင္းနားလည္ၿပီး ဆက္ဆံေရးေျပျပစ္သည္။ ေဖာ္ရြယ္ရိုင္းပင္းကူညီသည္။
ရက္ေပါင္း (၄၀) ေက်ာ္မွ် နာဂရြာမ်ားကိုျဖတ္၍ ခရီးႏွင္လတ္ၿပီးေနာက္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ မီဇူလူမ်ိဳးသမၼတတဦးကိုလည္း အထူးအဆန္းတြိရသည္။ မီဇူသမၼတႀကီးေနာက္တြင္ မီဇူလူပ်ိဳ (၃၀၀) ခန္႕ဟိ၍ ၄င္းရို႕ႏွင့္ မိတ္ဆြီဖဲြ႕ၾကရသည္။ မီဇူလူမ်ိဳးမ်ား၏အာဂႏၶဳအျဖစ္ (၇) ရက္ခန္႕နားၿပီးေနာက္ ေမလ (၂၄) ရက္နိ ခ်င္းျပည္နယ္ဖက္သို႕ ခရီးထြက္လတ္ၾကသည္။
ျပည္ခ်စ္ပါတီဦးႏုတပ္မွ ခြဲထြက္လာေသာ ၀ီလွ်ံေဂါင္းေဆာင္သည့္ ခ်င္းအမ်ိဳးသားအင္အား (၁၃) ဦးပါ၀င္သည္။ ၄င္းရို႕မွာ ထိုင္းႏိုင္ငံမွ လိုက္လာၾကျခင္းျဖစ္သည္။
ခ်င္းအမ်ိဳးသားအဖြဲ႕ႏွင့္ ရခိုင္တပ္မေတာ္
ျပည္ခ်စ္ပါတီ (၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္းဦးႏုအဖြဲ႕) မွ ခြဲထြက္လာေသာ ခ်င္းအမ်ိဳးသားကို ၀ီလွ်ံဆိုသူက ဦးေဆာင္သည္။ ၀ီလွ်ံခ်င္းတပ္ဖြဲ႕မွာမူ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး ဗိုလ္မွဴးအဆင့္ဟိသူမ်ား၍ ထမင္းခ်က္ရဲေဖာ္အဆင့္မဟိ။ တဦးႏွင့္တဦးလည္း စည္းလံုးညီညြတ္မႈမဟိ။ မၾကာမၾကာ ရန္သူ႕ထံထြက္ၿပီး သစၥာေဖာက္လားသျဖင့္ (၆) ဦးေလာက္ရာ က်န္ေတာ့သည္။
ခ်င္းအမ်ိဳးသား၀ီလွ်ံအဖြဲ႕ သစၥာေဖာက္ထြက္ၿပီးလားျခင္းသည္ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္းအတြက္ေသာ္၄င္း၊ ၀ီလွ်ံအတြက္ေသာ္၄င္း စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ရသည္။ ရန္သူစစ္ေၾကာင္းကို သတင္းပီးပို႕ျခင္းႏွင့္တူသည္။ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္းလမ္းခရီးအတြက္ မဟာျပႆနာႀကီးျဖစ္သည္။ ထိပ္တိုက္တိုး ရင္ဆိုင္တိုက္ပြဲႀကီးကိုျဖစ္စီမည့္ သီမင္း၏အႏၱရာယ္ျဖစ္သည္။ ၾကံဳလည္းၾကံဳခရသည္။
ခ်င္းအမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္၀ီလွ်ံက ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္းကို အားမငယ္ရန္ အေကြ႕အေကာက္ ေယွာင္ပံုေယွာင္နည္း၊ လမ္းခရီးကိုသူသိေၾကာင္း။ ဥကၠဌႀကီးႏွင့္တကြ ရဲေဖာ္အားလံုး ေဘးမသီရန္မခရန္ တာ၀န္ခံခ်က္ပီးသည္။ ခ်င္းအမ်ိဳးသားပင္ျဖစ္ေကလဲ့ စကားေျပာကၽြမ္းသည္။ နား၀င္ခ်ိဳေအာင္ေျပာတတ္သည္။ ခ်င္းအမ်ိဳးသား၀ီလ်ံ၏တင္ျပခ်က္ကို ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္းယံုၾကည္အားကိုးသည္။ ခ်င္းျပည္မွျဖတ္သန္းၿပီး ရခိုင္ျပည္သို႕ခ်ီတက္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ထားပံုရသည္။ စစ္ေၾကာင္းကို ခ်င္းျပည္သို႕ခ်ီတက္စီသည္။
ခ်င္းရြာခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားထံမွ ရန္သူ႕အေျခအေနကို စံုစမ္းသည္။ တရြာ၀င္တရြာထြက္ခရီးဆက္သည္။ အမည္မသိရြာတရြာသို႕၀င္လိုက္သည္ႏွင့္ ရြာသားမ်ား အၿခီပ်က္အနီပ်က္ ေၾကာက္ရြံ႕နီသည္ကို အကဲခတ္မိသည္။ ေၾကာက္စိတ္မြန္နီေသာ ရြာသားမ်ားကို တခုလည္း မိန္းမရ။ ခ်င္းဘာသာျဖင့္ ၀ီလွ်ံအဖြဲ႕ကမိန္းသည္။ မ်က္စိပ်က္မ်က္ႏွာပ်က္ သြီးဆုတ္သည္ကလြဲ အေျဖမရ။ ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္းသည္ ရြာသားမ်ား၏အေျခအေနကို အကဲခတ္မိပံုရသည္။ ရခိုင္ကြန္မန္ဒိုတပ္ဖြဲ႕အား သတိ၀ိရိယျဖင့္လားရန္မွာသည္။ အားလံုးကိုသတိထားရန္ေျပာသည္။
ယင္းရြာအနား နန္းတေလးေခ်ာင္းကိုမေရာက္ခင္ ရွိၿပီးပြိဳင့္အား စတင္ထြက္ခြာစီသည္။ မိနစ္ (၂၀) ခန္႕အၾကာတြင္ ေတာငွက္မ်ားလန္႕ျဖတ္ပ်ံသံ၊ ခ်ဥ့္ေအာ္သံမ်ားၾကားရသည္။
ရွိတြင္လားနီေသာ ရဲေဖာ္မ်ားကိုရပ္ဆိုင္းထားရန္ အခ်က္ျပလိုက္သည္။ စာရြီးသူက စစ္ေၾကာင္းတခုလံုးကိုလက္ကာျပသည္။ လမ္း၏၀ဲယာတဖက္တခ်က္တြင္ ကတုတ္က်င္းမ်ား၌ ရန္သူတခ်ိဳ႕အိပ္ငိုက္နီသည္။ အရက္ယစ္နီလားမေျပာတတ္။ (၅) ကိုက္ေလာက္ရာ၀ီးသည္။
တပ္စိတ္မွဴးထြန္းခိုင္ကို လက္ညိွဳးထိုးျပယင္း လက္ဦးမႈယူလိုက္သည္။ (ေ၀ါ-ေဒါင္း-ဘုန္း-ဂ်ိန္း) ဟူေသာေပါက္ကြဲသံမ်ားႏွင့္အတူ ၿမီျပင္သို႕လွဲခ်လိုက္သည္။ သူ႕ဖက္ကိုယ့္ဖက္ပစ္ခတ္သံမ်ား လက္နက္ႀကီးလက္နက္ငယ္အသံမ်ားဆူညံၿပီး ေတာတန္းတေလွ်ာက္ ေၾကာက္မခန္းလိလိ ျမည္ဟိန္းလားသည္။
အိႏၵိယနယ္စပ္ဖက္သို႕ အတင္းတိုက္ေဖာက္ထြက္ခရသည္။ အိႏၵိယနယ္စပ္၌ တပ္မ်ားကိုျပန္လည္စုစည္းစစ္ဆီးေသာအခါ တပ္ခြဲမွဴးဗိုလ္ႀကီးေက်ာ္ဟန္တေယာက္ ေပ်ာက္ျခင္းမလွေပ်ာက္နီသည္။ သီသည္ရွင္သည္ ရန္သူဖမ္းမိသည္လားမသိခရ။ တပ္ခြဲမွဴးဗိုလ္ႀကီးေက်ာ္ဟန္တဦးရာက်န္သျဖင့္ စိတ္မေကာင္းေကလဲ့ ခရီးဆက္လက္ထြက္ခြာလာခရသည္။
အိႏၵိယနယ္စပ္ ကသည္း မဏိပူရျပည္နယ္သို႕ ခ်ီတက္သည္။ အိႏၵိယနယ္ထဲသို႕ေရာက္လားသျဖင့္ အိႏၵိယနယ္ေစာင့္စစ္သားမ်ားကို ေက်ာ္ျဖတ္ခြင့္ေတာင္းသည္။ အိႏၵိယစစ္တပ္ေဂါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးၿပီးအျပန္တြင္ ၀င္တိုက္သျဖင့္ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္းမွ အႏၵိယတပ္ဖြဲ႕ကို ခုခံစစ္ဆင္ခရသည္။
ရခိုင္တပ္ဖြဲ႕အနီျဖင့္ အိႏၵိယစစ္တပ္ကိုလံုး၀မတိုက္လို။ အိႏိၵယစစ္တပ္မွ ေလးႀကိမ္တိုင္တိုင္ ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္သည္။ ခုခံယင္းတိုက္ခိုက္ယင္း ခ်င္းေတာင္တန္းကို ျပန္လည္ဆုတ္ခြာခရသည္။
ခ်င္းေတာင္တန္းမွ ရခိုင္ျပည္သို႕ဒုတိယအႀကိမ္ခ်ီတက္
ရခိုင္ကြန္မန္ဒိုတပ္ဖြဲ႕ႏွင့္ စစ္ေၾကာင္းတပ္မွဴးတပ္ဗိုလ္ရို႕သည္ ခ်င္း၀ီလွ်ံ၏ခ်င္းျပည္မွ ျဖတ္သန္းလားေရးအဆိုကို အထူးေ၀ဖန္စဥ္းစားၾကသည္။ ဥကၠဌခိုင္မိုးလင္းထံ မီဇူအမ်ိဳးသမီး၏သတင္းပီးပို႕ခ်က္ကို တင္ျပရန္စီစဥ္ၾကသည္။ ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္းက ခ်င္း၀ီလွ်ံကို အလြန္အကၽြံယံုၾကည္ကိုးစားသည္။ ၀ီလွ်ံေျပာသမွ်ေဆာင္ရြက္သမွ် အေလးထားသည္ကိုတြိရသည္။
ျမန္မာစကားကိုေျပာတတ္ေသာ မီဇူအမ်ိဳးသမီး၏သတင္းပီးခ်က္မွာ အစ္ကိုရို႕ အရွိမွာ ရြာတရြာဟိေရ။ ယင္းရြာထဲမွာ ျမန္မာစစ္သားအမ်ားႀကီး၊ စစ္ကားအစီး (၄၀) တြိခရေရ။ မီဇူျပည္ နယ္စပ္အတိုင္း ေရာက္ေအာင္လားပါ။ မီဇူျပည္ဆံုးေက ရခိုင္လူမ်ိဳးတိဟိေရ ထရိပူရျပည္ကိုေရာက္လိမ့္မည္။
ဥကၠဌႀကီး ကၽြန္ေတာ္ခ်င္းလူမ်ိဳးပါ။ ခ်င္းျပည္မွာဆိုေက က်ေနာ္မသိေရေဒသမဟိ။ ရန္သူေဒဖက္ကလာေက ထုိဖက္ကိုေယွာင္ဖို႕ ကၽြန္ေတာ့္တာ၀န္ထား။ တခုလ့ဲ မပူပါကဲ့။ က်ေနာ္အသက္နန္႕ရင္းလို႕ ကာကြယ္ပီးပါမည္ - ဟု ခ်င္း၀ီလ်ံကေျပာသည္။
စာရြီးသူကိုယ္တိုင္ ခ်င္း၀ီလွ်ံသည္ မိမိ၏အိမ္သို႕ျပန္ရန္ အကၽြန္ရို႕ရခိုင္တပ္မေတာ္ကို အသံုးခ်နီသည္ဟု သံသယျဖစ္မိသည္။ ရန္သူသည္ ရွိရြာကျဖတ္ေစာင့္နီမည္ကို ေသခ်ာေပါက္သိသည္ဟု ယူဆရသည္။
ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္းက ခ်င္း၀ီလွ်ံတပ္ကို ရွိမွတက္ရန္အမိန္႕ပီးသည္။ ဟုတ္ပါယင့္ဟု တခြန္းေျပာၿပီး ခ်င္းလူမ်ိဳးေျခာက္ဦး ရွိကဦးေဆာင္လားသည္။ စာရြီးသူႏွင့္ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္းက ဥကၠဌႀကီးထံ အက်ိဳးအေၾကာင္းယွင္းျပလို၍ ခ်င္း၀ီလွ်ံေနာက္လိုက္၍ မတက္သိမ့္။
ကြန္မန္ဒိုတပ္ဖြဲ႕ အယင္လာ။
ေဒေကာင္တိ ဇာလုပ္နီကတ္လဲ။
ေဒါသသံက ဥကၠဌႀကီးအမိန္႕တြင္ပါနီသည္။ ဥကၠဌႀကီးကိုအေလးျပဳၿပီး မီဇူအမ်ိဳးသမီးထံမွသတင္းပို႕ခ်က္ကို တင္ျပလိုက္သည္။
ေၾကာက္၍ေျပာသည္အထင္ျဖင့္ ဆံုးမမည္ပ်င္ေသာအခါ ေနာက္သို႕ (၄-၅) လွမ္း ဆုတ္လိုက္ရသည္။ တဖန္ထပ္မန္၍ ဒုဗိုလ္ခိုင္မာယုတင္ျပေသာအခါ လက္၀ါးေစာင္း (၅) ခ်က္ အပီးခံရသည္။ ဥကၠဌႀကီးက ရွိၿပီးကြန္မန္ဒိုခ်ီတက္ဟု အမိန္႕ပီးသည္။ အမိန္႕ကိုဖီဆန္၍မရ။ နာခံၾကရမည္။
အမိန္႕ကိုနာခံတတ္ေသာ ရွိၿပီးကြန္မန္ဒိုမ်ား ခ်ီတက္ၾကသည္။ ရွိမွပါေသာ ခ်င္း၀ီလွ်ံတပ္ကိုပင္ ေက်ာ္တက္ၾကသည္။ နာရီ၀က္ပင္မၾကာလိုက္ အသင့္ေစာင့္နီေသာရန္သူမ်ား ဖန္တီးထားေသာ သတ္ကြင္းကို ဆင္းမိသည္။
တၿပိဳင္နက္ -
(ဘံုး-ဘံုး-ေဘာင္း-ေဘာင္း ဒိုင္း-ဒိုင္း-ဒိုင္း ဘုန္း-ဂ်ိန္း-ေဘာင္း) ဟူေသာအသံမ်ား ဆူသံညံသံ၊ အမိန္႕ပီးသ၊ံ ဟိန္းသံေဟာက္သံမ်ားက ငရဲပြက္ပမာ။
ရန္သူက်ည္ဆန္ ကိုယ့္က်ည္ဆန္မ်ားက သစ္ပင္မ်ား ၿမီႀကီးမ်ား၌ ေပါက္ကြဲလွ်က္ဟိသည္။ ရန္သူသတ္ကြင္း (၁၀) ကိုက္ေလာက္ ၀င္မိသည္ျဖစ္၍ တိုက္ယင္းခိုက္ယင္း လြတ္ေအာင္ရုန္းရသည္။ မိမိရို႕မွာလည္း ေပါက္သည့္ႏွဖူးမထူးဗ်ာယ္ဟု ဆံုးျဖတ္လိုက္ၾကသည္။ ပစ္ဆုတ္ပစ္တက္လုပ္ရသည္။ ေယွာင္ေကြ႕ဆုတ္လုပ္ရသည္။
ခ်င္း၀ီလွ်ံႏွင့္အဖြဲ႕ ခ်င္းျပည္သို႕ ထိုးေဖာက္၀င္ေရာက္လားၾကသည္။ သီသည္ရွင္သည္ကိုမသိရ။ ရန္သူတပ္ဖြဲ႕မ်ားမွာ ခ်င္းေတာင္တန္းတေလွ်ာက္ အခ်ိပ္အဆက္မိမိျဖင့္ အျပည့္ေစာင့္နီၾကသည္။ ခ်င္း၀ီလွ်ံ၏စကားကိုယံုၾကည္မိေသာေၾကာင့္ တိုက္ပြဲမွာ ဆင္ကန္းေတာတိုးျဖစ္ရသည္။ စစ္ေရးတကြက္မွားဗ်ာယ္ဟု ေကာက္ခ်က္ခ်မိသည္။
အေၾကာင္းကမထူးေတာ့ပါ။ နိတိုက္ပြဲ၊ ညည့္တိုက္ပြဲ၊ ေသနပ္သံမစဲ။
အအိပ္ပ်က္၊ အစားပ်က္၊ ရိကၡာျပတ္၊ ဆီး၀ါးျပတ္ခရသည္။
ကံၾကမၼာက မိမိ၏လက္ထဲမွာျဖစ္သည္။ ခ်င္းရြာအနားသို႕ ခ်ဥ္းကပ္ၾကည့္သည္။ လံုး၀၀င္၍မရ။ တိုက္ပြဲျဖင့္ဆုတ္ခြာရသည္။ ေတာင္ေၾကာေတာင္တန္းတေလွ်ာက္ၾကည့္လိုက္လွ်င္ တြန္းဇံၿမိဳ႕နယ္၊ တီးတိန္ၿမိဳ႕နယ္ ကေလးၿမိဳ႕နယ္မ်ားဟုထင္မွတ္ရေသာ မီးေရာင္မ်ားကို ညည့္အခါျမင္ရသည္။ ခ်ီ၍ကားမရ။ ရန္သူကျဖတ္ေလးျဖတ္ ထိုးစစ္ဆင္လတ္္ၿပီ။ စားနပ္ရိကၡာျပတ္သျဖင့္ ထမင္းမစားရသည့္ရက္က မ်ားလာၿပီ။ ခ်င္းေတာင္တန္းတေလွ်ာက္ သစ္ဥသစ္ဖုမ်ားရွာေဖြ၍ အဟာရျဖစ္စားရသည္။ သစ္ဥသစ္ဖုမတြိလွ်င္ ပင္ႏုရြက္ႏု၊ အင္ပင္ဖူး၊ နပ်ိဳးပင္၊ နပ်ိဳးဖူး၊ ေျပာင္းစိအေျခာက္မ်ားကို ေတာင္ယာေဟာင္းမွ ေကာက္စားရသည္။ တခါတရီ ေတာင္ယာေဟာင္းမ်ားတြင္ အသင့္ေစာင့္နီေသာ ရန္သူမ်ားႏွင့္တိုက္ခိုက္ရသည္၊။ ၿပီးရသည္က အေညာင္း။
မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း ထိုတဖြဲ႕ေဒတဖြဲ႕ ဖရိုဖရဲျဖစ္သည္။ ဤသို႕ျဖင့္ ခ်င္းျပည္နယ္ ဖလမ္း တီးတိန္အေရာက္တြင္ စာရြီးသူမွတ္တမ္းအရ အပါးကပ္လွံစြပ္ထိုးတိုက္ပြဲ (၉) ပြဲ၊ အနီးကပ္ရင္ဆိုင္တိုက္ပြဲ အပြဲ (၃၀)၊ ေနာက္ဆံုးဖိုင္နယ္ပြဲေျမာက္ လႈိင္ပံုရြာ၌ ရန္သူစစ္တပ္ အဆမတန္မ်ားသျဖင့္ အေရးနိမ့္ခရသည္။
ခ်င္းျပည္ကေနဒီေတာင္တန္းတြင္ မ်ိဳးခ်စ္ရခိုင္ဗိုလ္ အၾကပ္တပ္သားအမ်ားအျပား အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္က်ဆံုးခရသည္။ ရန္သူဖက္မွလည္း ရာႏွင့္ခ်ီ၍သီဆံုးသည္။ အေလာင္းမ်ားမွာ ျမင္မေကာင္းရႈမေကာင္း။ အနိဌာရံု လူသတ္ကြင္း။
လႈိင္းပံုရြာတိုက္ပြဲ၌ လူစုကြဲခရာ စာရြီးသူႏွင့္အတူ ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္း၊ အတြင္းေရးမွဴး ခုိင္ဘေက်ာ္၊ ဗိုလ္သိန္းႏိုင္၊ ဒုဗိုလ္သီဟ၊ ဒုဗိုလ္ေက်ာ္ထူး၊ အရာခံဗိုလ္မိုးဟိန္း၊ တပ္ၾကပ္ႀကီးျမေမာင္၊ မိုးတိမ္ပ်၊ံ ခိုင္သန္းေက်ာ္၊ ဆီးမွဴးခိုင္မင္းလတ္ စုစုေပါင္း (၁၁) ဦးမွ်ရာ စုမိသည္။
ရိကၡာျပတ္ အစာငတ္။ ရန္သူကိုေယွာင္ကြင္းၿပီးရသည္။ ညည့္အေမွာင္ကိုအားကိုးရသည္။ ျမင့္ေသာေတာင္ထိပ္ ေဂ်ာက္ကမ္းပါးယံမ်ားကို စမ္းတ၀ါး၀ါးေလွ်ာက္ရသည္။ အေမွာင္သည္ပင္ အေကာင္းဆံုး။ ဧရမ မတ္ေစာက္ေသာ ေတာင္ထိပ္ကိုတက္ရသည္။ ေတာင္ထိပ္ကိုေရာက္သည္ႏွင့္ ဘယ္ညာေလ့လာရသည္။ ျဖတ္ခနန္း မီးေရာင္တခုကိုတြိရသည္။ ရန္သူမ်ားျဖစ္ႏိုင္ေရပိုင္ လူစုကဲြလားေသာ မိမိရို႕လူလည္းျဖစ္ႏိုင္သည္။
မီးေရာင္ဟိရာ အသက္စြန္႕ၿပီး သစ္ကိုင္းသစ္ငုတ္မ်ားကိုဖယ္၍ အေမွာင္ကိုအားျပဳ ေခ်ာင္းေျမာင္းၾကည့္ရာ ခ်င္းေတာင္ေတာင္ယာတခု၌ လက္နက္မ်ားကို၀ွက္ၿပီး အရပ္သားအ၀တ္၀တ္ျဖင့္ ေျပာင္းစိ၊ထမင္းခ်က္စားနီေသာ ခိုင္အာဏာနီ၊ ဇာနီခိုင္၊ ေရာင္ရင္စိုးႏိုင္၊ ခိုင္မ်ိဳးရိုင္း၊ ခိုင္မင္းရို႕အား မသီမေပ်ာက္တြိရသည္။ ၀မ္းသာလံုးဆို႕ရသည္။ အင္အားစုစုေပါင္း (၁၆) ေယာက္ျဖစ္လား၍ အားတက္မိသည္။
ခ်င္းေတာင္ယာပိုင္သွ်င္ကို ေျပာင္းစိမ်ားေရာင္းရန္ ဖဲသာျဖင့္ပီး၀ယ္သည္။ ခ်င္းမ်ားက ေဖးသာမယူ မေရာင္းခ်င္။ ေဂါင္းခါသည္။ ပိုင္သွ်င္မေရာင္းေကလဲ့ ငတ္နီသျဖင့္ အားဓမၼဖဲသာထုတ္ပီးၿပီး ေျပာင္းစိမ်ားကိုယူခရသည္။ စိတ္မေကာင္းပါ။ အားလည္းနာပါသည္။ သနားလည္းသနားပါသည္။ မတတ္ႏိုင္။
ငတ္ျခင္းေၾကာင့္ ၀မ္းတင္းဖို႕ကအေရးႀကီးသည္။ လူႏွင့္မပါးေတာႀကီးထဲမွာ အသက္ဆက္ႏိုင္ေရး ခရီးဆက္ႏုိင္ေရးအတြက္ ေျပာင္းစိရိကၡာမ်ားကို ႏိုင္သေလာက္ယူၿပီး ေတာင္ယာမွထြက္လတ္ၾကသည္။
ညည့္သံုးယံမွာ ႏွစ္ယံခရီးဆက္ၿပီး ေညာင္းလာသျဖင့္ ကုန္းျမင့္တခု၏ထူေသာၿခံဳတခုအထဲတြင္ ခိုင္၀င္အိပ္စက္ရသည္။ ရန္ကင္းအေစာင့္ထားေကလည္း ကင္းသမားက အိပ္ေပ်ာ္နီမည္မလြဲေပ။
(ဘံုး-ဘံုး-ဒိုင္း-ဒိုင္း ဂ်ိန္း-ေဘာင္း)
မိုးထက္ (၄) ခ်က္တီးေလာက္မွာ ရန္သူ၏အဆက္မျပတ္ ပစ္ခတ္မႈကိုခံၾကရသည္။ ဥကၠဌႀကီးကို တစထိမွန္လားသည္။
ဥကၠဌႀကီး ရွိကေျမာင္အတိုင္းဆုတ္ပါ။ ကၽြန္ေတာ္ခံပစ္ထားပါမည္။
(ဒိုင္း-ဒိုင္း-၀ုန္း-ဒိုင္း)
လက္နက္မ်ာက မိုးသီးေပါက္ပိုင္က်သည္။ ေရာင္ရင္စိုးႏိုင္တေယာက္ ညာဖက္မ်က္လံုးႏွင့္ ဘယ္ဖက္ေပါင္ကို က်ည္မွန္သည္။ ေပါင္းရိုးက်ိဳးလားသည္။
(ေဒါင္း-ေဒါင္း-ေဖာင္း-ေဖာင္း)
ကာပိုင္က်ည္ဆန္မ်ား ေဂါင္းထက္ကျဖတ္၊ ေဘးကျဖတ္နံကျဖတ္ ျဖတ္သည္။
ေက - စိုးႏိုင္ မင္းဒါဏ္ရာကလည္းမ်ားေရ။ ေနာက္လူတိလည္း ဆုတ္လားခဗ်ာယ္။ မင္းစိတ္ကိုတင္းထား။ လက္ပစ္ဗံုးႏွစ္လံုးယူထားလိုက္။ ရန္သူမၾကာခင္ မင္းပါးကို ေရာက္လာမည္။ လက္ပစ္ဗံုးႏွစ္လံုးႏွင့္ရာ ယွင္းလီဖိ။
စိုးႏိုင္မ်က္စိတဖက္မွ သြီးမ်ားဒလေဟာဆင္းၿပီး က်န္တဖက္က မ်က္ရည္က်လွ်က္ - ခိုင္နီေရာင္ ငါ့ကိုပစ္ထားခဖို႕ေယလာ - ဟူေသာစကားကိုၾကားပါလွ်က္ ေနာက္ခိုင္းခရသည္။ ႀကီကြဲမႈ စိတ္မေကာင္းမႈ ၀မ္းနည္းမႈမ်ားစြာျဖင့္ ရွိလူမ်ားဆုတ္ခြာလားသည့္ေျမာင္အတိုင္း ၿပီးဆင္း၍လိုက္ရွာရသည္။
လွ်ိဳေျမာင္အေကာက္ (၁၀-၉) ခု ေျမာက္ေသာအခါ ရန္သူကို စိုးႏိုင္လက္ပစ္ဗံုးျဖင့္ခြင္းသံ ၾကားလိုက္ရသည္။ ေနာက္ဆံုးအသက္ငင္နီစဥ္မွာပင္ တိုင္းျပည္ႏွင့္လူမ်ိဳးအတြက္ သမိုင္းပီးတာ၀န္ သူက်ီခသည္။
လွ်ိဳေျမာင္အထပ္ထပ္ကိုေက်ာ္ျဖတ္ကာ ရွိကဆုတ္ခြာလားေသာရဲေဖာ္မ်ားကို ရွာေဖြယင္း စိုးႏိုင္စကားက မိမိစိတ္ကိုႀကီးစိုးနီသည္။ စိတ္ထဲထြင္လည္း မိမိကိုမိမိ ခြင့္လႊတ္ခ်င္စိတ္မဟိ။ တဦးတည္းတေယာက္တည္း ထမ္းပိုး၍လည္းမႏိုင္။ - ခိုင္နီေရာင္ ငါ့ကိုပစ္ထားခဖို႕ေယလာ - စကားကိုၾကားေယာင္နီမိသည္။ သနားမိသည္။ ယူက်ံဳးမရျဖစ္မိသည္။ အေဖာ္မ်ားကိုရွာယင္း ရိကၡာျပတ္။ ငတ္ျပတ္။ သစ္ဥသစ္ဖု ရွာေဖြစားေသာက္ရသည္က တေယာက္တည္း။ လံုခ်င္းတည္း။ နိရက္တိမရြီႏိုင္ဗ်ာယ္။ ရန္သူဖီးမွလြတ္ေအာင္ၿပီးနီရသည္။
ယႊီ - ယႊီ လက္ပုလီမႈတ္သံကို ေျမာင္တခုအနားမွာ ၾကားရသျဖင့္ သတိျပဳနီရာယူလိုက္သည္။ ေသေသခ်ခ်ာ စူးစိုက္ၾကည့္လိုက္ရာ ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္း၊ ဒုဗိုလ္သီဟ၊ ဒုဗိုလ္ေက်ာ္ထူး၊ ဇာနီခိုင္၊ မ်ိဳးရိုင္း၊ ခိုင္သန္းေက်ာ္၊ ခိုင္မင္းလတ္ရို႕ကို အရွင္လတ္လတ္တြိရ၍ ကေကာင္း၀မ္းေျမာက္မိသည္။ ကဗ်ာကယာ အရိုအေသျပဳၿပီး ဗိုလ္မွဴးႀကီးဒါဏ္ရာအမ်ားပါလား - စိုးရိမ္တႀကီးမိန္းလိုက္သည္။ ေပါင္ကိုခ်န္လားခစြာရာဟု ေျဖသည္။
(၈) ေယာက္မ်ေသာလူႏွင့္ ရခိုင္ျပည္ကိုခ်ီတက္ရန္အမိန္႕ပီးသည္။ ယင္းနီရာမွ ေတာေတာင္မ်ားကိုေက်ာ္။ လ်ိဳေျမာင္ဂ်ိဳင့္၀မ္းအထပ္ထပ္ကိုျဖတ္၍ တီးတိန္-ဖလန္းကားလမ္းသို႕ အေရာက္ခ်ီတက္လတ္ၾကသည္။ တီးတိန္ဖလန္းကားလမ္းကို ေရာက္သည္။ နိအခါေက်ာ္ျဖတ္၍မျဖစ္။ ညည့္ကိုေစာင့္ရသည္။
အေ၀းညီေခ် - စိတ္ဓာတ္မက်ကဲ့ႏွမ္း။
ဟုတ္ပါေရ။ စိတ္ဓါတ္မက်ပါ ဗိုလ္မွဴးႀကီး။
ငါမွားေရေ၀း။ အိႏၵိယနယ္စပ္ကလားေက လြတ္ေတ။ လြတ္ဖို႕။
ငါ့ညီေခ်ရို႕ေျပာစကားကို နားမေထာင္လိုက္။
၀ီလွ်ံစကားကိုယံုလို႕။
ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္း မ်က္ရည္ပင္က်သည္ဟုထင္သည္။ ၀မ္းနည္းပက္လက္ျဖစ္နီသည္။ အိပ္ကပ္မွာ အသင့္ပါလာေသာ လက္ကိုင္ပု၀ါျဖင့္ မ်က္ႏွာကိုသုတ္လိုက္သည္။ တဖန္ အိပ္တြင္ပါေသာ ခ်ီေဂြဘားရား၊ က်ဴးဘားႏိုင္ငံမွ ကတ္စထရိုဓာတ္ပံုမ်ားကို ထုတ္ျပသည္။
ေဒပံုကိုၾကည့္ကတ္ - ငါ့ညီရို႕။
ေဒေခါင္းေဆာင္ႀကီး ကတ္စထရိုေရ ေအပိုင္ဒုကၡခံၿပီးမွ လြတ္လပ္ေရးကိုရေရ။ အခုလည္း ငါရို႕ရခိုင္ျပည္ကို အေရာက္ခ်ီမည္။ ရန္သူဘားမွာ လံုး၀ဒူးမေထာက္ လက္မေျမွာက္က့ဲ။ အမ်ိဳးသိကၡာက်ေရ။ သီေကေအပိုင္ ရခိုင္ဘတ္တံဆိပ္ကိုျပလို႕သီ။ ငါလံုး၀ဒူးမေထာက္။ လက္မေျမွာက္။ စိတ္ရာခ်။ လက္နက္ဖက္လို႕သီခ်င္သီပတ္စီ။ ငါ့အတြက္ မလြဲမေခ်ာင္သာေက က်ည္သံုးေတာင့္နန္႕ ကိုယ့္စြာကိုယ္ အဆံုးစီရင္လားဖို႕။
တီးတိန္-ဖလမ္းကားလမ္းၿခံဳေတာေဘးမွာ ဥကၠဌႀကီး၏ေနာက္ဆံုးမိန္႕ခြန္းျဖစ္သည္။
၁၉၇၇-ခုႏွစ္ ဇြန္လ ႏွစ္ရက္နိ ညည့္ (၆) ခ်က္တီးအခ်ိန္။ နီမင္းႀကီး ေနာက္ေဂါယာယြန္းခ်ိန္။ ေတာပုဇိုင္းရင္ကြဲသံမ်ားဆူညံနီသည္။ ညည့္ (၉) ခ်က္တီးအခ်ိန္တြင္ ကားလမ္းကိုကူးျဖတ္သည္။ ယင္းလမ္းေဘးတြင္ ပင္ပမ္းသျဖင့္ ရဲေဖာ္ခိုင္သန္းတေယာက္ အိပ္ေမာက်က်န္ခသည္။ အာသံမဏိပူရဆိပ္ကမ္းသို႕ေရာက္သည္။ တညည့္လံုး စမ္းဖီစမ္းဖတ္ ခရီးဆက္သည္။ အလင္းေရာင္ေရာက္သည္ႏွင့္ တီးတိန္ၿမိဳ႕နယ္ ေမာ္ဘိန္းရြာေတာင္ဖက္ (၈) မိုင္အကြာ ၀ါးပတၱလားတန္းထသို႕ေရာက္သည္။
ဥကၠဌႀကီး၏ထိုဖက္ကူး အမိန္႕သံထြက္လာသည္။
နီဟုသိမ့္တခ်က္ေခ်။ ေအမွာ ရန္သူစစ္ဖိနပ္ရာတိ အမ်ားႀကီးတြိရပါေရ။
ထိုဖက္ကမ္းမွာ ရန္သူေရာက္နီဗ်ာယ္ ထင္ပါေရ။
အေ၀းေရာင္နီ - မင္းေၾကာက္ေကေနာက္ဆုတ္။ စကားမရွည္ကဲ့။
ထိုသို႕ေျပာနီစဥ္ ဒုဗိုလ္သီဟ ဒုဗိုလ္ေက်ာ္ထူး ခ်ီတက္လားသည္။ စာရြီးသူသည္ ဥကၠဌႀကီးရွိတြင္ ဖိနပ္ႀကိဳးပ်င္ဟန္ျပဳ၍တားစဥ္
ညီေခ်လားေ၀း - ေအမွာ သီဟေက်ာ္ထူးႏွစ္ေယာက္ တန္းထအလယ္ကို ေရာက္နီဗ်ာယ္ထင္ေရ။
(ဘုန္း-ဘုန္း-ဒိုင္း-ဒိုင္း-)
ရန္သူ႕က်ည္ဆန္ႏွင့္ေၾကာင့္ ဒုဗိုလ္သီဟႏွင့္ ဒုဗိုလ္ေက်ာ္ထူး ေခ်ာင္းထဲရြင့္က်လားသည္။ ဥကၠဌႀကီး၏ဒူးတည့္တည့္ကိုမွန္သျဖင့္ ကမန္းကတန္း အလွ်င္အျမန္ဆြဲယူကာ ကုန္းထက္သို႕ၿပီးရသည္။
အခ်ိန္ ဇြန္လ (၄) ရက္နိ မိုးထက္ေျခာက္ခ်က္တီး။
ညီေခ် ခိုင္နီေရာင္။
ဘုရား။
ငါ့ဒူးဆစ္ ဒိုးလက္မဟိလိုက္ယာေ၀း။
ထမ္းယူပါမည္ ဗိုလ္မွဴးႀကီး။
ဥကၠဌႀကီး၏ဒူးဆစ္မွ ဒရေဟာက်နီေသာသြီးမ်ားသည္ ပတ္၀န္းက်င္တ၀ိုက္ ရဲနီ၏။ ၾကည့္နီ၍ကားမျဖစ္။ ဥကၠဌႀကီးအားထမ္းကာ မဏိပူရျမစ္ေၾကာင္းအတိုင္းၿပီးရသည္။ ရန္သူမ်ား အားဖိ၍တိုက္သည္။ ေသနပ္သံ၊ စိန္ေျပာင္းသံ၊ အေျမာက္သံမ်ားက တေတာလံုးညံနီသည္။ ရန္သူတပ္ဖြဲ႕မွ ေလာ္စပီကာအသံထြက္လာသည္။
ခိုင္မိုးလင္းလက္နက္ခ်လိုက္။ ခင္ဗ်ားကိုမသတ္ဘူး။
မဏိပူရျမစ္ရိုးတေလွ်ာက္ ဥကၠဌႀကီးကိုထမ္း၍ၿပီး၍ (၁) နာရီေလာက္ၾကာေသာအခါ
ငါ့ညီရို႕ ငါ့ကိုခ်။ အမိန္႕ပီးသည္။
ဥကၠဌႀကီးကို အသာေခ် ေအာက္သို႕ခ်လိုက္သည္။
ငါ့ညီရို႕ - ငါ့ကိုထားခကတ္။ ရွီကိုခ်ီတက္။ လံုး၀လက္နက္မခ်ကဲ့။
ပါလာသည့္ဖဲသာမ်ားကို မီးလ်ိဳ႕လိုက္သည္။ နာရီကိုထုၿခီလိုက္သည္။ AK လက္နက္ကိုဖ်က္ဆီးၿပီး အနား၀န္းက်င္လႊင့္ပစ္လိုက္သည္။
ငါညီရို႕ - ရွိတက္။ အမိန္႕ကိုနာခံ။
စာရြီးသူရို႕ အနားမွာနီခြင့္မရ။ အမိန္႕ကိုနာခံရသည္။ ဖာလံု၀က္ တဖာလံုေလာက္အ၀ီးေရာက္ေသာအခါ ပစၥတိုသံသံုးခ်က္ၾကားရသည္။ စာရီြးသူႏွင့္အားလံုး ဥကၠဌႀကီးဟိရာၿပီးလားေသာ္လည္း ရန္သူ႕အင္အားႀကီးမႈေၾကာင့္ အခြင့္မသာဘဲ ရန္သူနန္႕အၿပိဳင္လုယင္း ရန္သူရလားသည္။
ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္းသည္ မသီခင္ကပင္ - ဒူးမေထာက္လက္မေျမွာက္။ က်ည္သံုးေတာင့္ငါ့အတြက္ - ေျပာစကားအတိုင္း သမိုင္းပီးတာ၀န္က်ီခသည္။
၁၉၇၇-ခုႏွစ္ ဇြန္လ (၄) ရက္နိ မိုးထက္ (၆) ခ်က္တီး၊ တီးတိန္ၿမိဳ႕နယ္ ေမာ္ဘိန္းရြာေတာင္ဖက္ (၈) မိုင္အကြာ မဏိပူရျမစ္အနားမွာ ဒဏ္ရာရသည္။ ယင္းမွတနာရီခန္႕အၾကာတြင္ ပစၥတိုသံုးခ်ိန္းျဖင့္ မိမိကိုယ္ကိုမိမိ အဆံုးစီရင္လားသည္။
ရခိုင္ျပည္နန္႕ရခိုင္လူမ်ိဳး ကၽြန္ဘ၀မွလြတ္ေျမာက္ႏိုင္ေရးအတြက္ ပါတီတပ္မေတာ္ကိုထူေထာင္ကာ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ိဳးစံု၊ အသက္သြီးေခၽြး အရင္းအႏွီးပီးလွ်က္ တိုက္ပြဲေပါင္းေျမာက္မ်ားစြာယွဥ္ၿပိဳင္တိုက္ခိုက္၍ နီထြက္ရာအရပ္မွ နီ၀င္ရာအရပ္ျဖစ္ေသာ အဖရခိုင္ျပည္သို႕ တႏွစ္နီးပါး မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း ဇြဲသတၱိစြမ္းအား၊ သစၥာအဓိဌာန္မပ်က္မကြက္ဘဲ အာဇာနီလူစြမ္းေကာင္းပီသစြာျဖင့္ ကရင္ျပည္၊ သွ်မ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း၊ အလယ္ပိုင္း၊ ေတာင္ပိုင္း၊ ကခ်င္ျပည္မ်ားကို ငတ္ျပတ္ေက်ာ္လႊားၿပီး ခ်င္းျပည္လမ္းခုလပ္အေရာက္တြင္ ရခိုင္သူရဲေကာင္း (၅၃) ဦး ခ်င္းျပည္တြင္လည္ေကာင္း၊ ကရင္ျပည္၌ (၃၁) ဦး ရခိုင္ျပည္လြတ္လပ္ေရးအတြက္ စေတးခံသြီးလမ္းခင္းခသည္ကို အစဥ္သတိရဂုဏ္ျပဳလွ်က္ ဤစာတမ္းျဖင့္သမိုင္းမွတ္တိုင္ စိုက္ထူလိုက္ရပါသတည္း။
ခိုင္နီေရာင္ (ကိုယ္တြိ)
အစားဆင္းရဲ၊ အ၀တ္လွ်ိဳ႕တဲ့၊ နီရာထိုင္ခင္းပံုမွန္မဟိစြာ ေတာ္လွန္ေရးသမားတဦး၏မေျပာပေလာက္ေတျပႆနာအျဖစ္ ခံယူႏိုင္ရဖို႕။ တမ်ိဳးသားလံုးလြတ္ေျမာက္ခ်င္ေက ကိုယ့္တိုင္းျပည္ကိုကယ္တင္ခ်င္ေက ဇြဲမာန္သတၱိအားကို အရင္းႏွီးျပဳႏိုင္ရဖို႕။ ကိုယ္က်ိဳးစြန္႕လႊတ္ႏိုင္ရဖို႕။ ေယမွရာ ေတာ္လွန္ေရးသမားေကာင္းပီသဖို႕။
၁၉၇၃-ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ (၇) ရက္နိ ၀မ္းခစခန္း၌ စာရြီးသူအပါအ၀င္ရဲေဖာ္ခုႏွစ္ဦး လူသစ္အျဖစ္စတင္ေရာက္ေသာနိ၊ ညစာထမင္းစားနီတုန္း ႏႈတ္ဆက္စကားျဖစ္သည္။ ႏွဖူးကေခၽြးတၿပိဳက္ၿပိဳက္စီးဆင္းနီသည္။ မ်က္ႏွာျပင္ႏွင့္တကိုယ္လံုးမွာ မီးသြီးမ်ားပယ္က်ံနီသည္။ ၀မ္းသာမႈအားရမႈမ်ားက မ်က္ႏွာျပင္တခုလံုးမွာ ေပၚလြင္နီသည္။
ထမင္းစားပြဲမွာ စားစရာငပိရည္၊ တို႕စရာသဖန္းသီးအျပင္ ဇာလည္းမဟိ။ ငပိရည္ႏွင့္ရခိုင္သား။ ရခိုင္သားနန္႕ငပိရည္။ အရိုးခံအမွန္ေျပာရေက ေအာ့အံမိသည္အမွန္။ ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ အသက္ပီးဖို႕ဆံုးျဖတ္လာၿပီးမွ အစားအေသာက္ ပဇီပဇာမ်ားနီလို႕မျဖစ္။ ႀကိတ္မွိတ္လို႕ ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ မီးသြီးဖုတ္နီေသာ ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္း၏စိတ္ဓါတ္ႏွင့္ရည္မွန္းခ်က္ကို ေလးစားခ်ီက်ဴးရသည္။ ႏွစ္သိမ့္ရသည္။ ယင္းပိုင္နန္႕ ေတာ္လွန္ေရး၏ပထမညည့္ကုန္လြန္ေျမာက္ခသည္။
ေနာက္တနိနီထြက္ခ်ိန္ (၉) ခ်က္တီးခန္႕။ ေကာ္မူးရာ ၀မ္းခစခန္း၏အေမွာင္ရိပ္ကို ထိုးေဖာက္လာေသာ နီမင္းႀကီး၏ေရာင္ျခည္မ်ားက သြယ္တန္းလ်က္ဟိသည္။ က်ီးငွက္မ်ား ထိုပင္ေဒပင္ တပင္ထက္တပင္ ပ်ံသန္းဆူညံနီၾကသည္။
စာရြီးသူႏွင့္ရဲေဖာ္မ်ားသည္ ႏြီးထြီးေသာ နီေရာင္ျခည္မ်ားကိုခိုလႈံယင္း ျဖစ္ေၾကာင္းကုန္စင္ေျပာဆိုနီၾကသည္။ (ညီေခ်ရို႕ ေဒကိုလာကတ္) ဟု ဥကၠဌႀကီးကလွမ္းေခၚလိုက္သျဖင့္ အကၽြန္ရို႕သြက္သြက္ေခ်ေရာက္လာၾကသည္။ မင္းကဘုန္းႀကီးလူထြက္ဆိုေက အစားအေသာက္ဆင္းရဲဒါဏ္ ခ်က္ခ်င္းခံႏိုင္ခ်င္မွခံႏိုင္ဖို႕။ က်င့္သားရေက မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ခိုင္ၿမဲလာဖို႕ ခံႏိုင္ရည္ ဟိလာဖို႕ေသခ်ာေရ။
ငါ့နာမည္ခိုင္မိုးလင္း
မိုးလင္းေက နီမထြက္လား။
ထြက္ပါေရ ဥကၠဌႀကီး - ဟု ၿပိဳင္တူေျဖလိုက္ကတ္သည္။
နီထြက္ေကေရာင္ျခည္တိမတြိရလား။
တြိရပါေရ။
ေရာင္ျခည္လာေက အေမွာင္မေပ်ာက္လား။
ေပ်ာက္ပါေရ။
ရခိုင္ျပည္ကို နည္ခ်ဲ႕တည္းဟူေသာ အေမွာင္ထုဖုံးလႊမ္းထားသည္။ အေမွာင္ထုကြယ္ေပ်ာက္ရန္ မိုးလင္းဖို႕လိုသည္။ မိုးလင္းလို႕နီထြက္ေတ။ နီထြက္ေက နီေရာင္လာေရ။ ေအနိေအရက္ကစၿပီးေက နီေရာင္လို႕ မင္းရို႕ကိုမင္းရို႕မွတ္ထား - ဟု စာရီြးသူႏွင့္အဖြဲ႕အား နာမည္ကင္ပြန္းတပ္ပီးပါသည္။
ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္းသည္ အလြန္ရိုးေျဖာင့္၏။ အရပ္မွာ ၅ ေပ ၁၁ လက္မ။ အသက္အရြယ္အားျဖင့္ ငယ္ပင္ငယ္ေသာ္လည္း မိန္းမမလိုက္။ ေရႊမမက္ေငြမမက္။ တပည့္မမြီး။ လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ားကို ဆက္ဆံရာတြင္ တန္းတူရည္တူဆက္ဆံသည္။ ခန္႕ျငားလွပသည့္ ဥပဓိရုပ္ဟိသည္။ မည္သည့္အလုပ္မဆို ျပတ္သားတိက်သည္။ ယံုၾကည္ခ်က္နန္႕အတူ ကာယဥာဏစြမ္းအားျဖင့္ မွန္မွန္ကန္ကန္ေဆာင္ရြက္သည္။ တိုင္းျပည္ႏွင့္လူမ်ိဳးအေပၚသစၥာဟိဟိ ဇြဲျပည့္ျပည့္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္သကဲ့သို႕ ေအာက္လက္ငယ္သားမ်ားကိုလည္း ထူးထူးကဲကဲ အရည္အသြီးေျပာင္ေျမာက္လာရန္ ညႊန္ၾကားဆံုးမပီးႏိုင္သည္။
ေကာ္မူးရာစုေဆာင္းေရးအျဖစ္ လူအင္အား (၅၀) ဟိသည္ႏွင့္ မဟာမိတ္ကရင္စခန္း၌ အၿခီခံစစ္သင္တန္းပီးသည္။ ယံုးလုပ္ငန္း၊ လက္ႏွိပ္စက္သင္တန္း၊ မိုင္းသင္တန္း၊ လက္နက္ႀကီးသင္တန္း၊ ဆက္သြယ္ေရးသင္တန္းႏွင့္ သူနာျပဳသင္တန္းစသည္မ်ားကိုသင္ၾကားရာ သင့္ေတာ္ေရပိုင္မြမ္းမံပီးသည္။
၁၉၇၄-ခုႏွစ္တြင္ ရဲေဖာ္သစ္မ်ားအဆက္မျပတ္ေရာက္လာ၍ အင္အားေကာင္းလာသျဖင့္ သင္တန္းကို ပထမ၊ ဒုတိယ၊ တတိယ၊ စတုတၳစသည္ျဖင့္သတ္မွတ္၍ ကရင္တပ္မေတာ္၌ တက္ေရာက္စီသည္။
၁၉၇၄-ခုႏွစ္မွာပင္ ျမ၀တီ၊ သကၤန္းညီေနာင္၊ မဲပလဲစခန္းမ်ားကို မဟာမိတ္တပ္မ်ားႏွင့္ ပူးတြဲစစ္ဆင္ႏႊဲသည္။ ရခိုင္တပ္မေတာ္မွာ အင္အားရာေက်ာ္လာသည္ႏွင့္အမွ် ေအာင္လံထူ၊ အေလးျပဳ၊ သစၥာဆိုရသည္။ စစ္အင္အားကိုလည္း ပိုမိုလႈပ္လွ်ားၾကသည္။ အယင္ ရိုင္ဖယ္ေသနတ္အျဖစ္မွ ေခတ္မွီေမာင္း ျပန္ေသနတ္မ်ား တပ္ဆင္ပီးသည္။ ရိကၡာမ်ားကိုလည္း ကရင္မဟာမိတ္တပ္ရင္းမွ လိုေလေသးမဟိထုတ္ပီးသည္။ ရခိုင္ျပည္ လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ကို စစ္ေၾကာင္းႀကီးေလးေၾကာင္းျဖင့္ မဟာမိတ္ (KNU) တပ္မေတာ္ႏွင့္အတူ ကရင္ျပည္ေဒသတေလွ်ာက္ ထိုးစစ္ဆင္တိုက္ခိုက္သည္။
စစ္ေၾကာင္းလားရာေဒသတေလွ်ာက္ ရိုးသား၍သနားဖို႕ေကာင္းေသာ ကရင္ျပည္သူမ်ားအား စီးပြားေရး၊ က်န္းမာေရး၊ လူမႈေရးအဆင့္ျမင့္မားလာစီရန္ ပီးသင့္သည့္အကာအကြယ္ကိုပီး။ မသိနားမလည္သည္မ်ားကို ပညာပီး။ ေလ့က်င့္မႈမ်ားျပဳလုပ္။ တရြာ၀င္တရြာထြက္ တိုက္ယင္းခိုက္ယင္း၊ လွည့္လည္ယင္း၊ စည္းရံုးယင္း ကရင္ျပည္တြင္ ရခိုင္စစ္သည္မ်ားကို ကရင္ျပည္သူမ်ားက ယံုၾကည္အားထားလာၾကသည္။ တမ်ိဳးတည္းတဆြီတည္းပမာ ခ်စ္ခင္ရင္းႏွီးလာၾကသည္။ ရခိုင္စစ္တပ္မ်ား ကရင္ကၽြန္းရြာမ်ား ေရာက္သည္ႏွင့္ ဆန္ဖြတ္ထင္းခြဲ၊ ေမာင္းေထာင္းအလုပ္၀င္လုပ္သည္။ လုပ္အားပီးသည္။ သို႕ျဖင့္ ကရင္ျပည္တြင္ ရခိုင္ရဲေဖာ္မ်ားအတြက္ အစားအေသာက္မယွား။ ပီးကမ္းခ်င္သူမ်ားသည္။ လက္ကမ္းႀကိဳဆိုၾကသည္။ သားႏွင့္အမိ၊ ေမာင္ႏွင့္ႏွမ၊ တမိတည္းသားပမာခ်စ္ၾကသည္။
ကရင္ျပည္တြင္ မဟာမိတ္ (KNU) ႏွင့္ စစ္ဆင္ေရး ေဒသတေလွ်ာက္ ထိုးစစ္ဆင္ႏြဲ၊ ၿမိဳ႕သိမ္းတိုက္ပြဲ၊ ရင္ဆိုင္တိုက္ပြဲ၊ ေျပာက္က်ားတိုက္ပြဲ၊ စခန္းသိမ္းတိုက္ပြဲ၊ မရြီမတြက္ႏိုင္ တိုက္ခကတ္သည္။ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္းမွ ရခိုင္ျပည္လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္၏ရဲေဖာ္ (၃၁) ဦး အသက္ပီးခသည္၊ ကရင္ရခိုင္ခ်စ္ၾကည္ေရးမ႑ိဳင္ကို သြီးစက္ခင္း၍စိုက္ထူခသည္။ ကရင္ႏွင့္ရခိုင္သမိုင္းတြင္ကား မွတ္တိုင္အျဖစ္ထင္ရွားခလီဗ်ာယ္။
၁၉၇၆-ခုႏွစ္ ဇြန္လ (၅)ရက္ေသာ္လဲထားစခန္း
ရဲေဖာ္ရို႕ ငါရို႕ရခိုင္တပ္မေတာ္ေရ မဟာမိတ္နယ္ၿမီေဒသခံမ်ားနန္႕ပူးေပါင္း၍ ရန္သူျမန္မာလူမ်ိဳးေရး၀ါဒီမ်ားကို ယွင္းလင္းသုတ္သင္ခစြာ (၂) ႏွစ္ေက်ာ္ (၃) ႏွစ္ထဲကိုေရာက္ပ်ာယ္ဆိုစြာ ရဲေဖာ္ရို႕အသိ။ စစ္ေရးႏိုင္ငံေရး၊ တိုက္ခိုက္ေရးနီရာတိုင္းမွာ ေအာင္ပြဲခံနီတုန္းျဖစ္ေတ။ ေနာက္ထပ္လည္းဆက္လက္ၿပီးေက ေအာင္ပြဲခံဖို႕ရာသိမ့္။ ဦးတည္ခ်က္အရ ရည္မွန္းခ်က္က်န္သိမ့္ေရ။ ယင္းရည္မွန္းခ်က္မွာ ရခိုင္ျပည္ရခိုင္လူမ်ိဳးလြတ္ေျမာက္ေရးႏွင့္ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာကို ရခိုင္ျပည္သူလက္၀ယ္သို႕ ျပန္လည္ေရာက္ေရးျဖစ္ေတ။ ငါရို႕ရခိုင္တပ္မေတာ္မွာ လံုးလံုးတာ၀န္ဟိေရလို႕ မွတ္ယူကတ္ရဖို႕။ ယင္းေၾကာင္း ၁၉၇၆-ခုႏွစ္ ဇြန္လ (၂၀) ရက္နိကို ရခိုင္ျပည္သို႕ ျပန္ဖို႕နိအျဖစ္သတ္မွတ္ေတ။
ရဲေဖာ္အားလံုး လက္ခုတ္လက္၀ါးတီးေထာက္ခံၾကသည္။
ဆက္လက္ၿပီးေျပာခ်င္စြာက ငါရို႕ရဲေဖာ္ရို႕အားလံုးစြာ မိုင္ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကိုေက်ာ္ျဖတ္ကတ္ရဖို႕။ ဆင္းရဲျခင္း၊ ပင္ပန္းျခင္း၊ ငတ္ျပတ္ျခင္းနန္႕ ရင္ဆိုင္တြိႀကံဳကတ္ရဖို႕။ ရန္သူႏွင့္လည္း တိုက္ပြဲေပါင္းမ်ားစြာ တိုက္ခ်င္ေကတိုက္ရဖို႕။ ဇာေလာက္ပင္ အခက္ခဲဟိဟိ ေက်ာ္လႊားဖို႕စိတ္ဓါတ္ မြီးကတ္ရဖို႕။ ႀကံ႕ခိုင္မႈဟိရဖို႕။ ဇြဲသသတိၱဟိရဖို႕။
ေအအက်ပ္အတည္း ပင္ပန္းမႈႏြမ္းနယ္မႈ၊ ဆင္းရဲမႈမ်ိဳးစံုကို မ်ိဳးခ်စ္စိတ္၊ တိုင္းျပည္ႏွင့္လူမ်ိဳးကိုကယ္တင္လိုစိတ္ စစ္သားပီပီ အာဇာနီမ်ိဳးေကာင္းမ်ားရို႕ဇြဲမာန္အားမာန္နန္႕ ၿဖီေဖ်ာက္ကတ္ရဖို႕။ ေအအခက္အခဲတိကို ခံႏိုင္ရည္မဟိသူ၊ ခံႏိုင္ရည္မဟိလို႕ယူဆသူ၊ ေတြေ၀နီသူမ်ား အခုကပင္ ထြက္က်န္လိုက္ပါ။ ရန္သူထံလံုး၀ဒူးမေထာက္၊ လက္မေျမွာက္ရ။ ရခိုင္လက္နက္ ရခိုင္လက္ထဲမွာဟိရဖို႕။ စိတ္ပ်က္သူ၊ စိတ္ဓါတ္က်သူမ်ား လက္နက္ကိုအပ္။ ထြက္စာတင္။ စားစရိတ္လမ္းစရိတ္ (၅၀၀၀) ထုတ္ပီးလိုက္မည္။ အားလံုးသေဘာေပါက္ နားလည္ကတ္ယင့္လား။
ဟုတ္ပါေရ။
စိတ္ပ်က္ေတလူဟိလာ။
မဟိပါ။
ရခိုင္ျပည္ကိုခ်ီတက္ကတ္ဖို႕မဟုတ္လား။
ခ်ီတက္ပါမည္။
စစ္ေၾကာင္းသတ္မွတ္မည္။ နားေထာင္။
စစ္ေၾကာင္းနာမည္ -
မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း။
မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း။
မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း။
၀န္းက်င္တခုလံုးကို ရခိုင္လြတ္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ၊ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္းအသံက လႊမ္းမိုးလားသည္။ ရဲေဖာ္အားလံုး ရဲစိတ္ရဲမာန္ ဇာတိမာန္ျဖင့္ ၀မ္းေျမာက္ၾကသည္။
သီမင္းႏွင့္မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း
အခ်ိန္အခါသမယမွာ အေမွာင္အားေကာင္းခ်ိန္ လမိုက္ညည့္ျဖစ္သျဖင့္ ၀ဠာျပင္တခြင္ ၾကည္လင္ျခင္းမဟိ။ ေငြစင္ၾကယ္ေခ်တိ တိမ္တိုက္မ်ားေနာက္ကြယ္ ပုန္းလ်ိဳ႕၀ွက္လ်ိဳ႕။ လမိုက္အေမွာင္ အကာလ၀န္းက်င္ အလင္းဟူ၍မဟိ။ ၀န္းက်င္တခုလံုးကား ထိတ္လန္႕စရာ။ အေတြးမ်ားျဖင့္အိပ္မေပ်ာ္။ သိလာရသည္က နက္ဖန္ခါ။ ျပန္ရဖို႕ေယေထာ - ရင္ထဲကအသိ။
ရင္းႏွီးမႈ ခင္မင္မႈ၊ ခ်စ္ခင္မႈ တြယ္တာမႈသံေယာဇဥ္မ်ားျဖင့္ ညည့္ဦးပိုင္း ႏႈတ္ဆက္ခသည့္ရဲေဖာ္ရဲဖက္၊ သီေဖာ္သီဖက္၊ သူငယ္ခ်င္းမ်ား၊ ကရင္ျပည္သူမ်ား၊ အထူးသျဖင့္ ရင္ထဲမွာ ႏႈိးဆြခံစား သံေယာဇဥ္ပြားမိသည့္အမိုး၊ ေနာ္ဖလဲထူး၊ ဖထီးေစာေက်ာ္၊ ေဒးမူးေနာ္ခ်ိဳေအး။
မလႊဲသာ ခြဲခြာၾကရမည့္ အသိတရား။ စီးက်သည့္မ်က္ရည္။ ပူေလာင္သည့္ႏွလံုးသား။ မ်က္ႏွာကိုလက္အုပ္ၿပီး ၀မ္းနည္းသံ။ ငိုသံမ်ားက စာရြီးသူ၏ႏွလံုးသားကို ဒါးပါးပါးနန္႕လွီးျဖတ္လိုက္ေတပိုင္။
မငိုပါကဲ့ - ေဒးမူ။ အမိုးဖထီး - မငိုပါကဲ့။
အမိုး၊ ဖထီး၊ ေဒးမူ မ်က္ရည္က်စြာကိုျမင္ေက မခ်ိေအာင္ခံစားရေရ။ ကုသိုလ္ကံေထာက္မလို႕ သီကံမေရာက္ သက္မေပ်ာက္ေက ေဒးမူရို႕ပါးကို အေရာက္ျပန္လာခမည္။
ေျပာရာေျပာရသည္ ရင္ထဲမွာ ထိမ္းမႏိုင္ခဲမရ။ က်လာသည့္မ်က္ရည္။ အံုပုန္းလူမသိ။ စစ္သားႀကီးက မ်က္ရည္စကိုသုတ္လို႕ တပ္ရင္းထဲျပန္လာခရသည္။ တိတ္ဆိတ္ေသာညည့္အေမွာင္ထုက တစထက္တစလႊမ္းမိုးလာကာ ပုရစ္သံ၊ ပုဇိုင္းသံ၊ ေတာတိရိစၦာန္သံပင္မၾကားရ။ အပ္က်သံပင္ ၾကားဖို႕ထင္သည္။
အိပ္မရလီ စိတ္ကဂေယာက္ဂယက္ျဖစ္လီ။ အေတြးသံသရာ ၀ဲခ်ာလည္လွ်က္ ညည့္ဦးယံ တေမွးေခ်လ့ဲအိပ္မေပ်ာ္။ မိုးစင္စင္လင္းလတ္သည္။ တပ္မွဴးတပ္ဗိုလ္မ်ားအမိန္႕အတိုင္း ကိုယ့္အထုပ္ကိုယ္ထမ္း။ ကိုယ့္လက္နက္ကိုယ္ကိုင္။ လားရဖို႕ခရီးစဥ္အတိုင္း စီစဥ္ကတ္ရသည္။
၁၉၇၆-ခု ဇြန္လ (၂၀) ရက္။
ေအတသက္ မိလို႕ရလီဖို႕မဟုတ္။ ကရင္ျပည္နယ္ ေသာ္လဲထာစခန္းမွ ထိုင္းႏိုင္ငံဖက္သို႕ စက္ဘုတ္ျဖင့္ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္းစကူးသည္။
အတိတ္စြာ အရိပ္ကဲ့သို႕ စိတ္အယဥ္၀ယ္ နစ္ေမ်ာခ်င္တိုင္းႏွစ္ေမ်ာနီလိမ့္မည္။ အၿငိဳးႀကီးေရ ဇြန္လမိုးကလည္း မညွာမတာ တၿဂိဳင္းၿဂိဳင္းရြာသည္။ ေအပိုင္ပင္လဲ့ အၿငိဳးႀကီးပါလား မိုးမင္းလို႕ တတိုးေခ်ဆိုမိသည္။ စိတ္ထဲရင္ထဲမွာေတာ့ ကိုယ့္တိုင္းကိုယ့္ျပည္ျပန္ရဖို႕စြာေတာင္ ၀မ္းမသာမိ။ တခုခုက်န္ခေရပိုင္ ရင္မွာ ဟာလာဟင္းလင္းႀကီး။ ေဆာင္းညည့္အိမ္မက္လည္းမဟုတ္။ ၀မ္းနည္းမႈနန္႕အတူ က်န္လိုက္ခဖိ ကရင္ျပည္။ လြမ္းက်န္ခဖိ ေဒးမူ။ ခြင့္လႊတ္ကတ္ပါ၊။ ခြင့္လႊတ္ယင္း ႏွစ္သိမ့္ပါရစီ။
ထိုင္းႏိုင္ငံမွ ျမန္ႏိုင္ငံသွ်မ္းျပည္ဟိရာသို႕တည့္တည့္ ၿခီက်င္တမ်ိဳး၊ ကားစီး၍တဖံု၊ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ခြန္လံုဖစခန္းကို ေလွ်ာက္ၾကရသည္။ မိုးစစုန္းခ်ဳပ္မွ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း ေရာက္သည္။
ႏွစ္ရက္နားၿပီးေနာက္ နိမရြီးညည့္မေယွာင္ ေတာကိုေက်ာ္။ ေတာင္ကိုျဖတ္။ ေျမာင္ကိုကူး။ ေတာင္တက္ေတာင္ဆင္း ၿမီနိမ့္လြင္ျပင္ ၿခံဳႏြယ္ေတာတန္း အေကြ႕အေကာက္ ၀ကၤဘာေပါင္းေျမာက္မ်ားစြာကိုေက်ာ္ျဖတ္ယင္း သွ်မ္းျပည္ေတာင္ပိုင္း ေမအိုးရြာနား ပအို႕ျဖဴ ခြန္စံသိန္းစခန္းသို႕ ေရာက္သည္။
ေမအိုးရြာပအို႕စခန္းတြင္ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း (၅) ရက္မွ် အနားယူရသည္။ ယင္းစခန္းမွ သံလြင္ပအို႕စခန္းသို႕ ခ်ီတက္ကတ္ရဖို႕သိမ့္။ သံလြင္ျမစ္ကို စက္ဘုတ္ျဖင့္ကူးရဖို႕စြာ ေတြးၾကည့္ေက အသဲယားသည္။ လမ္းကၾကမ္း ခရီးကပမ္း၊ သမင္ေတာက္သံ ဂ်ီေဟာက္သံ၊ ေတာၿမိဳင္ယံ၀ယ္ လြမ္းဖြယ္သာေမာ ေတးျခင္းသံမ်ားၾကားေယာင္မိသည္။
တိုင္းျပည္နန္႕လူမ်ိဳးအက်ိဳးအတြက္ သယ္ပိုးထမ္းရြက္ တာ၀န္က်ီကတ္ရမည္။ တပ္မွဴးတပ္ဗိုလ္မ်ားအမိန္႕ နာခံကတ္ရမည္။ ရဲစိတ္ရဲမာန္၊ ဇြဲသသတိၱ လံု႕လ၀ိရိယဟိကတ္ရမည္။ ဗူးကိုမြိရာ သစ္ငုတ္ကိုေဂါင္းအံုး - ဆိုစြာ ေတာ္လွန္ေရးသမားအတြက္ ျပႆနာမဟုတ္။ ကာယစြမ္းအား ဥာဏစြမ္းအားစြာ ငါရို႕၏ကယ္တင္သွ်င္။
ရန္သူကိုအထင္ေသးလို႕မျဖစ္။ စစ္ေၾကာင္းကို တပ္စုတပ္စိတ္ျဖန္႕၍ ခရီးႏွင္ကတ္ရမည္။ ဟုိပုန္းၿမိဳ႕နယ္ ဆီဆိုင္ၿမိဳ႕နယ္သို႕ ေရာက္ေသာခါ ရဲေဖာ္ႏွစ္ေယာက္ေပ်ာက္ဆံုးနီသည္။ ခိုင္ေက်ာ္ဇံဟိန္းႏွင့္ ခိုင္သံမဏိ ႏွစ္ေယာက္ သီသည္ရွင္သည္ မသိရ။ သူရို႕ႏွစ္ေယာက္ ေရာက္မလာႏိုင္၍ စိတ္မေကာင္းဘဲ သွ်မ္းျပည္ေတာင္ပိုင္းမွ အလယ္ပိုင္းသို႕ ဆက္လက္ခ်ီတက္ၾကရသည္။
အထူးသျဖင့္ ေလးက်ား-မိုင္းကိုင္ ကားလမ္းကိုျဖတ္ၿပီးမွ သွ်မ္းျပည္အလယ္ပိုင္းသို႕ ေရာက္မည္ဟုသိရသည္။ ေဒသခံႏွင့္မဟာမိတ္မ်ားေျပာျပခ်က္အရ သီမင္းတမန္ကားလမ္းအျဖစ္ နာမည္ႀကီးသည္။ ေတာ္လွန္ေရးသမားမ်ားကို ဒုကၡအပီးဆံုးကားလမ္း။
မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း၏ခံယူခ်က္က ေယွာင္လို႕ရေကေယွာင္မည္။ တြိေကတိုက္မည္။ ေနာက္ဆုတ္ရန္ ေၾကာက္ဒူးတုန္ရန္ ၿမံဳမႈန္႕သဲမႈန္႕ေခ်မ်မဟိ။ ဆိတ္ၿငိမ္ျခင္းျဖင့္ လွ်ိဳ႕၀ွက္မႈမ်ားကို ေသခ်ာစြာထိန္းသိမ္းရန္မွာ ေသနဂၤဗ်ဴဟာ။ တပ္မွဴးတပ္ဗိုလ္အားလံုး နားလည္ၿပီးေသာအလုပ္။
မိုးကသဲသဲမဲမဲရြာသည္။ လီႀကီးမိုးႀကီးတိုက္သည္။ နိႏွင့္ည ညႏွင့္နိ မိုးရြာလီထ ခ်မ္းေရမဟိ။ အခြင့္သာခိုက္ လံု႕လစိုက္သည့္ နည္းဗ်ဴဟာကို သံုးၾကရမည္။
ဂ်ိလာပုတ္မ်ား ၿခံဳႏြယ္မ်ား ဆူးပင္မ်ားကို ဂရုစိုက္ဖို႕ထက္ ျဖတ္ေက်ာ္လြန္ေျမာက္ဖို႕ အေရးႀကီးသည္။
ရန္သူလႈပ္လွ်ားမႈႏွင့္အေျခေနကို သံုးသပ္ရမည္။ ရန္သူ၏ငိုက္ကြက္ကို အေလးထားရမည္။ ရန္သူေပ်ာ့ကြက္ကို အႏိုင္စီးရမည္။ မိုးလည္းေကာင္း။ အခ်မ္းကပို။ ရန္သူမ်ား ကတုတ္ထဲကထြက္ၿပီး အိပ္ေပ်ာ္နီပံုရသည္။ ဖင္ထဲႄကြက္၀င္ေကေတာင္ ႏိုးဖို႔မဟုတ္။ သီမင္းတမန္ကားလမ္း ျဖတ္ကူးရာတြင္ ေသနပ္တခ်ိန္းလည္း မေဖာက္ခရလို႕ စိတ္ထဲ အခဲမက်ီ။ သွ်မ္းျပည္အလယ္ပိုင္း မိုးဟိန္းစခန္းကို ခလုန္႕မတိုက္ က်ားမကိုက္ဘဲ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ေရာက္သည္။
သွ်မ္းျပည္အလယ္ပိုင္းမွ ေျမာက္ပိုင္းသို႕ခ်ီတက္ရာတြင္ ျမန္မာစစ္တပ္ကို ေကြ႕ေယွာင္ရေရပိုင္ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီကိုလည္း လမ္းလႊဲခရသည္။ ၿမြီပူရာကင္းေမွာင့္ - ဆိုေရအတိုင္း ကြန္ျမဴနစ္တိက ၀င္ေရာက္ၿခီယႈပ္သည္။ သွ်မ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း ကခ်င္တပ္မဟာ (၄) ဗိုလ္မွဴးႀကီး ေဇာ္ဘန္စခန္းကိုအေရာက္ အခက္အခဲေျမာက္မ်ားစြာျဖင့္ ခ်ီတက္ခရသည္။
ကခ်င္တပ္မဟာ (၄) တြင္ ရက္ေပါင္း (၃၀) ခန္႕အနားယူၿပီးေနာက္ ရဲေဖာ္အားလံုး စိတ္ဓါတ္မက် တက္ႄကြတုန္းျဖစ္သည္။ မိုးရြာနီပူ နိညမဟူ ပူျခင္းငတ္ျခင္းအီးျခင္းကို အေရးမစိုက္။ ရခိုင္ျပည္ႏွင့္ရခိုင္လူမ်ိဳးအတြက္ ရခိုင္ျပည္သို႕ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္းေရာက္ဟိႏိုင္ေရးသည္သာ ပဓာန။
ဆက္လက္ၿပီးထြက္လတ္ရာ သိႏီၵၿမိဳ႕နယ္အတြင္း ရန္သူစစ္ေၾကာင္းေနာက္မွလိုက္သည္။ ရန္သူစစ္ေၾကာင္းကို နားလွည့္ပါးလွည့္ ေယွာင္ကြင္းႏိုင္ခသည္။ ရန္သူ၏လႈပ္လွ်ားမႈ စစ္ဆင္မႈ ထိုးႏွက္မႈ အဆံုးသတ္ျပန္လည္ဆုတ္ခြာၿပီးမွသာလွ်င္ မိမိဦးတည္ရာ ကခ်င္ျပည္ဖက္သို႕ ခ်ီတက္ရသည္။
ေရႊလီျမစ္အနား ေရႊပေလာင္ရြာ၀န္းက်င္၌စခန္းခ်ၿပီး ေခတၱထမင္းစားၾကသည္။ ေဒသခံကခ်င္တပ္မွ ရန္သူမဆလစစ္တပ္အျဖစ္အမွတ္မွား၍ မဆင္မျခင္ပစ္ခတ္ျခင္းေၾကာင့္ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္းမွ ဆီးဖက္တပ္ၾကပ္တဦး က်ဆံုးခရသည္။
စစ္ေၾကာင္းရဲေဖာ္အားလံုး စိတ္မေကာင္းကတ္။ ေဒါသလည္းထြက္ၾကသည္။ ၿခီမုန္းပစ္ရန္လည္း အဆင္သင့္ဟိသည္။
ပစ္ခတ္ထြက္ၿပီးလားေသာ ကခ်င္တပ္မွာလည္း ၿမီလ်ိဳးမိုးပ်ံ ထြက္ၿပီးလားခဗ်ာယ္ျဖစ္သည္။ က်ဆံုးလားေသာ ဆီးတပ္ၾကပ္ႀကီးအေလာင္းကိုၾကည့္၍ ႏွေျမာၾကသည္။ ၀မ္းနည္းပက္လက္ ယူက်ံဳးမရျဖစ္ၾကရသည္။ စိတ္မေကာင္းစြာျဖင့္ သြီးေသာက္ရဲေဖာ္အား ေကာင္းမြန္စြာသင္းၿဂိဳဟ္ၿပီး ေရႊလီျမစ္ကိုျဖတ္ေက်ာ္၍ ကခ်င္တပ္မဟာ (၃) ဌာနခ်ဳပ္သို႕ ခ်ီတက္သည္။
ကခ်င္တပ္မဟာ (၃) ဌာနခ်ဳပ္တြင္ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴ နစ္ပါတီတပ္ရင္း (၁၉၂) မွ တပ္ဖြဲ႕တဖြဲ႕သည္ ရခိုင္တပ္ႏွင့္ စိစပ္ေဆြးေႏြးလိုေၾကာင္း အေၾကာင္းၾကားလာသည္။ ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္းမွ တဦးတည္းမဆံုျဖတ္ဘဲ တပ္မွဴးတပ္ဗိုလ္မႈး တာ၀န္ခံမ်ားႏွင့္တိုင္ပင္ၿပီး ခရီးလားနီတုန္း မေဆြးေႏြးသင့္ေၾကာင္းတင္ျပကတ္သျဖင့္ အစီအစဥ္ကိုပယ္ဖ်က္လိုက္သည္။ ကခ်င္တပ္မဟာ (၃) မွ ကခ်င္တပ္မဟာ (၂) သို႕ခရီး ထြက္သည္။
ကခ်င္တပ္မဟာ (၂) ႏွင့္ ရခိုင္ရဲေဖာ္မ်ား
မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း နိမအားညမအား ကရင္ျပည္မွ သွ်မ္းျပည္ ေတာင္ပိုင္းေျမာက္ပိုင္း၊ အလယ္ပိုင္းကို ေတာလမ္းခရီးသတ္သတ္ နိရက္လအလီလီေက်ာ္ျဖတ္၍ ကခ်င္ျပည္နယ္ တပ္မဟာ (၄) (၃) (၂) အထိ ဆက္တိုက္ေက်ာ္နင္းျဖတ္သန္းခသည္။ ရခိုင္ရဲေဖာ္မ်ားမွာလည္း ခရီးပမ္းၾကသည္။ စိတ္ဓါတ္ေရးရာအားျဖင့္ ခိုင္ၿမဲတုန္းဟိေသာ္လည္း ကာလေဒသပေယာဂတည္းဟူေသာ ၀ိေရာဓိကိုမွီ၍ ကခ်င္တပ္မဟာ (၂) တြင္ အနားယူရန္ ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္းစီစဥ္သည္။
အိမ္သွ်င္ ကခ်င္တပ္မဟာ (၂) မွလည္း ရခိုင္တပ္အား လိုလီသီးမဟိျပဳစုသည္၊ တာ၀န္ယူေကၽြးမြီးသည္။ ရခိုင္တပ္မေတာ္ကို ေပ်ာ္သေလာက္နီဖို႕ စီစဥ္ပီးၾကသည္။
အစားအေသာက္ အနီအထိုင္ အ၀တ္အစား ဆီး၀ါးမက်န္ကူညီၾကသည္။ အထူးသျဖင့္ ကခ်င္ရဲေမမ်ားက အနီးကပ္ျပဳစုသည္။ လိုသည္ထက္ပို၍ အခြင့္အလမ္းပီးသည္ဟု ေျပာႏိုင္သည္။ ရခိုင္ရဲေဖာ္မ်ား ပင္ပမ္းသမွ် အေညာင္းေျပရသည္။
ကခ်င္တပ္မဟာ (၂) က ဧည့္၀တ္က်ီပြန္ပါသည္။ တိုင္းျပည္နန္႕လူမ်ိဳးအတြက္ဆိုေရ အသိစိတ္က ႏွလံုးသားလႈံ႕ေဆာ္မႈကို အရည္ေပ်ာ္စီပါသည္။
နီျမင့္လီလီ၊ အရူးရင့္လီလီ - ဆိုသည့္ ရခိုင္စကားပံုအတိုင္း ေတာ္လွန္ေရးခရီးစတင္ရန္ ပ်င္ဆင္ရသည္။ ကခ်င္တပ္မဟာတြင္ (၃) လခန္႕အနားယူၿပီး မိုးလင္းရာဇာစစ္ၾကာင္း ခရီးဆက္သည္။
တေတာ၀င္ တျပန္သန္း ရက္ခ်င္းနိခ်င္း ခ်င္းတြင္းျမစ္နဖူးသို႕ေရာက္သည္။ ခ်င္းတြင္းျမစ္၀န္းက်င္တေလွ်ာက္သည္ ေတာရိုင္းသတၱ၀ါ၊ က်ားဆင္ေတာင္ႏြား၊ ႀကံ့ရိုင္းအစဟိသည္မ်ား က်က္စားရာျဖစ္သည္။ တဖက္ကရန္သူကို သတိထားရေရပိုင္ ေတာေကာင္မ်ား၏အႏၱရာယ္ကိုလည္း ထည့္ထြက္ရသည္။
ကံေကာင္းေထာက္မ၍လားမသိ လီသ်ဴးလူမ်ား ေတာဆင္လိုက္၍ ထြက္ၿပီးလာၾကသည္။ သူရို႕မွာ ေလာင္းပါသျဖင့္ သူရို႕ႏွင့္အတူ တနီကုန္ကူးခတ္ရသည္။ ျမစ္ဆိပ္တြင္ စခန္းခ်အိပ္ရန္စီစဥ္နီဆိုက္ ဟိမ၀ႏၱာေတာင္မွေတာရိုင္းဆင္မ်ား အုပ္စုလိုက္ဆင္းလာၾကသျဖင့္ ေတာဆင္ရိုင္းမ်ားႏွင့္ လက္ပန္းလံုးတိုက္ပြဲျဖစ္ရသည္။ အာရုဏ္က်င္း အလင္းေရာက္သည့္တိုင္ ဇာသူကလည္း မအိပ္၀ံ့။
အလင္းေရာင္ေရာက္လာေသာအခါ ခရီးျပန္ဆက္ရသည္။ ပထမတြင္ ၿခံဳေျမာင္းေခ်ာင္းမ်ားကို ေက်ာ္ျဖတ္သည္။ ထိုေနာက္ မတ္ေစာက္ေသာ ေတာင္ထိပ္မ်ားကိုတက္ရသည္။ ေတာင္ကမ္းပါးယံမ်ားကို ပတ္ရသည္။ အထက္မွေအာက္သို႕ ငံု႕ၾကည့္လိုက္လွ်င္ အသဲယားသည္။ ဤေတာင္တန္းတေလွ်ာက္ အတက္သတ္သတ္ ရာသီဥတုကလည္းျပင္း။ လီကလည္းတိုက္။ မိုးကလည္းရြာ။ အအီးဒါဏ္က ၿခီဖ်ားအစေဂါင္းအဆံုး သြီးမဟိဗ်ာယ္လားထင္ရသည္။ ေတာင္ထိပ္ေရာက္မွ ဟိမ၀ႏၱာေတာင္တန္း စာရမတီေတာင္တန္းျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္။
စာရာမတီေတာင္တန္းမွအႏၱာရာယ္
စာရာမတီေတာင္ ဟိမ၀ႏၱာေတာင္ နာဂေတာင္တန္းရို႕ကို အေခ်ခါ ေက်ာင္းသားဘ၀တြင္ သင္ဖူးသည္။ ဤေတာင္တန္းႀကီးမ်ားသို႕ တႀကိမ္တေခါက္ ေရာက္ဖူးလိမၼည္ဟုမထင္ခ။ အိမ္မက္ေတာင္မမက္ဖူး။
လူ႕ဘ၀ကားဆန္းၾကယ္၏။ ကမၻာႀကီးက်ဥ္က်ဥ္းေခ်ဟု စကားအျဖစ္ေျပာဖူးသည္။ ေျပာမယံု ႀကံဳမွသိ - ဆိုေရအတိုင္း စာရာမတီေတာင္ထိပ္ကို ေရာက္နီပါဗ်ာယ္ကား။ လႈိင္းႀကီးလွီေအာက္ ေတာင္ႀကီးဖ၀ါးေအာက္။ ကုိယ္တြိ လက္တြိ။
စာရာမတီေတာင္ထိပ္မွေအာက္တို႕ၾကည့္လိုက္လွ်င္ ေတာင္ေၾကာေတာင္စြယ္ ဂ်ိဳင့္၀ွမ္းအသြယ္သြယ္ရို႕၌ ျဖဴေဖြးေသာျမံဳဆိုင္းမ်ား ၿပီးလႊားကဇတ္နီၾကသည္။ ႏွင္းခဲမ်ားက မိုးရြာေရေယွာင္ တေျဖာက္ေျဖာက္က်သည္။ ပင္ယံေဗာင္းဖ်ားမွ ငွက္ျမည္သံ၊ ေဒါင္းတြန္သံ၊ ေတာနက္ထဲက ဂ်ီေဟာက္သံ၊ က်ားဟိန္းသံ၊ ဆင္ရိုင္းအူသံမ်ားက စိတ္ကို ဂေယာင္ေခ်ာက္ခ်ားျဖစ္စီသည္။
အထူးသျဖင့္ မသထီအသဲယားမိသည္မွာ ႄကြတ္ႀကီး၊ ႄကြတ္လတ္၊ ႄကြတ္ေခ်၊ ႄကြတ္က်ား၊ အမႊီးစုတ္ဖြားခူေကာင္၊ ပိုးတံုးေကာင္၊ ေဘာက္ဖတ္၊ ပိုးေကာင္းမ်ိဳးစံု၊ တရိစၦာန္မ်ိဳးစံု၊ ေျပာမကုန္ လားလာနီကတ္ပံုမွာ ေယွာင္မရ။ ဇာအခ်ိန္၊ ဇာကာလ၊ ဇာနီရာကလာ ေရာက္လာမွန္းမသိ။ သြီးစုပ္ၿပီးဖူးဖူးေရာင္မွ သတိျပဳမိသည္။ ၿခီေထာက္မွာလည္းဟိ။ အတြင္းေပါင္မွာလည္းကပ္။ ေနာက္ကုန္း၊ လက္၊ ဂုတ္ဆစ္၊ လိုင္ဖင္း၊ မ်က္ႏွာတကိုယ္လံုး တြယ္ၾကသည္။ ယားလာ၍ လက္နန္႕ပြတ္လိုက္မွ အတံုးလိုက္အေကာင္လိုက္ သြီးစုပ္ေကာင္မွန္းသိသည္။ ႄကြတ္သို႕မဟုတ္ ျခင္ယင္မွက္တခုခုျဖစ္နီသည္။
စာရာမတီေတာင္၌ လားယင္းလာယင္း၊ အတက္အဆင္းအအနိမ့္အျမင့္ အေကြ႕အေကာက္မ်ားကိုျဖတ္ေက်ာ္ယင္း၊ ေတာရိုင္းတိရိစၦာန္မ်ားကိုေယွာင္ကြင္းယင္း၊ သြီးစုပ္ေကာင္မ်ားကိုဖယ္ယွားယင္း ရက္သတၱတပါတ္ၾကာသည္။
ညည့္အခ်ိန္ေရာက္တိုင္း မအိပ္၀ံ့ၾက။ ေတာေကာင္မ်ားကလည္းေပါ။ ခုခံသင့္သည္ကိုခုခံ။ တိုက္ခိုက္သင့္သည္ကိုတိုက္ခိုက္။ ေမာင္းထုတ္သင့္သည္ကို ေမာင္းထုတ္ၾကရသည္။
စာရာမတီေတာင္ထိပ္မွ ပတ္ကြိဳင္ေတာင္တန္းသို႕ ၿမီပံုကြန္ပက္ကိုေထာက္လွ်က္ စစ္ေၾကာင္းဦးတည္၍ ေမာင္းရသည္။ လမ္းတေလွ်ာက္ မွတ္မိသရိကိုေတြးမိသည္။ တရုတ္ျပည္သူ႕သမၼတႏိုင္ငံေဂါင္းေဆာင္ ေမာ္စီတုန္းႀကီးသည္ လီသွ်စ္ေတာင္ကို ရိကၡာအျပည့္အစံုျဖင့္ေက်ာ္ျဖတ္၍ သမိုင္းတြင္အထင္ကရျပဳခသည္။ ကမၻာတြင္လည္း အေက်ာ္အေမာ္ျဖစ္ခသည္။ အခု မိမိရို႕လားနီၾကေသာခရီးသည္ မိုင္ေပါင္းမ်ားစြာဟိနီဗ်ာယ္။ ေျဖာင့္ျဖဴးေသာလမ္းမဟုတ္။ အေကြ႕အပတ္လည္းမ်ား၊ အနိမ့္မွအျမင့္၊ အျမင့္မွအနိမ့္၊ ျမစ္ေခ်ာင္းအလီလီေက်ာ္ျဖတ္လို႕ ရက္မွလ၊ လမွႏွစ္က်ဴးဖို႕ဗ်ာယ္။ လီသွ်စ္ေတာင္ခရီးထက္ပင္ ပိုဖို႕ထင္သည္။
စာရာမတီေတာင္ထိပ္မွ ပတ္ကြိဳင္ေတာင္တန္းသို႕ စစ္ေၾကာင္းတခုလံုးခ်ီတက္လတ္ရာ (၇) ရက္ခန္႕ၾကာသည္။ လူရွည္ေတာင္၊ ပတ္ကြိဳင္ေတာင္မ်ားျဖစ္သည္။ ၿမီပံုကိုေထာက္ၾကည့္လွ်င္ စစ္ကိုင္းတိုင္း ခႏၱီးၿမိဳ႕အထက္ပိုင္းဟု မွန္းဆတြက္ႏိုင္သည္။
ယင္းပတ္၀န္းက်င္အနားတ၀ိုက္တေလွ်ာက္ ကၽြန္းရြာလူနီတဲမ်ားကို တြိရသည္။ လူနီသည့္ေဒသျဖစ္ေၾကာင္းသိ၍ ရဲေဖာ္မ်ားအားလံုး သတိ၀ိရိယ မလြတ္ၾကစီရန္ တပ္မွဴးတပ္ဗိုလ္မ်ားက အသိပီးသည္။ ခႏၶာကိုယ္တြင္ အ၀တ္မ၀တ္ေသာ နာဂရြာမ်ားျဖစ္သည္ကို ရြာေရာက္မွသိရသည္။
မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္းႏွင့္နာဂေတာင္မင္း
နာဂမ်ားကိုင္ေဆာင္ေသာ လက္နက္မ်ားမွာ လွံခၽြန္စူးခၽြန္ ဓားခၽြန္ဒုတ္ခၽြန္မ်ားျဖစ္သည္။ ခႏၶာကိုယ္တြင္ အ၀တ္၀တ္ေလ့မဟိ။ ရြာ၏အႀကီးအကဲကို ေတာင္မင္းဟုေခၚသည္။ ၄င္းေတာင္မင္းမွာ တိရိစၦာန္မ်ား၏မဒုန္းကဲ့သို႕ ရွည္လ်ားေသာ အ၀တ္ပံုစံ၀တ္သည္။ ေတာေကာင္မ်ား၏အမႊီးအမွ်င္ သားရီမ်ားျဖင့္လုပ္ထားဟန္တူသည္။ လမ္းလားေသာအခါ တပည့္တေယာက္ႏွစ္ေယာက္က ထမ္းရသည္။ ထိုင္ေသာအခါ ခႏၶာကိုယ္ေအာက္ပိုင္းကို ပတ္ထားသည္။
စစ္ေၾကာင္းအစာရီစာျပတ္လပ္မႈေၾကာင့္ ေတာင္မင္းအား ကခ်င္မွပါလာေသာ နာဂႀကိဳက္သည့္ဘိန္းကိုေကၽြး၍ ရိကၡာေတာင္းစားရသည္။ ၄င္းရို႕မွာ ဟိသည့္ရိကၡာကို ထုတ္ပီးၾကသည္။
တဖက္ႏွင့္တဖက္ ၿခီဟန္လက္ဟန္ျပ၍ ေျပာဆိုရသည္မွာ ရယ္စရာျဖစ္သည္။ ၿပိန္းဥေျမာက္ဥ၊ ေျပာင္း ဖူး - သူရို႕စားေသာ အစားအစာဟူသမ်ကို ေကၽြးၾကသည္။
လူသားစားၾကသည္။ မိမိႏွင့္တရြာတည္းနီထိုင္သူမ်ားကို မစားၾက။ တျခားရြာမွလူမ်ားကို စားၾကသည္။ စာရီြးသူႏွင့္စစ္ေၾကာင္းကို အမဲလွ်ာေကာင္သဖြယ္ ထင္မွတ္ဟန္တူသည္။ သတ္စားရန္ အမ်ိဳးမ်ိဳးႀကိဳးပမ္းၾကသည္။ ၄င္းရို႕၏လက္နက္ျဖင့္ မယွဥ္သာေၾကာင္းကို ေတာေကာင္မ်ားကိုပစ္ျပမွယံုသည္။
တကိုယ္လံုးမွာ အ၀တ္အစားမဟိၾကေသာ္လည္း တဦးႏွင့္တဦး ေဟာေဟာယမ္းယမ္း၊ ေစာ္ကားေမာ္ကားမဟိ။ အိမ္ၿခံမ်ားဟိသည္။ အိပ္လွ်င္ မီးဖိုမ်ားေဘးတြင္အိပ္ၾကသည္။ ပုဆိုးဟူ၍မည္မည္ရရမဟိ၊။ ေတာင္ႏြားသာရီမ်ားကို ခ်မ္းလွ်င္ခ်ံဳၾကသည္။
ထူးဆန္းသည္မွာ ဆြီမ်ိဳးသားခ်င္း တဦးဦးသီလွ်င္ၿမီမၿမွဳပ္။ မိမိ၏အိမ္ၿခံထဲတြင္စင္ျပဳလုပ္၍ ၄င္းစင္ထက္တြင္ တင္ထားၾကသည္။ ညည့္အခါတြင္ ေတာင္ႏြားက်ားသတၱ၀ါမ်ား မၾကာမၾကာ လာေရာက္ေၾကာင္းသိရသည္။ စာရြီးသူကိုယ္တိုင္နားခ်ိန္တြင္ပင္ က်ားႀကီးသတၱ၀ါမ်ား လာေရာက္ေခ်ာင္းေျမာင္းၾကသည္။
အ၀တ္အစားမဲ့ေလးရြာေျမာက္ ထြိရြာမည္ေသာ နာဂရြာတြင္ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း (၂) ရက္အနားယူစဥ္ ထူးဆန္းအံ့ဖြယ္ျဖစ္ရပ္တခု ႀကံဳခရသည္။ ေျပာမယံု။ ၾကံဳမွယံုမည္။ ပံုျပင္လည္းမဟုတ္ပါ၊ လက္တြိျဖစ္ပါသည္။
ရြာသားမ်ားႏွင့္နတ္ဆရာဟုထင္မွတ္ရေသာလူတဦးက နာဂပ်ိဳအမ်ိဳးသမီးတဦး၊ နာဂေယာက်္ားတဦးကို ၀ိုင္း၀န္းေခၚေဆာင္လာၾကသည္။ နတ္ဆရာမွာ ဓါးတလက္ကိုင္ထားသည္။ နတ္ဆရာက လူပ်ိဳႏွင့္အပ်ိဳႏွစ္ဦးအား (၇) ေခါက္တိတိလွည့္ပတ္လွ်က္ ပါးစပ္မွရြီရြတ္သည္မွာ ဆုေတာင္းျခင္းျဖစ္ႏိုင္သည္။ ၿပီးေနာက္ ပထမဆံုး လူပ်ိဳ၏လိုင္ဖင္းကို ဓားႏွင့္လွီးသည္။ သြီးစက္မ်ားပန္းထြက္သည္။ ေဟာသံညီးညဴသံမ်ားလည္းမဟိ။ ရြာသူရြာသားလူအုပ္မ်ားက လက္ခုပ္လက္၀ါးတီးၾကသည္။ ထို႕ေနာက္ လိုင္ဖင္းလွီးထားေသာ သီဆံုးၿပီးလူငယ္အေလာင္းကို ေတာင္ယာအႏွံ႕ ခြန္အားဟိသူႏွစ္ဦးယူ၍ သြီးစက္ခ်သည္။ သြီးစက္တစက္မက်န္ေသာအခါ လူငယ္၏ေဂါင္းကိုျဖတ္လွ်က္ ႏွီးျဖင့္ျပဳလုပ္ထားေသာ ခရင္းေတာင္း၌ထည့္၍ ရြာအ၀င္သစ္ပင္ႀကီးထက္တက္ၿပီး သစ္ကိုင္းမွာခ်ိတ္ဆြဲထားလိုက္သည္။ ေဂါင္းမပါေသာ ကိုယ္ခႏၶာကိုယ္ကို လက္၀ါးကပ္တိုင္၌ ခ်ိဳင္ေႏွာင္ထားသည္။ ထို႕အတူ နာဂအမ်ိဳးသမီးကိုလည္း သြီးပယ္က်ံနီေသာဓားျဖင့္ (၇) ႏွစ္ေခါက္တိတိ ပါးစမွျပစ္ေတာက္ျပစ္ေတာက္ရြီရြတ္ယင္း ေနာက္ဆန္စုကိုကိုင္၍ လိုင္ဖင္းကိုဓားျဖင့္ျဖတ္လိုက္သည္။ ျမင္ရသည္ကို အသဲယားမိသည္။ သီဆံုးလားေသာနာဂမိမၼပ်ိဳအား နာဂလူငယ္ကဲ့သို႕ ေတာင္ယာထဲ၌ သြီးစက္ခ်သည္။ သြီးစဲသည္ႏွင့္ လိုင္ဖင္းကိုျဖတ္ခ်၍ နာဂလူငယ္ကဲ့သို႕ ေဂါင္းကိုသစ္ပင္ႀကီးထက္တြင္၄င္း၊ ကိုယ္ခႏၶ ာကို လက္၀ါးကပ္တိုင္တြင္၄င္း ခ်ိဳင္ေႏွာင္ထားလိုက္ၾကသည္။
ယင္းကဲ့သို႕ျပဳလုပ္သည္မွာ ေတာင္ယာနတ္ကို ပူေဇာ္ပသျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေတာင္ယာနတ္ကို ပူေဇာ္ပသမွ အသီးအႏွံပြားမ်ားေၾကာင္းသိရသည္။ အ၀တ္မဲ့နာဂရြာ (၁၀) ရြာ၊ သစ္ခက္စည္းရြာ (၁၀) ရြာ၊ ပ်ိဳင္ခ်ပ္၀တ္ (၉) ရြာ ခရစ္ယာန္ဘာသာ၀င္မ်ားကမူ အ၀တ္စည္းထားၾကသည္။ တခ်ိဳ႕နာဂမ်ားမွာ ျမန္မာစကားေကာင္းေကာင္းနားလည္ၿပီး ဆက္ဆံေရးေျပျပစ္သည္။ ေဖာ္ရြယ္ရိုင္းပင္းကူညီသည္။
ရက္ေပါင္း (၄၀) ေက်ာ္မွ် နာဂရြာမ်ားကိုျဖတ္၍ ခရီးႏွင္လတ္ၿပီးေနာက္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ မီဇူလူမ်ိဳးသမၼတတဦးကိုလည္း အထူးအဆန္းတြိရသည္။ မီဇူသမၼတႀကီးေနာက္တြင္ မီဇူလူပ်ိဳ (၃၀၀) ခန္႕ဟိ၍ ၄င္းရို႕ႏွင့္ မိတ္ဆြီဖဲြ႕ၾကရသည္။ မီဇူလူမ်ိဳးမ်ား၏အာဂႏၶဳအျဖစ္ (၇) ရက္ခန္႕နားၿပီးေနာက္ ေမလ (၂၄) ရက္နိ ခ်င္းျပည္နယ္ဖက္သို႕ ခရီးထြက္လတ္ၾကသည္။
ျပည္ခ်စ္ပါတီဦးႏုတပ္မွ ခြဲထြက္လာေသာ ၀ီလွ်ံေဂါင္းေဆာင္သည့္ ခ်င္းအမ်ိဳးသားအင္အား (၁၃) ဦးပါ၀င္သည္။ ၄င္းရို႕မွာ ထိုင္းႏိုင္ငံမွ လိုက္လာၾကျခင္းျဖစ္သည္။
ခ်င္းအမ်ိဳးသားအဖြဲ႕ႏွင့္ ရခိုင္တပ္မေတာ္
ျပည္ခ်စ္ပါတီ (၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္းဦးႏုအဖြဲ႕) မွ ခြဲထြက္လာေသာ ခ်င္းအမ်ိဳးသားကို ၀ီလွ်ံဆိုသူက ဦးေဆာင္သည္။ ၀ီလွ်ံခ်င္းတပ္ဖြဲ႕မွာမူ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး ဗိုလ္မွဴးအဆင့္ဟိသူမ်ား၍ ထမင္းခ်က္ရဲေဖာ္အဆင့္မဟိ။ တဦးႏွင့္တဦးလည္း စည္းလံုးညီညြတ္မႈမဟိ။ မၾကာမၾကာ ရန္သူ႕ထံထြက္ၿပီး သစၥာေဖာက္လားသျဖင့္ (၆) ဦးေလာက္ရာ က်န္ေတာ့သည္။
ခ်င္းအမ်ိဳးသား၀ီလွ်ံအဖြဲ႕ သစၥာေဖာက္ထြက္ၿပီးလားျခင္းသည္ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္းအတြက္ေသာ္၄င္း၊ ၀ီလွ်ံအတြက္ေသာ္၄င္း စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ရသည္။ ရန္သူစစ္ေၾကာင္းကို သတင္းပီးပို႕ျခင္းႏွင့္တူသည္။ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္းလမ္းခရီးအတြက္ မဟာျပႆနာႀကီးျဖစ္သည္။ ထိပ္တိုက္တိုး ရင္ဆိုင္တိုက္ပြဲႀကီးကိုျဖစ္စီမည့္ သီမင္း၏အႏၱရာယ္ျဖစ္သည္။ ၾကံဳလည္းၾကံဳခရသည္။
ခ်င္းအမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္၀ီလွ်ံက ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္းကို အားမငယ္ရန္ အေကြ႕အေကာက္ ေယွာင္ပံုေယွာင္နည္း၊ လမ္းခရီးကိုသူသိေၾကာင္း။ ဥကၠဌႀကီးႏွင့္တကြ ရဲေဖာ္အားလံုး ေဘးမသီရန္မခရန္ တာ၀န္ခံခ်က္ပီးသည္။ ခ်င္းအမ်ိဳးသားပင္ျဖစ္ေကလဲ့ စကားေျပာကၽြမ္းသည္။ နား၀င္ခ်ိဳေအာင္ေျပာတတ္သည္။ ခ်င္းအမ်ိဳးသား၀ီလ်ံ၏တင္ျပခ်က္ကို ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္းယံုၾကည္အားကိုးသည္။ ခ်င္းျပည္မွျဖတ္သန္းၿပီး ရခိုင္ျပည္သို႕ခ်ီတက္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ထားပံုရသည္။ စစ္ေၾကာင္းကို ခ်င္းျပည္သို႕ခ်ီတက္စီသည္။
ခ်င္းရြာခ်င္းလူမ်ိဳးမ်ားထံမွ ရန္သူ႕အေျခအေနကို စံုစမ္းသည္။ တရြာ၀င္တရြာထြက္ခရီးဆက္သည္။ အမည္မသိရြာတရြာသို႕၀င္လိုက္သည္ႏွင့္ ရြာသားမ်ား အၿခီပ်က္အနီပ်က္ ေၾကာက္ရြံ႕နီသည္ကို အကဲခတ္မိသည္။ ေၾကာက္စိတ္မြန္နီေသာ ရြာသားမ်ားကို တခုလည္း မိန္းမရ။ ခ်င္းဘာသာျဖင့္ ၀ီလွ်ံအဖြဲ႕ကမိန္းသည္။ မ်က္စိပ်က္မ်က္ႏွာပ်က္ သြီးဆုတ္သည္ကလြဲ အေျဖမရ။ ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္းသည္ ရြာသားမ်ား၏အေျခအေနကို အကဲခတ္မိပံုရသည္။ ရခိုင္ကြန္မန္ဒိုတပ္ဖြဲ႕အား သတိ၀ိရိယျဖင့္လားရန္မွာသည္။ အားလံုးကိုသတိထားရန္ေျပာသည္။
ယင္းရြာအနား နန္းတေလးေခ်ာင္းကိုမေရာက္ခင္ ရွိၿပီးပြိဳင့္အား စတင္ထြက္ခြာစီသည္။ မိနစ္ (၂၀) ခန္႕အၾကာတြင္ ေတာငွက္မ်ားလန္႕ျဖတ္ပ်ံသံ၊ ခ်ဥ့္ေအာ္သံမ်ားၾကားရသည္။
ရွိတြင္လားနီေသာ ရဲေဖာ္မ်ားကိုရပ္ဆိုင္းထားရန္ အခ်က္ျပလိုက္သည္။ စာရြီးသူက စစ္ေၾကာင္းတခုလံုးကိုလက္ကာျပသည္။ လမ္း၏၀ဲယာတဖက္တခ်က္တြင္ ကတုတ္က်င္းမ်ား၌ ရန္သူတခ်ိဳ႕အိပ္ငိုက္နီသည္။ အရက္ယစ္နီလားမေျပာတတ္။ (၅) ကိုက္ေလာက္ရာ၀ီးသည္။
တပ္စိတ္မွဴးထြန္းခိုင္ကို လက္ညိွဳးထိုးျပယင္း လက္ဦးမႈယူလိုက္သည္။ (ေ၀ါ-ေဒါင္း-ဘုန္း-ဂ်ိန္း) ဟူေသာေပါက္ကြဲသံမ်ားႏွင့္အတူ ၿမီျပင္သို႕လွဲခ်လိုက္သည္။ သူ႕ဖက္ကိုယ့္ဖက္ပစ္ခတ္သံမ်ား လက္နက္ႀကီးလက္နက္ငယ္အသံမ်ားဆူညံၿပီး ေတာတန္းတေလွ်ာက္ ေၾကာက္မခန္းလိလိ ျမည္ဟိန္းလားသည္။
အိႏၵိယနယ္စပ္ဖက္သို႕ အတင္းတိုက္ေဖာက္ထြက္ခရသည္။ အိႏၵိယနယ္စပ္၌ တပ္မ်ားကိုျပန္လည္စုစည္းစစ္ဆီးေသာအခါ တပ္ခြဲမွဴးဗိုလ္ႀကီးေက်ာ္ဟန္တေယာက္ ေပ်ာက္ျခင္းမလွေပ်ာက္နီသည္။ သီသည္ရွင္သည္ ရန္သူဖမ္းမိသည္လားမသိခရ။ တပ္ခြဲမွဴးဗိုလ္ႀကီးေက်ာ္ဟန္တဦးရာက်န္သျဖင့္ စိတ္မေကာင္းေကလဲ့ ခရီးဆက္လက္ထြက္ခြာလာခရသည္။
အိႏၵိယနယ္စပ္ ကသည္း မဏိပူရျပည္နယ္သို႕ ခ်ီတက္သည္။ အိႏၵိယနယ္ထဲသို႕ေရာက္လားသျဖင့္ အိႏၵိယနယ္ေစာင့္စစ္သားမ်ားကို ေက်ာ္ျဖတ္ခြင့္ေတာင္းသည္။ အိႏၵိယစစ္တပ္ေဂါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးၿပီးအျပန္တြင္ ၀င္တိုက္သျဖင့္ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္းမွ အႏၵိယတပ္ဖြဲ႕ကို ခုခံစစ္ဆင္ခရသည္။
ရခိုင္တပ္ဖြဲ႕အနီျဖင့္ အိႏၵိယစစ္တပ္ကိုလံုး၀မတိုက္လို။ အိႏိၵယစစ္တပ္မွ ေလးႀကိမ္တိုင္တိုင္ ၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္သည္။ ခုခံယင္းတိုက္ခိုက္ယင္း ခ်င္းေတာင္တန္းကို ျပန္လည္ဆုတ္ခြာခရသည္။
ခ်င္းေတာင္တန္းမွ ရခိုင္ျပည္သို႕ဒုတိယအႀကိမ္ခ်ီတက္
ရခိုင္ကြန္မန္ဒိုတပ္ဖြဲ႕ႏွင့္ စစ္ေၾကာင္းတပ္မွဴးတပ္ဗိုလ္ရို႕သည္ ခ်င္း၀ီလွ်ံ၏ခ်င္းျပည္မွ ျဖတ္သန္းလားေရးအဆိုကို အထူးေ၀ဖန္စဥ္းစားၾကသည္။ ဥကၠဌခိုင္မိုးလင္းထံ မီဇူအမ်ိဳးသမီး၏သတင္းပီးပို႕ခ်က္ကို တင္ျပရန္စီစဥ္ၾကသည္။ ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္းက ခ်င္း၀ီလွ်ံကို အလြန္အကၽြံယံုၾကည္ကိုးစားသည္။ ၀ီလွ်ံေျပာသမွ်ေဆာင္ရြက္သမွ် အေလးထားသည္ကိုတြိရသည္။
ျမန္မာစကားကိုေျပာတတ္ေသာ မီဇူအမ်ိဳးသမီး၏သတင္းပီးခ်က္မွာ အစ္ကိုရို႕ အရွိမွာ ရြာတရြာဟိေရ။ ယင္းရြာထဲမွာ ျမန္မာစစ္သားအမ်ားႀကီး၊ စစ္ကားအစီး (၄၀) တြိခရေရ။ မီဇူျပည္ နယ္စပ္အတိုင္း ေရာက္ေအာင္လားပါ။ မီဇူျပည္ဆံုးေက ရခိုင္လူမ်ိဳးတိဟိေရ ထရိပူရျပည္ကိုေရာက္လိမ့္မည္။
ဥကၠဌႀကီး ကၽြန္ေတာ္ခ်င္းလူမ်ိဳးပါ။ ခ်င္းျပည္မွာဆိုေက က်ေနာ္မသိေရေဒသမဟိ။ ရန္သူေဒဖက္ကလာေက ထုိဖက္ကိုေယွာင္ဖို႕ ကၽြန္ေတာ့္တာ၀န္ထား။ တခုလ့ဲ မပူပါကဲ့။ က်ေနာ္အသက္နန္႕ရင္းလို႕ ကာကြယ္ပီးပါမည္ - ဟု ခ်င္း၀ီလ်ံကေျပာသည္။
စာရြီးသူကိုယ္တိုင္ ခ်င္း၀ီလွ်ံသည္ မိမိ၏အိမ္သို႕ျပန္ရန္ အကၽြန္ရို႕ရခိုင္တပ္မေတာ္ကို အသံုးခ်နီသည္ဟု သံသယျဖစ္မိသည္။ ရန္သူသည္ ရွိရြာကျဖတ္ေစာင့္နီမည္ကို ေသခ်ာေပါက္သိသည္ဟု ယူဆရသည္။
ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္းက ခ်င္း၀ီလွ်ံတပ္ကို ရွိမွတက္ရန္အမိန္႕ပီးသည္။ ဟုတ္ပါယင့္ဟု တခြန္းေျပာၿပီး ခ်င္းလူမ်ိဳးေျခာက္ဦး ရွိကဦးေဆာင္လားသည္။ စာရြီးသူႏွင့္ မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္းက ဥကၠဌႀကီးထံ အက်ိဳးအေၾကာင္းယွင္းျပလို၍ ခ်င္း၀ီလွ်ံေနာက္လိုက္၍ မတက္သိမ့္။
ကြန္မန္ဒိုတပ္ဖြဲ႕ အယင္လာ။
ေဒေကာင္တိ ဇာလုပ္နီကတ္လဲ။
ေဒါသသံက ဥကၠဌႀကီးအမိန္႕တြင္ပါနီသည္။ ဥကၠဌႀကီးကိုအေလးျပဳၿပီး မီဇူအမ်ိဳးသမီးထံမွသတင္းပို႕ခ်က္ကို တင္ျပလိုက္သည္။
ေၾကာက္၍ေျပာသည္အထင္ျဖင့္ ဆံုးမမည္ပ်င္ေသာအခါ ေနာက္သို႕ (၄-၅) လွမ္း ဆုတ္လိုက္ရသည္။ တဖန္ထပ္မန္၍ ဒုဗိုလ္ခိုင္မာယုတင္ျပေသာအခါ လက္၀ါးေစာင္း (၅) ခ်က္ အပီးခံရသည္။ ဥကၠဌႀကီးက ရွိၿပီးကြန္မန္ဒိုခ်ီတက္ဟု အမိန္႕ပီးသည္။ အမိန္႕ကိုဖီဆန္၍မရ။ နာခံၾကရမည္။
အမိန္႕ကိုနာခံတတ္ေသာ ရွိၿပီးကြန္မန္ဒိုမ်ား ခ်ီတက္ၾကသည္။ ရွိမွပါေသာ ခ်င္း၀ီလွ်ံတပ္ကိုပင္ ေက်ာ္တက္ၾကသည္။ နာရီ၀က္ပင္မၾကာလိုက္ အသင့္ေစာင့္နီေသာရန္သူမ်ား ဖန္တီးထားေသာ သတ္ကြင္းကို ဆင္းမိသည္။
တၿပိဳင္နက္ -
(ဘံုး-ဘံုး-ေဘာင္း-ေဘာင္း ဒိုင္း-ဒိုင္း-ဒိုင္း ဘုန္း-ဂ်ိန္း-ေဘာင္း) ဟူေသာအသံမ်ား ဆူသံညံသံ၊ အမိန္႕ပီးသ၊ံ ဟိန္းသံေဟာက္သံမ်ားက ငရဲပြက္ပမာ။
ရန္သူက်ည္ဆန္ ကိုယ့္က်ည္ဆန္မ်ားက သစ္ပင္မ်ား ၿမီႀကီးမ်ား၌ ေပါက္ကြဲလွ်က္ဟိသည္။ ရန္သူသတ္ကြင္း (၁၀) ကိုက္ေလာက္ ၀င္မိသည္ျဖစ္၍ တိုက္ယင္းခိုက္ယင္း လြတ္ေအာင္ရုန္းရသည္။ မိမိရို႕မွာလည္း ေပါက္သည့္ႏွဖူးမထူးဗ်ာယ္ဟု ဆံုးျဖတ္လိုက္ၾကသည္။ ပစ္ဆုတ္ပစ္တက္လုပ္ရသည္။ ေယွာင္ေကြ႕ဆုတ္လုပ္ရသည္။
ခ်င္း၀ီလွ်ံႏွင့္အဖြဲ႕ ခ်င္းျပည္သို႕ ထိုးေဖာက္၀င္ေရာက္လားၾကသည္။ သီသည္ရွင္သည္ကိုမသိရ။ ရန္သူတပ္ဖြဲ႕မ်ားမွာ ခ်င္းေတာင္တန္းတေလွ်ာက္ အခ်ိပ္အဆက္မိမိျဖင့္ အျပည့္ေစာင့္နီၾကသည္။ ခ်င္း၀ီလွ်ံ၏စကားကိုယံုၾကည္မိေသာေၾကာင့္ တိုက္ပြဲမွာ ဆင္ကန္းေတာတိုးျဖစ္ရသည္။ စစ္ေရးတကြက္မွားဗ်ာယ္ဟု ေကာက္ခ်က္ခ်မိသည္။
အေၾကာင္းကမထူးေတာ့ပါ။ နိတိုက္ပြဲ၊ ညည့္တိုက္ပြဲ၊ ေသနပ္သံမစဲ။
အအိပ္ပ်က္၊ အစားပ်က္၊ ရိကၡာျပတ္၊ ဆီး၀ါးျပတ္ခရသည္။
ကံၾကမၼာက မိမိ၏လက္ထဲမွာျဖစ္သည္။ ခ်င္းရြာအနားသို႕ ခ်ဥ္းကပ္ၾကည့္သည္။ လံုး၀၀င္၍မရ။ တိုက္ပြဲျဖင့္ဆုတ္ခြာရသည္။ ေတာင္ေၾကာေတာင္တန္းတေလွ်ာက္ၾကည့္လိုက္လွ်င္ တြန္းဇံၿမိဳ႕နယ္၊ တီးတိန္ၿမိဳ႕နယ္ ကေလးၿမိဳ႕နယ္မ်ားဟုထင္မွတ္ရေသာ မီးေရာင္မ်ားကို ညည့္အခါျမင္ရသည္။ ခ်ီ၍ကားမရ။ ရန္သူကျဖတ္ေလးျဖတ္ ထိုးစစ္ဆင္လတ္္ၿပီ။ စားနပ္ရိကၡာျပတ္သျဖင့္ ထမင္းမစားရသည့္ရက္က မ်ားလာၿပီ။ ခ်င္းေတာင္တန္းတေလွ်ာက္ သစ္ဥသစ္ဖုမ်ားရွာေဖြ၍ အဟာရျဖစ္စားရသည္။ သစ္ဥသစ္ဖုမတြိလွ်င္ ပင္ႏုရြက္ႏု၊ အင္ပင္ဖူး၊ နပ်ိဳးပင္၊ နပ်ိဳးဖူး၊ ေျပာင္းစိအေျခာက္မ်ားကို ေတာင္ယာေဟာင္းမွ ေကာက္စားရသည္။ တခါတရီ ေတာင္ယာေဟာင္းမ်ားတြင္ အသင့္ေစာင့္နီေသာ ရန္သူမ်ားႏွင့္တိုက္ခိုက္ရသည္၊။ ၿပီးရသည္က အေညာင္း။
မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း ထိုတဖြဲ႕ေဒတဖြဲ႕ ဖရိုဖရဲျဖစ္သည္။ ဤသို႕ျဖင့္ ခ်င္းျပည္နယ္ ဖလမ္း တီးတိန္အေရာက္တြင္ စာရြီးသူမွတ္တမ္းအရ အပါးကပ္လွံစြပ္ထိုးတိုက္ပြဲ (၉) ပြဲ၊ အနီးကပ္ရင္ဆိုင္တိုက္ပြဲ အပြဲ (၃၀)၊ ေနာက္ဆံုးဖိုင္နယ္ပြဲေျမာက္ လႈိင္ပံုရြာ၌ ရန္သူစစ္တပ္ အဆမတန္မ်ားသျဖင့္ အေရးနိမ့္ခရသည္။
ခ်င္းျပည္ကေနဒီေတာင္တန္းတြင္ မ်ိဳးခ်စ္ရခိုင္ဗိုလ္ အၾကပ္တပ္သားအမ်ားအျပား အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္က်ဆံုးခရသည္။ ရန္သူဖက္မွလည္း ရာႏွင့္ခ်ီ၍သီဆံုးသည္။ အေလာင္းမ်ားမွာ ျမင္မေကာင္းရႈမေကာင္း။ အနိဌာရံု လူသတ္ကြင္း။
လႈိင္းပံုရြာတိုက္ပြဲ၌ လူစုကြဲခရာ စာရြီးသူႏွင့္အတူ ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္း၊ အတြင္းေရးမွဴး ခုိင္ဘေက်ာ္၊ ဗိုလ္သိန္းႏိုင္၊ ဒုဗိုလ္သီဟ၊ ဒုဗိုလ္ေက်ာ္ထူး၊ အရာခံဗိုလ္မိုးဟိန္း၊ တပ္ၾကပ္ႀကီးျမေမာင္၊ မိုးတိမ္ပ်၊ံ ခိုင္သန္းေက်ာ္၊ ဆီးမွဴးခိုင္မင္းလတ္ စုစုေပါင္း (၁၁) ဦးမွ်ရာ စုမိသည္။
ရိကၡာျပတ္ အစာငတ္။ ရန္သူကိုေယွာင္ကြင္းၿပီးရသည္။ ညည့္အေမွာင္ကိုအားကိုးရသည္။ ျမင့္ေသာေတာင္ထိပ္ ေဂ်ာက္ကမ္းပါးယံမ်ားကို စမ္းတ၀ါး၀ါးေလွ်ာက္ရသည္။ အေမွာင္သည္ပင္ အေကာင္းဆံုး။ ဧရမ မတ္ေစာက္ေသာ ေတာင္ထိပ္ကိုတက္ရသည္။ ေတာင္ထိပ္ကိုေရာက္သည္ႏွင့္ ဘယ္ညာေလ့လာရသည္။ ျဖတ္ခနန္း မီးေရာင္တခုကိုတြိရသည္။ ရန္သူမ်ားျဖစ္ႏိုင္ေရပိုင္ လူစုကဲြလားေသာ မိမိရို႕လူလည္းျဖစ္ႏိုင္သည္။
မီးေရာင္ဟိရာ အသက္စြန္႕ၿပီး သစ္ကိုင္းသစ္ငုတ္မ်ားကိုဖယ္၍ အေမွာင္ကိုအားျပဳ ေခ်ာင္းေျမာင္းၾကည့္ရာ ခ်င္းေတာင္ေတာင္ယာတခု၌ လက္နက္မ်ားကို၀ွက္ၿပီး အရပ္သားအ၀တ္၀တ္ျဖင့္ ေျပာင္းစိ၊ထမင္းခ်က္စားနီေသာ ခိုင္အာဏာနီ၊ ဇာနီခိုင္၊ ေရာင္ရင္စိုးႏိုင္၊ ခိုင္မ်ိဳးရိုင္း၊ ခိုင္မင္းရို႕အား မသီမေပ်ာက္တြိရသည္။ ၀မ္းသာလံုးဆို႕ရသည္။ အင္အားစုစုေပါင္း (၁၆) ေယာက္ျဖစ္လား၍ အားတက္မိသည္။
ခ်င္းေတာင္ယာပိုင္သွ်င္ကို ေျပာင္းစိမ်ားေရာင္းရန္ ဖဲသာျဖင့္ပီး၀ယ္သည္။ ခ်င္းမ်ားက ေဖးသာမယူ မေရာင္းခ်င္။ ေဂါင္းခါသည္။ ပိုင္သွ်င္မေရာင္းေကလဲ့ ငတ္နီသျဖင့္ အားဓမၼဖဲသာထုတ္ပီးၿပီး ေျပာင္းစိမ်ားကိုယူခရသည္။ စိတ္မေကာင္းပါ။ အားလည္းနာပါသည္။ သနားလည္းသနားပါသည္။ မတတ္ႏိုင္။
ငတ္ျခင္းေၾကာင့္ ၀မ္းတင္းဖို႕ကအေရးႀကီးသည္။ လူႏွင့္မပါးေတာႀကီးထဲမွာ အသက္ဆက္ႏိုင္ေရး ခရီးဆက္ႏုိင္ေရးအတြက္ ေျပာင္းစိရိကၡာမ်ားကို ႏိုင္သေလာက္ယူၿပီး ေတာင္ယာမွထြက္လတ္ၾကသည္။
ညည့္သံုးယံမွာ ႏွစ္ယံခရီးဆက္ၿပီး ေညာင္းလာသျဖင့္ ကုန္းျမင့္တခု၏ထူေသာၿခံဳတခုအထဲတြင္ ခိုင္၀င္အိပ္စက္ရသည္။ ရန္ကင္းအေစာင့္ထားေကလည္း ကင္းသမားက အိပ္ေပ်ာ္နီမည္မလြဲေပ။
(ဘံုး-ဘံုး-ဒိုင္း-ဒိုင္း ဂ်ိန္း-ေဘာင္း)
မိုးထက္ (၄) ခ်က္တီးေလာက္မွာ ရန္သူ၏အဆက္မျပတ္ ပစ္ခတ္မႈကိုခံၾကရသည္။ ဥကၠဌႀကီးကို တစထိမွန္လားသည္။
ဥကၠဌႀကီး ရွိကေျမာင္အတိုင္းဆုတ္ပါ။ ကၽြန္ေတာ္ခံပစ္ထားပါမည္။
(ဒိုင္း-ဒိုင္း-၀ုန္း-ဒိုင္း)
လက္နက္မ်ာက မိုးသီးေပါက္ပိုင္က်သည္။ ေရာင္ရင္စိုးႏိုင္တေယာက္ ညာဖက္မ်က္လံုးႏွင့္ ဘယ္ဖက္ေပါင္ကို က်ည္မွန္သည္။ ေပါင္းရိုးက်ိဳးလားသည္။
(ေဒါင္း-ေဒါင္း-ေဖာင္း-ေဖာင္း)
ကာပိုင္က်ည္ဆန္မ်ား ေဂါင္းထက္ကျဖတ္၊ ေဘးကျဖတ္နံကျဖတ္ ျဖတ္သည္။
ေက - စိုးႏိုင္ မင္းဒါဏ္ရာကလည္းမ်ားေရ။ ေနာက္လူတိလည္း ဆုတ္လားခဗ်ာယ္။ မင္းစိတ္ကိုတင္းထား။ လက္ပစ္ဗံုးႏွစ္လံုးယူထားလိုက္။ ရန္သူမၾကာခင္ မင္းပါးကို ေရာက္လာမည္။ လက္ပစ္ဗံုးႏွစ္လံုးႏွင့္ရာ ယွင္းလီဖိ။
စိုးႏိုင္မ်က္စိတဖက္မွ သြီးမ်ားဒလေဟာဆင္းၿပီး က်န္တဖက္က မ်က္ရည္က်လွ်က္ - ခိုင္နီေရာင္ ငါ့ကိုပစ္ထားခဖို႕ေယလာ - ဟူေသာစကားကိုၾကားပါလွ်က္ ေနာက္ခိုင္းခရသည္။ ႀကီကြဲမႈ စိတ္မေကာင္းမႈ ၀မ္းနည္းမႈမ်ားစြာျဖင့္ ရွိလူမ်ားဆုတ္ခြာလားသည့္ေျမာင္အတိုင္း ၿပီးဆင္း၍လိုက္ရွာရသည္။
လွ်ိဳေျမာင္အေကာက္ (၁၀-၉) ခု ေျမာက္ေသာအခါ ရန္သူကို စိုးႏိုင္လက္ပစ္ဗံုးျဖင့္ခြင္းသံ ၾကားလိုက္ရသည္။ ေနာက္ဆံုးအသက္ငင္နီစဥ္မွာပင္ တိုင္းျပည္ႏွင့္လူမ်ိဳးအတြက္ သမိုင္းပီးတာ၀န္ သူက်ီခသည္။
လွ်ိဳေျမာင္အထပ္ထပ္ကိုေက်ာ္ျဖတ္ကာ ရွိကဆုတ္ခြာလားေသာရဲေဖာ္မ်ားကို ရွာေဖြယင္း စိုးႏိုင္စကားက မိမိစိတ္ကိုႀကီးစိုးနီသည္။ စိတ္ထဲထြင္လည္း မိမိကိုမိမိ ခြင့္လႊတ္ခ်င္စိတ္မဟိ။ တဦးတည္းတေယာက္တည္း ထမ္းပိုး၍လည္းမႏိုင္။ - ခိုင္နီေရာင္ ငါ့ကိုပစ္ထားခဖို႕ေယလာ - စကားကိုၾကားေယာင္နီမိသည္။ သနားမိသည္။ ယူက်ံဳးမရျဖစ္မိသည္။ အေဖာ္မ်ားကိုရွာယင္း ရိကၡာျပတ္။ ငတ္ျပတ္။ သစ္ဥသစ္ဖု ရွာေဖြစားေသာက္ရသည္က တေယာက္တည္း။ လံုခ်င္းတည္း။ နိရက္တိမရြီႏိုင္ဗ်ာယ္။ ရန္သူဖီးမွလြတ္ေအာင္ၿပီးနီရသည္။
ယႊီ - ယႊီ လက္ပုလီမႈတ္သံကို ေျမာင္တခုအနားမွာ ၾကားရသျဖင့္ သတိျပဳနီရာယူလိုက္သည္။ ေသေသခ်ခ်ာ စူးစိုက္ၾကည့္လိုက္ရာ ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္း၊ ဒုဗိုလ္သီဟ၊ ဒုဗိုလ္ေက်ာ္ထူး၊ ဇာနီခိုင္၊ မ်ိဳးရိုင္း၊ ခိုင္သန္းေက်ာ္၊ ခိုင္မင္းလတ္ရို႕ကို အရွင္လတ္လတ္တြိရ၍ ကေကာင္း၀မ္းေျမာက္မိသည္။ ကဗ်ာကယာ အရိုအေသျပဳၿပီး ဗိုလ္မွဴးႀကီးဒါဏ္ရာအမ်ားပါလား - စိုးရိမ္တႀကီးမိန္းလိုက္သည္။ ေပါင္ကိုခ်န္လားခစြာရာဟု ေျဖသည္။
(၈) ေယာက္မ်ေသာလူႏွင့္ ရခိုင္ျပည္ကိုခ်ီတက္ရန္အမိန္႕ပီးသည္။ ယင္းနီရာမွ ေတာေတာင္မ်ားကိုေက်ာ္။ လ်ိဳေျမာင္ဂ်ိဳင့္၀မ္းအထပ္ထပ္ကိုျဖတ္၍ တီးတိန္-ဖလန္းကားလမ္းသို႕ အေရာက္ခ်ီတက္လတ္ၾကသည္။ တီးတိန္ဖလန္းကားလမ္းကို ေရာက္သည္။ နိအခါေက်ာ္ျဖတ္၍မျဖစ္။ ညည့္ကိုေစာင့္ရသည္။
အေ၀းညီေခ် - စိတ္ဓာတ္မက်ကဲ့ႏွမ္း။
ဟုတ္ပါေရ။ စိတ္ဓါတ္မက်ပါ ဗိုလ္မွဴးႀကီး။
ငါမွားေရေ၀း။ အိႏၵိယနယ္စပ္ကလားေက လြတ္ေတ။ လြတ္ဖို႕။
ငါ့ညီေခ်ရို႕ေျပာစကားကို နားမေထာင္လိုက္။
၀ီလွ်ံစကားကိုယံုလို႕။
ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္း မ်က္ရည္ပင္က်သည္ဟုထင္သည္။ ၀မ္းနည္းပက္လက္ျဖစ္နီသည္။ အိပ္ကပ္မွာ အသင့္ပါလာေသာ လက္ကိုင္ပု၀ါျဖင့္ မ်က္ႏွာကိုသုတ္လိုက္သည္။ တဖန္ အိပ္တြင္ပါေသာ ခ်ီေဂြဘားရား၊ က်ဴးဘားႏိုင္ငံမွ ကတ္စထရိုဓာတ္ပံုမ်ားကို ထုတ္ျပသည္။
ေဒပံုကိုၾကည့္ကတ္ - ငါ့ညီရို႕။
ေဒေခါင္းေဆာင္ႀကီး ကတ္စထရိုေရ ေအပိုင္ဒုကၡခံၿပီးမွ လြတ္လပ္ေရးကိုရေရ။ အခုလည္း ငါရို႕ရခိုင္ျပည္ကို အေရာက္ခ်ီမည္။ ရန္သူဘားမွာ လံုး၀ဒူးမေထာက္ လက္မေျမွာက္က့ဲ။ အမ်ိဳးသိကၡာက်ေရ။ သီေကေအပိုင္ ရခိုင္ဘတ္တံဆိပ္ကိုျပလို႕သီ။ ငါလံုး၀ဒူးမေထာက္။ လက္မေျမွာက္။ စိတ္ရာခ်။ လက္နက္ဖက္လို႕သီခ်င္သီပတ္စီ။ ငါ့အတြက္ မလြဲမေခ်ာင္သာေက က်ည္သံုးေတာင့္နန္႕ ကိုယ့္စြာကိုယ္ အဆံုးစီရင္လားဖို႕။
တီးတိန္-ဖလမ္းကားလမ္းၿခံဳေတာေဘးမွာ ဥကၠဌႀကီး၏ေနာက္ဆံုးမိန္႕ခြန္းျဖစ္သည္။
၁၉၇၇-ခုႏွစ္ ဇြန္လ ႏွစ္ရက္နိ ညည့္ (၆) ခ်က္တီးအခ်ိန္။ နီမင္းႀကီး ေနာက္ေဂါယာယြန္းခ်ိန္။ ေတာပုဇိုင္းရင္ကြဲသံမ်ားဆူညံနီသည္။ ညည့္ (၉) ခ်က္တီးအခ်ိန္တြင္ ကားလမ္းကိုကူးျဖတ္သည္။ ယင္းလမ္းေဘးတြင္ ပင္ပမ္းသျဖင့္ ရဲေဖာ္ခိုင္သန္းတေယာက္ အိပ္ေမာက်က်န္ခသည္။ အာသံမဏိပူရဆိပ္ကမ္းသို႕ေရာက္သည္။ တညည့္လံုး စမ္းဖီစမ္းဖတ္ ခရီးဆက္သည္။ အလင္းေရာင္ေရာက္သည္ႏွင့္ တီးတိန္ၿမိဳ႕နယ္ ေမာ္ဘိန္းရြာေတာင္ဖက္ (၈) မိုင္အကြာ ၀ါးပတၱလားတန္းထသို႕ေရာက္သည္။
ဥကၠဌႀကီး၏ထိုဖက္ကူး အမိန္႕သံထြက္လာသည္။
နီဟုသိမ့္တခ်က္ေခ်။ ေအမွာ ရန္သူစစ္ဖိနပ္ရာတိ အမ်ားႀကီးတြိရပါေရ။
ထိုဖက္ကမ္းမွာ ရန္သူေရာက္နီဗ်ာယ္ ထင္ပါေရ။
အေ၀းေရာင္နီ - မင္းေၾကာက္ေကေနာက္ဆုတ္။ စကားမရွည္ကဲ့။
ထိုသို႕ေျပာနီစဥ္ ဒုဗိုလ္သီဟ ဒုဗိုလ္ေက်ာ္ထူး ခ်ီတက္လားသည္။ စာရြီးသူသည္ ဥကၠဌႀကီးရွိတြင္ ဖိနပ္ႀကိဳးပ်င္ဟန္ျပဳ၍တားစဥ္
ညီေခ်လားေ၀း - ေအမွာ သီဟေက်ာ္ထူးႏွစ္ေယာက္ တန္းထအလယ္ကို ေရာက္နီဗ်ာယ္ထင္ေရ။
(ဘုန္း-ဘုန္း-ဒိုင္း-ဒိုင္း-)
ရန္သူ႕က်ည္ဆန္ႏွင့္ေၾကာင့္ ဒုဗိုလ္သီဟႏွင့္ ဒုဗိုလ္ေက်ာ္ထူး ေခ်ာင္းထဲရြင့္က်လားသည္။ ဥကၠဌႀကီး၏ဒူးတည့္တည့္ကိုမွန္သျဖင့္ ကမန္းကတန္း အလွ်င္အျမန္ဆြဲယူကာ ကုန္းထက္သို႕ၿပီးရသည္။
အခ်ိန္ ဇြန္လ (၄) ရက္နိ မိုးထက္ေျခာက္ခ်က္တီး။
ညီေခ် ခိုင္နီေရာင္။
ဘုရား။
ငါ့ဒူးဆစ္ ဒိုးလက္မဟိလိုက္ယာေ၀း။
ထမ္းယူပါမည္ ဗိုလ္မွဴးႀကီး။
ဥကၠဌႀကီး၏ဒူးဆစ္မွ ဒရေဟာက်နီေသာသြီးမ်ားသည္ ပတ္၀န္းက်င္တ၀ိုက္ ရဲနီ၏။ ၾကည့္နီ၍ကားမျဖစ္။ ဥကၠဌႀကီးအားထမ္းကာ မဏိပူရျမစ္ေၾကာင္းအတိုင္းၿပီးရသည္။ ရန္သူမ်ား အားဖိ၍တိုက္သည္။ ေသနပ္သံ၊ စိန္ေျပာင္းသံ၊ အေျမာက္သံမ်ားက တေတာလံုးညံနီသည္။ ရန္သူတပ္ဖြဲ႕မွ ေလာ္စပီကာအသံထြက္လာသည္။
ခိုင္မိုးလင္းလက္နက္ခ်လိုက္။ ခင္ဗ်ားကိုမသတ္ဘူး။
မဏိပူရျမစ္ရိုးတေလွ်ာက္ ဥကၠဌႀကီးကိုထမ္း၍ၿပီး၍ (၁) နာရီေလာက္ၾကာေသာအခါ
ငါ့ညီရို႕ ငါ့ကိုခ်။ အမိန္႕ပီးသည္။
ဥကၠဌႀကီးကို အသာေခ် ေအာက္သို႕ခ်လိုက္သည္။
ငါ့ညီရို႕ - ငါ့ကိုထားခကတ္။ ရွီကိုခ်ီတက္။ လံုး၀လက္နက္မခ်ကဲ့။
ပါလာသည့္ဖဲသာမ်ားကို မီးလ်ိဳ႕လိုက္သည္။ နာရီကိုထုၿခီလိုက္သည္။ AK လက္နက္ကိုဖ်က္ဆီးၿပီး အနား၀န္းက်င္လႊင့္ပစ္လိုက္သည္။
ငါညီရို႕ - ရွိတက္။ အမိန္႕ကိုနာခံ။
စာရြီးသူရို႕ အနားမွာနီခြင့္မရ။ အမိန္႕ကိုနာခံရသည္။ ဖာလံု၀က္ တဖာလံုေလာက္အ၀ီးေရာက္ေသာအခါ ပစၥတိုသံသံုးခ်က္ၾကားရသည္။ စာရီြးသူႏွင့္အားလံုး ဥကၠဌႀကီးဟိရာၿပီးလားေသာ္လည္း ရန္သူ႕အင္အားႀကီးမႈေၾကာင့္ အခြင့္မသာဘဲ ရန္သူနန္႕အၿပိဳင္လုယင္း ရန္သူရလားသည္။
ဥကၠဌႀကီးခိုင္မိုးလင္းသည္ မသီခင္ကပင္ - ဒူးမေထာက္လက္မေျမွာက္။ က်ည္သံုးေတာင့္ငါ့အတြက္ - ေျပာစကားအတိုင္း သမိုင္းပီးတာ၀န္က်ီခသည္။
၁၉၇၇-ခုႏွစ္ ဇြန္လ (၄) ရက္နိ မိုးထက္ (၆) ခ်က္တီး၊ တီးတိန္ၿမိဳ႕နယ္ ေမာ္ဘိန္းရြာေတာင္ဖက္ (၈) မိုင္အကြာ မဏိပူရျမစ္အနားမွာ ဒဏ္ရာရသည္။ ယင္းမွတနာရီခန္႕အၾကာတြင္ ပစၥတိုသံုးခ်ိန္းျဖင့္ မိမိကိုယ္ကိုမိမိ အဆံုးစီရင္လားသည္။
ရခိုင္ျပည္နန္႕ရခိုင္လူမ်ိဳး ကၽြန္ဘ၀မွလြတ္ေျမာက္ႏိုင္ေရးအတြက္ ပါတီတပ္မေတာ္ကိုထူေထာင္ကာ ဆင္းရဲဒုကၡမ်ိဳးစံု၊ အသက္သြီးေခၽြး အရင္းအႏွီးပီးလွ်က္ တိုက္ပြဲေပါင္းေျမာက္မ်ားစြာယွဥ္ၿပိဳင္တိုက္ခိုက္၍ နီထြက္ရာအရပ္မွ နီ၀င္ရာအရပ္ျဖစ္ေသာ အဖရခိုင္ျပည္သို႕ တႏွစ္နီးပါး မိုးလင္းရာဇာစစ္ေၾကာင္း ဇြဲသတၱိစြမ္းအား၊ သစၥာအဓိဌာန္မပ်က္မကြက္ဘဲ အာဇာနီလူစြမ္းေကာင္းပီသစြာျဖင့္ ကရင္ျပည္၊ သွ်မ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း၊ အလယ္ပိုင္း၊ ေတာင္ပိုင္း၊ ကခ်င္ျပည္မ်ားကို ငတ္ျပတ္ေက်ာ္လႊားၿပီး ခ်င္းျပည္လမ္းခုလပ္အေရာက္တြင္ ရခိုင္သူရဲေကာင္း (၅၃) ဦး ခ်င္းျပည္တြင္လည္ေကာင္း၊ ကရင္ျပည္၌ (၃၁) ဦး ရခိုင္ျပည္လြတ္လပ္ေရးအတြက္ စေတးခံသြီးလမ္းခင္းခသည္ကို အစဥ္သတိရဂုဏ္ျပဳလွ်က္ ဤစာတမ္းျဖင့္သမိုင္းမွတ္တိုင္ စိုက္ထူလိုက္ရပါသတည္း။
ခိုင္နီေရာင္ (ကိုယ္တြိ)
မယ္ႏွင့္ေမာင္
အထက္မွာရာေလ သံျဖဴ
ေအာက္မွာရာေလ ပ်ိဳင္ခ်ပ္
အလယ္ေဂါင္မွာ မွန္ေဘာင္သပ္လို႕
ေဗာဓပ္ေက်ာင္းမွာ
အပြင့္မွာရာေလ ၀ါ၀ါ
အညႇာမွာရာလည္း မဲမဲ
ပန္းမစင္ကို တင္မိခလို႕
မယ္ႏွင့္ေမာင္မွာ မေပါင္းရဘဲ
ကဲြရေရလား ပုေယ --။
ေဒဘ၀ီ ေဒဘ၀မွာမေပါင္းရေသာ္လည္း
ေနာင္ဘ၀ီ ေနာင္ဘ၀မွာေပါင္းရလီေအာင္
တရိစၦာန္ အမွန္ရာလည္းစင္စစ္
ငွက္လီလီေလ ငွက္ပင္လည္းျဖစ္ျငား
ေမာင္ကားၿဂိဳးဘို မယ္ကားၿဂိဳးမ
တလင္းရာမွာ ၀ဲကာက်ေက
စားရပါစီ ပုေယ --။
တရိစၦာန္ အမွန္ရာလည္းစင္စစ္
ႏြားလီလီေလ ႏြားပင္လည္းျဖစ္ျငား
တသ်ိဳင္းတည္းထြန္ တျခံတည္းႏြား
တခံုးတိုင္မွာ ခ်ိဳင္ကာထားေက
စားရပါစီ ပုေယ --။
ဘုရားေပၚေက ကံ့ေကာ္ေတာသို႕
မယ္ယင္ယင္ မယ္ယင္ေသာ္လည္း မယ္ေစာင့္နီေ၀
ေမာင္ယင္ယင္ ေမာင္ယင္ေသာ္လည္း ေမာင္ေစာင့္နီမည္ --။
ဆီမီးရာေလ တတိုင္
ပန္းတခိုင္ႏွင့္ ပ်ိဳင္တခ်ပ္မွာ
ႏွစ္ေယာက္ထိုင္ေက တူၿပိဳင္ေလာင္းလို႕
ဆုေတာင္းကတ္မည္ ပုေယ --။
(ေက်ာက္ျဖဴနယ္မွ ဇမ္းကဗ်ာ)
ေအာက္မွာရာေလ ပ်ိဳင္ခ်ပ္
အလယ္ေဂါင္မွာ မွန္ေဘာင္သပ္လို႕
ေဗာဓပ္ေက်ာင္းမွာ
အပြင့္မွာရာေလ ၀ါ၀ါ
အညႇာမွာရာလည္း မဲမဲ
ပန္းမစင္ကို တင္မိခလို႕
မယ္ႏွင့္ေမာင္မွာ မေပါင္းရဘဲ
ကဲြရေရလား ပုေယ --။
ေဒဘ၀ီ ေဒဘ၀မွာမေပါင္းရေသာ္လည္း
ေနာင္ဘ၀ီ ေနာင္ဘ၀မွာေပါင္းရလီေအာင္
တရိစၦာန္ အမွန္ရာလည္းစင္စစ္
ငွက္လီလီေလ ငွက္ပင္လည္းျဖစ္ျငား
ေမာင္ကားၿဂိဳးဘို မယ္ကားၿဂိဳးမ
တလင္းရာမွာ ၀ဲကာက်ေက
စားရပါစီ ပုေယ --။
တရိစၦာန္ အမွန္ရာလည္းစင္စစ္
ႏြားလီလီေလ ႏြားပင္လည္းျဖစ္ျငား
တသ်ိဳင္းတည္းထြန္ တျခံတည္းႏြား
တခံုးတိုင္မွာ ခ်ိဳင္ကာထားေက
စားရပါစီ ပုေယ --။
ဘုရားေပၚေက ကံ့ေကာ္ေတာသို႕
မယ္ယင္ယင္ မယ္ယင္ေသာ္လည္း မယ္ေစာင့္နီေ၀
ေမာင္ယင္ယင္ ေမာင္ယင္ေသာ္လည္း ေမာင္ေစာင့္နီမည္ --။
ဆီမီးရာေလ တတိုင္
ပန္းတခိုင္ႏွင့္ ပ်ိဳင္တခ်ပ္မွာ
ႏွစ္ေယာက္ထိုင္ေက တူၿပိဳင္ေလာင္းလို႕
ဆုေတာင္းကတ္မည္ ပုေယ --။
(ေက်ာက္ျဖဴနယ္မွ ဇမ္းကဗ်ာ)
ေသာက္ခါမေျပာေကာင္း
အတိတ္က ေရႊထီးေဆာင္း ေငြထီးေဆာင္း
မင္းထီးမင္းဘာ ေ၀သာလီသွ်စ္ေသာင္း
ပင္း၀ါခ်ီစစ္ေၾကာင္း ဘင္းဂါခ်ီစစ္ေၾကာင္း
ေသာက္ခါ မေျပာေကာင္း
ေျပာခါ မေသာက္ေကာင္း --။
ေဒ၀န္းႀကီးအေၾကာင္း အသွ်င္ဥတၱမအေၾကာင္း
ဦးေရႊဇံအေၾကာင္း ရဲေက်ာ္သူအေၾကာင္း
အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာ မည္သည္မည္၀ါ
ေသာက္ခါ မေျပာေကာင္း
ေျပာခါ မေသာက္ေကာင္း --။
ငါ့လိုင္ေျခာင္း မင္းလိုင္ေျခာင္း
တသီျဖည့္လို႔ မျပည့္ေရလိႈဏ္ေခါင္း
စကားေကာင္းနန္႔ တန္လားမတန္လားမသိ
၀ိုင္းမိကတ္ပ်ာယ္ဆိုေက သာလို႔ၿခီ
ေခ်ာင္းက် ေျမာင္းက်ေပါင္း အလီလီ --။
သမိုင္းစာအုပ္ထဲက မင္းထီးမင္းဘာ
ေအကနိမွာ ရွင္ၿပီး ႏိုးထလာေက
ရင္ႀကီးက်ိဳးက်ပါမည္ --။
ငါ့ေယာင္လည္းေကာင္း သူ႔ေယာင္လည္းေကာင္း
ယမကာန႔ံတေထာင္းေထာင္း
လူပ်င္းလူဖ်င္း အျငင္းသန္အေပါင္းရို႕ကို
သြားကၽြတ္ ပါးကၽြတ္ ပရြတ္နရြတ္
ထထြတ္ႀကီလားေအာင္
(ထည့္) ပလိုက္မည္လား မဆိုႏိုင္ --။
ေယေကလဲ့ အေဆြ
ေအကဗ်ာကိုေတာ့
ေသာက္ခါလည္း ဖတ္ေကာင္း
မေသာက္ခါလည္း ရြတ္ေကာင္းပါေရ --။
ရိုးမရင္သြီး
(23/10/2001)
မင္းထီးမင္းဘာ ေ၀သာလီသွ်စ္ေသာင္း
ပင္း၀ါခ်ီစစ္ေၾကာင္း ဘင္းဂါခ်ီစစ္ေၾကာင္း
ေသာက္ခါ မေျပာေကာင္း
ေျပာခါ မေသာက္ေကာင္း --။
ေဒ၀န္းႀကီးအေၾကာင္း အသွ်င္ဥတၱမအေၾကာင္း
ဦးေရႊဇံအေၾကာင္း ရဲေက်ာ္သူအေၾကာင္း
အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာ မည္သည္မည္၀ါ
ေသာက္ခါ မေျပာေကာင္း
ေျပာခါ မေသာက္ေကာင္း --။
ငါ့လိုင္ေျခာင္း မင္းလိုင္ေျခာင္း
တသီျဖည့္လို႔ မျပည့္ေရလိႈဏ္ေခါင္း
စကားေကာင္းနန္႔ တန္လားမတန္လားမသိ
၀ိုင္းမိကတ္ပ်ာယ္ဆိုေက သာလို႔ၿခီ
ေခ်ာင္းက် ေျမာင္းက်ေပါင္း အလီလီ --။
သမိုင္းစာအုပ္ထဲက မင္းထီးမင္းဘာ
ေအကနိမွာ ရွင္ၿပီး ႏိုးထလာေက
ရင္ႀကီးက်ိဳးက်ပါမည္ --။
ငါ့ေယာင္လည္းေကာင္း သူ႔ေယာင္လည္းေကာင္း
ယမကာန႔ံတေထာင္းေထာင္း
လူပ်င္းလူဖ်င္း အျငင္းသန္အေပါင္းရို႕ကို
သြားကၽြတ္ ပါးကၽြတ္ ပရြတ္နရြတ္
ထထြတ္ႀကီလားေအာင္
(ထည့္) ပလိုက္မည္လား မဆိုႏိုင္ --။
ေယေကလဲ့ အေဆြ
ေအကဗ်ာကိုေတာ့
ေသာက္ခါလည္း ဖတ္ေကာင္း
မေသာက္ခါလည္း ရြတ္ေကာင္းပါေရ --။
ရိုးမရင္သြီး
(23/10/2001)
ရခုိင္ဖားျပဳတ္ေက၀တၳဳ
ရခုိင္ဖားျပဳတ္ေက၀တၳဳ
----------------------
ဖားျပဳတ္ေကတေကာင္၊ အုံးေဘာင္စီးလွ်က္၊ ျဖားရီတက္တြင္၊ ေခ်ာင္းကို၀င္၍လာလတၱံ။ ထုိေရာအခါ၊ ေခ်ာင္းကမ္းသာတြင္၊ ျပားဇီးပင္တကုိင္းတြင္နားလွ်က္၊ ပန္ဇင္းငွက္က၊ ခင္ပြန္းမိတ္ေဆြ၊ ဖားျပဳတ္ေက၊ ဇာျပည္ဇာရြာ၊ ဇာကလာဟု၊ ေသခ်ာစစ္စစ္မီးလတၱံ။ ပန္ဇင္းမီးေလ၊ ဖားျပဳတ္ေကက၊ တုိင္းျပည္ၿမိဳ႕ရြာ၊ လွည့္လုိ႔လာဟု ေျဖလတၱံ။
ထုိသုိ႔ေျဖခါ၊ တုိင္းျပည္ၿမိဳ႕ရြာ၊ ၾကားခပါသည္၊ ပဇာသတင္းထူးသနည္းဟု မီးလတၱံ။ ထုိသုိ႔မီးခါ၊ ေျဖသည္မွာကား၊ သမုဒၵရာ၊ သီတာရီၿမီ၊ မုိးလီမုန္တုိင္း၊ အံုမိႈင္းမိႈင္းႏွင့္၊ ေတာ္လဲပဲ့တင္၊ ငလွ်င္ၿမီႀကီးလႈပ္လတၱံ။ ထိုသို႔လႈပ္ခါ၊ ကၽြန္းဒီပါမွာ၊ ကမၻာေက်ာက္ႀကီးကဲြလတၱံ။ ထိုသို႔ကဲြခါ၊ တြင္းမွာေျမာက္ေတာင့္၊ ခုႏွစ္ေတာင့္လည္းက်ိဳးလတၱံ။ လူလည္းေလးစု ကဲြလတၱံ။
ထုိသုိ႔ေျဖခါ၊ ပန္ဇင္းငွက္ကမီးျပန္သည္မွာ၊ အိုအိုမိတ္ေဆြ၊ ဖားျပဳတ္ေက၊ အကယ္စင္စစ္၊ ထိုသို႔ျဖစ္မူ၊ င႐ို႕သူငါ၊ ပဇာျပဳလုပ္ရမည္နည္းဟု မီးလတၱံ။ ထိုသို႔မီးခါ၊ ဖားျပဳတ္ေကက၊ အုိအုိမိတ္ေဆြ၊ ပန္ဇင္းငယ္၊ အကယ္စင္စစ္၊ ထိုသုိ႔ျဖစ္မူ၊ ႀကီးသူ၀မ္းေခါင္း၊ ငယ္သူေအာင္း၊ တေၾကာင္းထုိတြင္၊ ခ်မ္းသာအင္ကုိျမင္လိမၼည္ဟု ေျဖလတၱံ။ ထုိေရာခါ၀ယ္၊ ပန္ဇင္းငယ္က၊ ေၾကာက္ဘြယ္စရာ၊ ၾကားရပါသည္၊ ညခါတုိင္ၿပီး၊ ေၾကာက္အားႀကီး၍၊ ငွက္ႀကီးေရာင္းရင္၊ အိပ္ရာတြင္၌၊ ၀မ္းတြင္း၀င္မည္ၾကံလတၱံ။
ၾကံစည္ထုိခါ၊ ျပဳေသာခါတြင္၊ ေရာင္းရင္ငွက္ႀကီး၊ လန္႔အားႀကီး၍၊ သံႀကီးေက်ာ္ေက်ာ္ေအာ္လတၱံ။ သံႀကီးေက်ာ္ေက်ာ္၊ ျမည္ဟစ္ေအာ္က၊ ေမ်ာက္ေက်ာ္မကၠဋ၊ နီထသစ္ပင္၊ သျပဳပင္၌၊ လက္တြင္ကုိင္ၿပီး၊ သျပဳသီးကို၊ စားမည္ျပဳထ၊ လန္႔ေၾကာက္လွ၍၊ လက္မွလြတ္ေသာ္၊ ေအာက္တြင္နီထ၊ ေတာဆတ္မ၏၊ ေနာက္ကုန္းေပၚတြင္က်လတၱံ။
ထုိသုိ႔က်လွ်င္၊ နာၾကင္လန္႔ေၾကာက္၊ ၿခီစုံေပါက္၍၊ လားေျမာက္ၿပီးခုန္၊ ႏြယ္ျခဳံေပါင္းျမက္၊ ေတာၾကက္သာယာ၊ ဥေပါက္ခါျဖင့္၊ နီရာသုိက္ျမဳံ၊ ျပစ္ျပစ္ကုန္ေအာင္၊ နင္းတုံၿဖိဳဖ်က္၊ ေထာင္းေထာင္းညက္၍၊ ေတာၾကက္မမွာ၊ စိတ္ပူဆာ၍၊ လမ္းမွတြိဆုံ၊ ေတာျခအုံကို၊ ျပစ္ျပစ္ကုန္က၊ ၿပိဳတုံျခေပါင္း၊ ေထာင္ေသာင္းမက၊ ေတာ၀က္မ၏၊၊ ၀ပ္ထနီရာ၊ ေရာက္လီပါေသာ္၊ ၀မ္းမွာရင္ဖတ္၊ မလြတ္ႏုိ႔သီး၊ ျခႀကီးျခငယ္၊ ကုိက္ေပကုန္က၊ ၿပီးတုံလူးလာ၊ ၀က္မမွာလည္း၊ နာၾကင္အီးလတ္၊ ၿပီးမလြတ္ေသာ္၊ ဆာမြတ္၀မ္းစာ၊ ေတာင္ယာလုပ္ရင္း၊ စပါးခင္းကုိ၊ ၀င္၍ထုိခါစားလတၱံ။
၀င္၍စားကာ၊ နီတုံပါက၊ ယာတြင္ထြင္လုပ္၊ ငမဲတုတ္လွ်င္၊ တြိလီျမင္ေသာ္၊ ယာသွ်င္တသီး၊ ယာသူႀကီးကို၊ အၿပီးတုိင္ၾကားေျပာလတၱံ။ အၿပီးတုိင္ေျမာက္၊ ငမဲတုတ္ေရာက္က၊ ငမဲတုတ္က်ာ၊ ယာကလာေက၊ ယာမွာစပါး၊ မွည့္ပ်ာလားဟု မီးလတၱံ။ မီးျငားေသာခါ၊ မဲတုတ္က်ာက၊ မွည့္ကားမွည့္ယက္၊ အစပတ္လည္၊ ေမ်ာက္ဖ်က္ေတ၊ အလယ္တ႐ိုး၊ ၀က္ငယ္တုိးဟု ေျပာလီေသာခါ၊ ေတာင္ယာပုိင္နင္း၊ သူႀကီးမင္းက၊ ခ်က္ခ်င္းမၾကာ၊ ယာမွာစားလွ်က္၊ ထုိ၀က္မကုိ၊ ဖမ္းရယူခီ၊ လားကတ္လီဟု စီလတၱံ။
ဖမ္းရယူခီ၊ လားကတ္လီက၊ ယာတြင္ထြင္လုပ္၊ ငမဲတုတ္က၊ သုတ္သုတ္ျပန္လာ၊ ယာမွာစားထ၊ ေတာ၀က္မကုိ၊ ေၾကာ့ကြင္းေထာင္လွ်က္၊ လက္ရဖမ္းယူ၊ ယာမူပုိင္နင္း၊ သူႀကီးမင္းကုိ၊ လွ်င္ျမန္မေႏွးပီးလတၱံ။
ပီးအပ္လီေက၊ လုပ္ေထြကုိင္ခင္း၊ ယာပုိင္မင္းက၊ ေတာတြင္းနီထ၊ ေတာ၀က္မကုိ၊ ငါသာပုိင္နင္း၊ စပါးခင္းကုိ၊ ပဇာတြက္ေၾကာင့္၊ စားသနည္းဟု မီးလတၱံ။ မီးလီေသာခါ၊ ဘာသာဘာ၀၊ ကၽြန္၀က္မသည္၊ အိပ္ထနီရာ၊ ျခမ်ားစြာလွ်င္၊ ေရာက္လာဆိတ္ဆြ၊ ကုိက္ခဲၾက၍၊ ၿပီးထေယွာင္ခြာ၊ မလြတ္သာေက၊ ေရာက္ရာေရာက္မိ၊ ဟိစီဘိဟု၊ ၿပီးလီေသာခါ၊ လမ္းမွာတြိၿပီး၊ ေတာေမ်ာက္ထီးက၊ အေဆြ၀က္မ၊ ပဇာေၾကာင္းေၾကာင့္၊ ၿပီးသနည္းဟု မီးေသာကာလ၊ ကၽြန္၀က္မမွာ၊ ျခကုိက္ပါသည္၊ ေျပာလီေသာခါ၊ ေတာင္ယာလုပ္ခင္း၊ စပါးခင္းကို၊ ၀င္၍တလီ၊ စားပါခီဟု၊ ဆိုျခင္းျပဳက၊ မခ်ိခႏၶာ၊ ႏြမ္းရိပါ၍၊ ၀မ္းမွာဆာမြတ္၊ တြိလတ္အစာ၊ စပါးယာကုိ၊ ၀င္ကာမေသြ၊ စားမိသည္ဟု ေျဖလတၱံ။
ေျဖဆုိတုံက၊ စစ္ခ်က္ရ၍၊ ျခမကိုေခၚ၊ မိန္႔ဆုိအာဏာ ပီးလတၱံ။ ပီးလီေသာခါ၊ မၾကာခဏ၊ ေတာျခမႏွင့္၊ မ်ားလွျခေပါင္း၊ ေထာင္းေသာင္းမက၊ ေရာက္လာၾက၍၊ စစ္မမီးခါ၊ ကၽြန္မမွာလွ်င္၊ မ်ားစြာစုပုံ၊ ျခသုိက္အုံကို၊ အကုန္ၿဖိဳဖ်က္၊ ေတာၾကက္ယက္၍၊ ပ်က္လီေထာင္ေသာင္း၊ ျခအေပါင္း႐ို႔၊ နီဖုိ႔ေနရာ၊ မဟိပါ၍၊ လားလာကုန္က၊ ေတာ၀က္မ၏၊ အိပ္ထနီရာ၊ ေရာက္လီပါ၍၊ ကုိက္ရသည္သာ၊ ျဖစ္ပါသည္ဟု ဆုိလတၱံ။
မွန္ရာကိုပင္၊ စစ္တန္း၀င္၍၊ သုိ႔စင္ျဖစ္ထ၊ ေတာ၀က္မကို၊ အရေခၚခီ၊ အျပင္းစီက၊ ေတာနီၾကက္မ၊ ေခၚထလာေရာက္၊ ရွိေတာ္ေမွာက္သို႔၊ ေရာက္လတၱံ။ ရွိေမွာက္မေသြ၊ ေရာက္တုံေပက၊ ေဟေတာၾကက္မ၊ ျခမ်ားနီရာ၊ အုံကုိသာလွ်င္၊ ပဇာေၾကာင္းေၾကာင့္၊ ယက္သနည္းဟု မီးလတၱံ။ မီးလီေသာခါ၊ ေတာမွာနီထ၊ ေတာၾကက္မက၊ ကၽြန္မမွန္စြာ၊ ၾကက္ဘာသာျဖင့္၊ သုိက္မွာဥေပါက္၊ ဥမ်ားေျမာက္ကုိ၊ ေစာင့္ေယွာက္နီရာ၊ ဆတ္မလာ၍၊ မညႇာမေထာက္၊ ၿခီေက်ာက္ကန္လန္၊ ေမွာက္လွန္အသုိက္၊ ဖ်က္ဆီးပစ္က၊ ကၽြန္ၾကက္မမွာ၊ စိတ္ကပူဆာ၊ မနီသာေက၊ လားလာတြိၾကဳံ၊ ေတာျခအုံကို၊ အကုန္ျပစ္ျပစ္၊ ယက္ၿဖိဳပစ္ဟု ေျဖလတၱံ။ ထိုသို႔ေျဖခါ၊ ေတာဆတ္မကို၊ အရဖမ္းခီ၊ ဆင့္လီအာဏာ၊ စီေသာခါလွ်င္၊ မၾကာခဏ၊ ေတာဆတ္မလွ်င္၊ ရွိေတာ္ျပင္သုိ႔ ေရာက္လတၱံ။
ေရာက္လီေသာခါ၊ မီးစစ္ရာတြင္၊ အသင္ဆတ္မ၊ ပဇာေၾကာင္းေၾကာင့္၊ ၾကက္မနီတုံ၊ ဥသုိက္ျမဳံကုိ၊ အကုန္ျပစ္ျပစ္၊ နင္း၍ပစ္သည္၊ ေျဖရမည္ဟု ဆိုလတၱံ။ ဆိုလီေသာခါ၊ ဆတ္႐ို႕ဘာသာ၊ ညအခါတြင္၊ ေတာမွာေပါက္ေရာက္၊ ႀကီးေျမာက္သစ္ပင္၊ သျပဳပင္ေအာက္၊ အိပ္မည္ဟုပင္၊ နီလီက်င္ေသာ္၊ သစ္ပင္ထက္က၊ မကၠဋဟု၊ ေမ်ာက္ကနီျပီး၊၊ သျပဳသီးႏွင့္၊ အၿပီးထုိခါ၊ ခ်ပစ္ပါေသာ္၊ ကၽြန္ေတာ္မ၏၊ ေက်ာက္သားေနာက္ကုန္း၊ ဘုံးဘုံးက်ရာ၊ လန္႔ေၾကာက္ကာျဖင့္၊ ၿပီးလာခုန္ထြက္၊ ေတာၾကက္သုိက္ျမဳံ၊ နင္းမိတုံက၊ ပ်က္စီးရသည္၊ ေဒါသစိတ္ထြက္၊ နင္းဖ်က္သည္သာ၊ မဟုတ္ပါဟု၊ ေၾကာင္းရာစကားေျပာလတၱံ။ ေျပာျငားလီက၊ မကၠဋကုိ၊ အရရွိေတာ္၊ ေခၚရမည္ဟု၊ အျပင္းတခါ စီလတၱံ။
ေမ်ာက္ကုိတဖန္၊ ေခၚခီျပန္က၊ မီးျမန္းစစ္ခ်က္၊ ေမ်ာက္ဆုိခ်က္မွာ၊ ကၽြန္ေတာ့္ဘာသာ၊ ညဥ့္အခါတြင္၊ သျပဳပင္၌၊ ကုိင္တြင္နီျပီး၊ သျပဳသီးကုိ၊ စားမည္ျပဳခါ၊ နီလီပါေသာ္၊ သံ၀ါၾကီးလွ၊ ေရာင္းရင္မက၊ လန္႔ေၾကာက္စရာ၊ ဟစ္ေအာ္ပါက၊ လန္႔ေၾကာက္လွ၍၊ လက္မွာကုိင္ျပီး၊ သျပဳသီးလွ်င္၊ လက္မွလြတ္ကာ၊ က်လီပါက၊ နာၾကင္ရ၏၊ ေဒါသစိတ္ထြက္၊ ရည္ရြယ္ခ်က္ကား၊ မဟုတ္ပါဟု ဆုိလတၱံ။
ထုိသုိ႔ဆုိခါ၊ ေတာင္ယာပုိင္သွ်င္၊ ယာသခင္က၊ သံလွ်င္ႀကီးလွ၊ ေရာင္းရင္မကုိ၊ အရေခၚခီ၊ စီလတၱံ။ ထုိသုိ႔စီခါ၊ သံ၀ါၾကီးလွ၊ ေရာင္းရင္မလည္း၊ ယာသွ်င္ရွိေမွာက္ ေရာက္လတၱံ။ ထုိသုိ႔ေရာက္ခါ၊ မီးစစ္ရာတြင္၊ သင္ေရာင္းရင္မ၊ ႀကီးလွအသံ၊ ေတာလုံးညံေအာင္၊ ပဇာျဖစ္၍၊ ေအာ္သနည္းဟု မီးလတၱံ။
ထိုသို႔မီးခါ၊ သံ၀ါႀကီးထ၊ ေရာင္းရင္မက၊ ငွက္႐ို႕ဘာသာ၊ သစ္ပင္ထက္မွာ၊ အိပ္ေပ်ာ္နီဆိုက္၊ ထုိအခုိက္တြင္၊ ငွက္ငယ္ပန္ဇင္း၊ ကၽြန္႔၀မ္းတြင္းသုိ႔၊ ၀င္မည္ဟုပင္၊ ျပဳပ်င္ေသာခါ၊ ေၾကာက္လန္႔စြာျဖင့္၊ ေအာ္ရပါသည္၊ သတၱ၀ါမ်ားေျမာင္၊ ေၾကာက္လန္႔ေအာင္ဟု၊ ၾကံေဆာင္ျခင္းကား၊ မဟုတ္ပါဟု ဆုိလတၱံ။
ထုိေသာခါ၀ယ္၊ ပန္ဇင္းငယ္ကို၊ ရွိေတာ္ေမွာက္သုိ႔၊ အေရာက္ထုိခါ၊ ေခၚလတၱံ။ ယာသွ်င္ရွိေမွာက္၊ ပန္ဇင္းေရာက္က၊ သင္ပန္ဇင္း၊ ငွက္႐ို႕ဘာသာ၊ မဟုတ္ပါဘဲ၊ သံ၀ါႀကီးထ၊ ေရာင္းရင္မ၏၊ ၀မ္းတြင္းကုိသာ၊ ၀င္ဖုိ႔ရွာသည္၊ ပဇာေၾကာင္းရင္း၊ ဟိသနည္းဟု မီးလတၱံ။
မီးလီေသာခါ၊ ေျဖသည္မွာကား၊ ကၽြန္ေတာ့္ဘာသာ၊ ေခ်ာင္းသာျမစ္နား၊ ဇီးကုိင္းဖ်ားတြင္၊ နီပါေသာခါ၊ ကၽြန္႔မွာမိတ္ေဆြ၊ ဖားျပဳတ္ေကက၊ ျဖားရီတက္မွာ၊ အုံးေဘာင္စီးလွ်က္၊ ၀င္၍လာေက၊ အေဆြဖားျပဳတ္၊ ဇာျပည္ဇာရြာ၊ ဇာကလာေက၊ ဇာဇာသတင္း၊ ထူးသနည္းဟု၊ မီးလီေသာခါ၊ ကၽြန္ေတာ့္မိတ္ေဆြ၊ ဖားျပဳတ္ေကက၊ သမုဒၵရာ၊ သီတာရီၿမီ၊ မုိးလီမုန္တုိင္း၊ အံုးမိႈင္းမိႈင္းႏွင့္၊ ေတာ္လဲပဲ့တင္၊ ငလွ်င္ၿမီႀကီးလႈပ္လိမၼည္၊၊ ထိုသို႔လႈပ္ခါ၊ ကၽြန္းဒီပါမွာ၊ တြင္းမွာေျမာက္ေတာင့္၊ ခုႏွစ္ေတာင့္လည္း၊ က်ိဳးလိမၼည္၊၊ လူလည္းေလးစု၊ ကဲြလိမၼည္၊၊ ႀကီးသူ၀မ္းေခါင္း၊ ငယ္သူေအာင္း၊ တေၾကာင္းထုိတြင္၊ ခ်မ္းသာအင္ကို၊ ျမင္လိမၼည္ဟု၊ ေျပာလီေသာခါ၊ ေၾကာက္သည္အားႏွင့္၊ ႀကီးသူရွာေက၊ ေရာင္းရင္၀မ္းသို႔၊ ၀င္ဖို႔အမွန္၊ ၾကံပါသည္ဟု ဆုိလတၱံ။
ထုိသုိ႔ဆုိခါ၊ ယာကုိစုိးနင္း၊ ယာပုိင္မင္းက၊ ဖားျပဳတ္မုိက္ကို၊ ေခၚရမည္ဟု စီလတၱံ။ စီလီေသာခါ၊ ဖားျပဳတ္ထံသုိ႔၊ တမန္ထုိခါ လားလတၱံ။ တမန္ေရာက္လစ္၊ ဖားျပဳတ္မုိက္က၊ ထုိကုိေယာင္ေယာင္၊ ေဒေယာင္ယာင္ႏွင့္ နီလတၱံ။
ထပ္ခါထပ္ခါ၊ ေခၚမ်ားလာ၍၊ မနီသာေက၊ ခုန္ကာစုိက္စုိက္၊ လုိက္၍လည္းလာ၊ ရွိမွာေရာက္၍၊ စစ္မီးပါေက၊ မာယာပရိယာယ္၊ လြန္ဆန္းၾကယ္၍၊ ရယ္ဘြယ္စရာ၊ ျပဳသည္မွာကား၊ ၿခီလက္ေျပာင္းျပန္၊ မ်က္ဆံသီသုတ္၊ ဖားျပဳတ္ေကမွာ၊ လွ်ာကုိထုတ္လုိ႔၊ သီ႐ုပ္ပ်င္ကာ၊ အျဖာျဖာႏွင့္၊ မာယာပရိယာယ္၊ ညာဏ္ဆန္းၾကယ္စြာ၊ ျပလီေသာခါ၊ ယာႀကီးသခင္၊ စပါးသွ်င္က၊ အျမင္ကတ္ေက၊ ဖားျပဳတ္ေကကို၊ လိမ္လည္ေျပာမႈ၊ ေက်ာက္ႏွင့္ထုဟု၊ ပီးသည့္အာဏာ၊ လက္မရြန္႔႐ုိ႕၊ ထုျပန္ပါေက၊ ေက်ာက္ႏွင့္ထုယင့္၊ ဖားျပဳတ္ေကမွာ၊ ေၾကာတက္ယင့္လည္း တက္လတၱံ။
ထုိသည္အခါ၊ ပါးစခံတြင္း၊ ဖားျပဳတ္ေကမွာ၊ သီြးဖ်င္းဖ်င္းႏွင့္၊ ခုန္ကာခုန္ကာ၊ လားလီပါေက၊ လမ္းမွာတြိျငား၊ လူအမ်ားက၊ အေဆြဖားျပဳတ္၊ နီလြန္းလွပါ၊ ဇာကလာဟု၊ မီးခါကာလ၊ သူႀကီးၿမီတုိင္း၊ ေက်းကုိင္းရြာစား၊ အိမ္သုိ႔လား၍၊ ကြမ္းစားရသည္၊ အိုမိတ္ေဆြဟု၊ ဖားျပဳတ္ေကကဆုိလတၱံ။ ။
(ဤတြင္ ဖားျပဳတ္ေက၀တၳဳဆံုးပါလီ၏။ မဆံုးသိမ့္ေက က်န္ေရလူတိဆက္ေျပာပါလီ။)
----------------------
ဖားျပဳတ္ေကတေကာင္၊ အုံးေဘာင္စီးလွ်က္၊ ျဖားရီတက္တြင္၊ ေခ်ာင္းကို၀င္၍လာလတၱံ။ ထုိေရာအခါ၊ ေခ်ာင္းကမ္းသာတြင္၊ ျပားဇီးပင္တကုိင္းတြင္နားလွ်က္၊ ပန္ဇင္းငွက္က၊ ခင္ပြန္းမိတ္ေဆြ၊ ဖားျပဳတ္ေက၊ ဇာျပည္ဇာရြာ၊ ဇာကလာဟု၊ ေသခ်ာစစ္စစ္မီးလတၱံ။ ပန္ဇင္းမီးေလ၊ ဖားျပဳတ္ေကက၊ တုိင္းျပည္ၿမိဳ႕ရြာ၊ လွည့္လုိ႔လာဟု ေျဖလတၱံ။
ထုိသုိ႔ေျဖခါ၊ တုိင္းျပည္ၿမိဳ႕ရြာ၊ ၾကားခပါသည္၊ ပဇာသတင္းထူးသနည္းဟု မီးလတၱံ။ ထုိသုိ႔မီးခါ၊ ေျဖသည္မွာကား၊ သမုဒၵရာ၊ သီတာရီၿမီ၊ မုိးလီမုန္တုိင္း၊ အံုမိႈင္းမိႈင္းႏွင့္၊ ေတာ္လဲပဲ့တင္၊ ငလွ်င္ၿမီႀကီးလႈပ္လတၱံ။ ထိုသို႔လႈပ္ခါ၊ ကၽြန္းဒီပါမွာ၊ ကမၻာေက်ာက္ႀကီးကဲြလတၱံ။ ထိုသို႔ကဲြခါ၊ တြင္းမွာေျမာက္ေတာင့္၊ ခုႏွစ္ေတာင့္လည္းက်ိဳးလတၱံ။ လူလည္းေလးစု ကဲြလတၱံ။
ထုိသုိ႔ေျဖခါ၊ ပန္ဇင္းငွက္ကမီးျပန္သည္မွာ၊ အိုအိုမိတ္ေဆြ၊ ဖားျပဳတ္ေက၊ အကယ္စင္စစ္၊ ထိုသို႔ျဖစ္မူ၊ င႐ို႕သူငါ၊ ပဇာျပဳလုပ္ရမည္နည္းဟု မီးလတၱံ။ ထိုသို႔မီးခါ၊ ဖားျပဳတ္ေကက၊ အုိအုိမိတ္ေဆြ၊ ပန္ဇင္းငယ္၊ အကယ္စင္စစ္၊ ထိုသုိ႔ျဖစ္မူ၊ ႀကီးသူ၀မ္းေခါင္း၊ ငယ္သူေအာင္း၊ တေၾကာင္းထုိတြင္၊ ခ်မ္းသာအင္ကုိျမင္လိမၼည္ဟု ေျဖလတၱံ။ ထုိေရာခါ၀ယ္၊ ပန္ဇင္းငယ္က၊ ေၾကာက္ဘြယ္စရာ၊ ၾကားရပါသည္၊ ညခါတုိင္ၿပီး၊ ေၾကာက္အားႀကီး၍၊ ငွက္ႀကီးေရာင္းရင္၊ အိပ္ရာတြင္၌၊ ၀မ္းတြင္း၀င္မည္ၾကံလတၱံ။
ၾကံစည္ထုိခါ၊ ျပဳေသာခါတြင္၊ ေရာင္းရင္ငွက္ႀကီး၊ လန္႔အားႀကီး၍၊ သံႀကီးေက်ာ္ေက်ာ္ေအာ္လတၱံ။ သံႀကီးေက်ာ္ေက်ာ္၊ ျမည္ဟစ္ေအာ္က၊ ေမ်ာက္ေက်ာ္မကၠဋ၊ နီထသစ္ပင္၊ သျပဳပင္၌၊ လက္တြင္ကုိင္ၿပီး၊ သျပဳသီးကို၊ စားမည္ျပဳထ၊ လန္႔ေၾကာက္လွ၍၊ လက္မွလြတ္ေသာ္၊ ေအာက္တြင္နီထ၊ ေတာဆတ္မ၏၊ ေနာက္ကုန္းေပၚတြင္က်လတၱံ။
ထုိသုိ႔က်လွ်င္၊ နာၾကင္လန္႔ေၾကာက္၊ ၿခီစုံေပါက္၍၊ လားေျမာက္ၿပီးခုန္၊ ႏြယ္ျခဳံေပါင္းျမက္၊ ေတာၾကက္သာယာ၊ ဥေပါက္ခါျဖင့္၊ နီရာသုိက္ျမဳံ၊ ျပစ္ျပစ္ကုန္ေအာင္၊ နင္းတုံၿဖိဳဖ်က္၊ ေထာင္းေထာင္းညက္၍၊ ေတာၾကက္မမွာ၊ စိတ္ပူဆာ၍၊ လမ္းမွတြိဆုံ၊ ေတာျခအုံကို၊ ျပစ္ျပစ္ကုန္က၊ ၿပိဳတုံျခေပါင္း၊ ေထာင္ေသာင္းမက၊ ေတာ၀က္မ၏၊၊ ၀ပ္ထနီရာ၊ ေရာက္လီပါေသာ္၊ ၀မ္းမွာရင္ဖတ္၊ မလြတ္ႏုိ႔သီး၊ ျခႀကီးျခငယ္၊ ကုိက္ေပကုန္က၊ ၿပီးတုံလူးလာ၊ ၀က္မမွာလည္း၊ နာၾကင္အီးလတ္၊ ၿပီးမလြတ္ေသာ္၊ ဆာမြတ္၀မ္းစာ၊ ေတာင္ယာလုပ္ရင္း၊ စပါးခင္းကုိ၊ ၀င္၍ထုိခါစားလတၱံ။
၀င္၍စားကာ၊ နီတုံပါက၊ ယာတြင္ထြင္လုပ္၊ ငမဲတုတ္လွ်င္၊ တြိလီျမင္ေသာ္၊ ယာသွ်င္တသီး၊ ယာသူႀကီးကို၊ အၿပီးတုိင္ၾကားေျပာလတၱံ။ အၿပီးတုိင္ေျမာက္၊ ငမဲတုတ္ေရာက္က၊ ငမဲတုတ္က်ာ၊ ယာကလာေက၊ ယာမွာစပါး၊ မွည့္ပ်ာလားဟု မီးလတၱံ။ မီးျငားေသာခါ၊ မဲတုတ္က်ာက၊ မွည့္ကားမွည့္ယက္၊ အစပတ္လည္၊ ေမ်ာက္ဖ်က္ေတ၊ အလယ္တ႐ိုး၊ ၀က္ငယ္တုိးဟု ေျပာလီေသာခါ၊ ေတာင္ယာပုိင္နင္း၊ သူႀကီးမင္းက၊ ခ်က္ခ်င္းမၾကာ၊ ယာမွာစားလွ်က္၊ ထုိ၀က္မကုိ၊ ဖမ္းရယူခီ၊ လားကတ္လီဟု စီလတၱံ။
ဖမ္းရယူခီ၊ လားကတ္လီက၊ ယာတြင္ထြင္လုပ္၊ ငမဲတုတ္က၊ သုတ္သုတ္ျပန္လာ၊ ယာမွာစားထ၊ ေတာ၀က္မကုိ၊ ေၾကာ့ကြင္းေထာင္လွ်က္၊ လက္ရဖမ္းယူ၊ ယာမူပုိင္နင္း၊ သူႀကီးမင္းကုိ၊ လွ်င္ျမန္မေႏွးပီးလတၱံ။
ပီးအပ္လီေက၊ လုပ္ေထြကုိင္ခင္း၊ ယာပုိင္မင္းက၊ ေတာတြင္းနီထ၊ ေတာ၀က္မကုိ၊ ငါသာပုိင္နင္း၊ စပါးခင္းကုိ၊ ပဇာတြက္ေၾကာင့္၊ စားသနည္းဟု မီးလတၱံ။ မီးလီေသာခါ၊ ဘာသာဘာ၀၊ ကၽြန္၀က္မသည္၊ အိပ္ထနီရာ၊ ျခမ်ားစြာလွ်င္၊ ေရာက္လာဆိတ္ဆြ၊ ကုိက္ခဲၾက၍၊ ၿပီးထေယွာင္ခြာ၊ မလြတ္သာေက၊ ေရာက္ရာေရာက္မိ၊ ဟိစီဘိဟု၊ ၿပီးလီေသာခါ၊ လမ္းမွာတြိၿပီး၊ ေတာေမ်ာက္ထီးက၊ အေဆြ၀က္မ၊ ပဇာေၾကာင္းေၾကာင့္၊ ၿပီးသနည္းဟု မီးေသာကာလ၊ ကၽြန္၀က္မမွာ၊ ျခကုိက္ပါသည္၊ ေျပာလီေသာခါ၊ ေတာင္ယာလုပ္ခင္း၊ စပါးခင္းကို၊ ၀င္၍တလီ၊ စားပါခီဟု၊ ဆိုျခင္းျပဳက၊ မခ်ိခႏၶာ၊ ႏြမ္းရိပါ၍၊ ၀မ္းမွာဆာမြတ္၊ တြိလတ္အစာ၊ စပါးယာကုိ၊ ၀င္ကာမေသြ၊ စားမိသည္ဟု ေျဖလတၱံ။
ေျဖဆုိတုံက၊ စစ္ခ်က္ရ၍၊ ျခမကိုေခၚ၊ မိန္႔ဆုိအာဏာ ပီးလတၱံ။ ပီးလီေသာခါ၊ မၾကာခဏ၊ ေတာျခမႏွင့္၊ မ်ားလွျခေပါင္း၊ ေထာင္းေသာင္းမက၊ ေရာက္လာၾက၍၊ စစ္မမီးခါ၊ ကၽြန္မမွာလွ်င္၊ မ်ားစြာစုပုံ၊ ျခသုိက္အုံကို၊ အကုန္ၿဖိဳဖ်က္၊ ေတာၾကက္ယက္၍၊ ပ်က္လီေထာင္ေသာင္း၊ ျခအေပါင္း႐ို႔၊ နီဖုိ႔ေနရာ၊ မဟိပါ၍၊ လားလာကုန္က၊ ေတာ၀က္မ၏၊ အိပ္ထနီရာ၊ ေရာက္လီပါ၍၊ ကုိက္ရသည္သာ၊ ျဖစ္ပါသည္ဟု ဆုိလတၱံ။
မွန္ရာကိုပင္၊ စစ္တန္း၀င္၍၊ သုိ႔စင္ျဖစ္ထ၊ ေတာ၀က္မကို၊ အရေခၚခီ၊ အျပင္းစီက၊ ေတာနီၾကက္မ၊ ေခၚထလာေရာက္၊ ရွိေတာ္ေမွာက္သို႔၊ ေရာက္လတၱံ။ ရွိေမွာက္မေသြ၊ ေရာက္တုံေပက၊ ေဟေတာၾကက္မ၊ ျခမ်ားနီရာ၊ အုံကုိသာလွ်င္၊ ပဇာေၾကာင္းေၾကာင့္၊ ယက္သနည္းဟု မီးလတၱံ။ မီးလီေသာခါ၊ ေတာမွာနီထ၊ ေတာၾကက္မက၊ ကၽြန္မမွန္စြာ၊ ၾကက္ဘာသာျဖင့္၊ သုိက္မွာဥေပါက္၊ ဥမ်ားေျမာက္ကုိ၊ ေစာင့္ေယွာက္နီရာ၊ ဆတ္မလာ၍၊ မညႇာမေထာက္၊ ၿခီေက်ာက္ကန္လန္၊ ေမွာက္လွန္အသုိက္၊ ဖ်က္ဆီးပစ္က၊ ကၽြန္ၾကက္မမွာ၊ စိတ္ကပူဆာ၊ မနီသာေက၊ လားလာတြိၾကဳံ၊ ေတာျခအုံကို၊ အကုန္ျပစ္ျပစ္၊ ယက္ၿဖိဳပစ္ဟု ေျဖလတၱံ။ ထိုသို႔ေျဖခါ၊ ေတာဆတ္မကို၊ အရဖမ္းခီ၊ ဆင့္လီအာဏာ၊ စီေသာခါလွ်င္၊ မၾကာခဏ၊ ေတာဆတ္မလွ်င္၊ ရွိေတာ္ျပင္သုိ႔ ေရာက္လတၱံ။
ေရာက္လီေသာခါ၊ မီးစစ္ရာတြင္၊ အသင္ဆတ္မ၊ ပဇာေၾကာင္းေၾကာင့္၊ ၾကက္မနီတုံ၊ ဥသုိက္ျမဳံကုိ၊ အကုန္ျပစ္ျပစ္၊ နင္း၍ပစ္သည္၊ ေျဖရမည္ဟု ဆိုလတၱံ။ ဆိုလီေသာခါ၊ ဆတ္႐ို႕ဘာသာ၊ ညအခါတြင္၊ ေတာမွာေပါက္ေရာက္၊ ႀကီးေျမာက္သစ္ပင္၊ သျပဳပင္ေအာက္၊ အိပ္မည္ဟုပင္၊ နီလီက်င္ေသာ္၊ သစ္ပင္ထက္က၊ မကၠဋဟု၊ ေမ်ာက္ကနီျပီး၊၊ သျပဳသီးႏွင့္၊ အၿပီးထုိခါ၊ ခ်ပစ္ပါေသာ္၊ ကၽြန္ေတာ္မ၏၊ ေက်ာက္သားေနာက္ကုန္း၊ ဘုံးဘုံးက်ရာ၊ လန္႔ေၾကာက္ကာျဖင့္၊ ၿပီးလာခုန္ထြက္၊ ေတာၾကက္သုိက္ျမဳံ၊ နင္းမိတုံက၊ ပ်က္စီးရသည္၊ ေဒါသစိတ္ထြက္၊ နင္းဖ်က္သည္သာ၊ မဟုတ္ပါဟု၊ ေၾကာင္းရာစကားေျပာလတၱံ။ ေျပာျငားလီက၊ မကၠဋကုိ၊ အရရွိေတာ္၊ ေခၚရမည္ဟု၊ အျပင္းတခါ စီလတၱံ။
ေမ်ာက္ကုိတဖန္၊ ေခၚခီျပန္က၊ မီးျမန္းစစ္ခ်က္၊ ေမ်ာက္ဆုိခ်က္မွာ၊ ကၽြန္ေတာ့္ဘာသာ၊ ညဥ့္အခါတြင္၊ သျပဳပင္၌၊ ကုိင္တြင္နီျပီး၊ သျပဳသီးကုိ၊ စားမည္ျပဳခါ၊ နီလီပါေသာ္၊ သံ၀ါၾကီးလွ၊ ေရာင္းရင္မက၊ လန္႔ေၾကာက္စရာ၊ ဟစ္ေအာ္ပါက၊ လန္႔ေၾကာက္လွ၍၊ လက္မွာကုိင္ျပီး၊ သျပဳသီးလွ်င္၊ လက္မွလြတ္ကာ၊ က်လီပါက၊ နာၾကင္ရ၏၊ ေဒါသစိတ္ထြက္၊ ရည္ရြယ္ခ်က္ကား၊ မဟုတ္ပါဟု ဆုိလတၱံ။
ထုိသုိ႔ဆုိခါ၊ ေတာင္ယာပုိင္သွ်င္၊ ယာသခင္က၊ သံလွ်င္ႀကီးလွ၊ ေရာင္းရင္မကုိ၊ အရေခၚခီ၊ စီလတၱံ။ ထုိသုိ႔စီခါ၊ သံ၀ါၾကီးလွ၊ ေရာင္းရင္မလည္း၊ ယာသွ်င္ရွိေမွာက္ ေရာက္လတၱံ။ ထုိသုိ႔ေရာက္ခါ၊ မီးစစ္ရာတြင္၊ သင္ေရာင္းရင္မ၊ ႀကီးလွအသံ၊ ေတာလုံးညံေအာင္၊ ပဇာျဖစ္၍၊ ေအာ္သနည္းဟု မီးလတၱံ။
ထိုသို႔မီးခါ၊ သံ၀ါႀကီးထ၊ ေရာင္းရင္မက၊ ငွက္႐ို႕ဘာသာ၊ သစ္ပင္ထက္မွာ၊ အိပ္ေပ်ာ္နီဆိုက္၊ ထုိအခုိက္တြင္၊ ငွက္ငယ္ပန္ဇင္း၊ ကၽြန္႔၀မ္းတြင္းသုိ႔၊ ၀င္မည္ဟုပင္၊ ျပဳပ်င္ေသာခါ၊ ေၾကာက္လန္႔စြာျဖင့္၊ ေအာ္ရပါသည္၊ သတၱ၀ါမ်ားေျမာင္၊ ေၾကာက္လန္႔ေအာင္ဟု၊ ၾကံေဆာင္ျခင္းကား၊ မဟုတ္ပါဟု ဆုိလတၱံ။
ထုိေသာခါ၀ယ္၊ ပန္ဇင္းငယ္ကို၊ ရွိေတာ္ေမွာက္သုိ႔၊ အေရာက္ထုိခါ၊ ေခၚလတၱံ။ ယာသွ်င္ရွိေမွာက္၊ ပန္ဇင္းေရာက္က၊ သင္ပန္ဇင္း၊ ငွက္႐ို႕ဘာသာ၊ မဟုတ္ပါဘဲ၊ သံ၀ါႀကီးထ၊ ေရာင္းရင္မ၏၊ ၀မ္းတြင္းကုိသာ၊ ၀င္ဖုိ႔ရွာသည္၊ ပဇာေၾကာင္းရင္း၊ ဟိသနည္းဟု မီးလတၱံ။
မီးလီေသာခါ၊ ေျဖသည္မွာကား၊ ကၽြန္ေတာ့္ဘာသာ၊ ေခ်ာင္းသာျမစ္နား၊ ဇီးကုိင္းဖ်ားတြင္၊ နီပါေသာခါ၊ ကၽြန္႔မွာမိတ္ေဆြ၊ ဖားျပဳတ္ေကက၊ ျဖားရီတက္မွာ၊ အုံးေဘာင္စီးလွ်က္၊ ၀င္၍လာေက၊ အေဆြဖားျပဳတ္၊ ဇာျပည္ဇာရြာ၊ ဇာကလာေက၊ ဇာဇာသတင္း၊ ထူးသနည္းဟု၊ မီးလီေသာခါ၊ ကၽြန္ေတာ့္မိတ္ေဆြ၊ ဖားျပဳတ္ေကက၊ သမုဒၵရာ၊ သီတာရီၿမီ၊ မုိးလီမုန္တုိင္း၊ အံုးမိႈင္းမိႈင္းႏွင့္၊ ေတာ္လဲပဲ့တင္၊ ငလွ်င္ၿမီႀကီးလႈပ္လိမၼည္၊၊ ထိုသို႔လႈပ္ခါ၊ ကၽြန္းဒီပါမွာ၊ တြင္းမွာေျမာက္ေတာင့္၊ ခုႏွစ္ေတာင့္လည္း၊ က်ိဳးလိမၼည္၊၊ လူလည္းေလးစု၊ ကဲြလိမၼည္၊၊ ႀကီးသူ၀မ္းေခါင္း၊ ငယ္သူေအာင္း၊ တေၾကာင္းထုိတြင္၊ ခ်မ္းသာအင္ကို၊ ျမင္လိမၼည္ဟု၊ ေျပာလီေသာခါ၊ ေၾကာက္သည္အားႏွင့္၊ ႀကီးသူရွာေက၊ ေရာင္းရင္၀မ္းသို႔၊ ၀င္ဖို႔အမွန္၊ ၾကံပါသည္ဟု ဆုိလတၱံ။
ထုိသုိ႔ဆုိခါ၊ ယာကုိစုိးနင္း၊ ယာပုိင္မင္းက၊ ဖားျပဳတ္မုိက္ကို၊ ေခၚရမည္ဟု စီလတၱံ။ စီလီေသာခါ၊ ဖားျပဳတ္ထံသုိ႔၊ တမန္ထုိခါ လားလတၱံ။ တမန္ေရာက္လစ္၊ ဖားျပဳတ္မုိက္က၊ ထုိကုိေယာင္ေယာင္၊ ေဒေယာင္ယာင္ႏွင့္ နီလတၱံ။
ထပ္ခါထပ္ခါ၊ ေခၚမ်ားလာ၍၊ မနီသာေက၊ ခုန္ကာစုိက္စုိက္၊ လုိက္၍လည္းလာ၊ ရွိမွာေရာက္၍၊ စစ္မီးပါေက၊ မာယာပရိယာယ္၊ လြန္ဆန္းၾကယ္၍၊ ရယ္ဘြယ္စရာ၊ ျပဳသည္မွာကား၊ ၿခီလက္ေျပာင္းျပန္၊ မ်က္ဆံသီသုတ္၊ ဖားျပဳတ္ေကမွာ၊ လွ်ာကုိထုတ္လုိ႔၊ သီ႐ုပ္ပ်င္ကာ၊ အျဖာျဖာႏွင့္၊ မာယာပရိယာယ္၊ ညာဏ္ဆန္းၾကယ္စြာ၊ ျပလီေသာခါ၊ ယာႀကီးသခင္၊ စပါးသွ်င္က၊ အျမင္ကတ္ေက၊ ဖားျပဳတ္ေကကို၊ လိမ္လည္ေျပာမႈ၊ ေက်ာက္ႏွင့္ထုဟု၊ ပီးသည့္အာဏာ၊ လက္မရြန္႔႐ုိ႕၊ ထုျပန္ပါေက၊ ေက်ာက္ႏွင့္ထုယင့္၊ ဖားျပဳတ္ေကမွာ၊ ေၾကာတက္ယင့္လည္း တက္လတၱံ။
ထုိသည္အခါ၊ ပါးစခံတြင္း၊ ဖားျပဳတ္ေကမွာ၊ သီြးဖ်င္းဖ်င္းႏွင့္၊ ခုန္ကာခုန္ကာ၊ လားလီပါေက၊ လမ္းမွာတြိျငား၊ လူအမ်ားက၊ အေဆြဖားျပဳတ္၊ နီလြန္းလွပါ၊ ဇာကလာဟု၊ မီးခါကာလ၊ သူႀကီးၿမီတုိင္း၊ ေက်းကုိင္းရြာစား၊ အိမ္သုိ႔လား၍၊ ကြမ္းစားရသည္၊ အိုမိတ္ေဆြဟု၊ ဖားျပဳတ္ေကကဆုိလတၱံ။ ။
(ဤတြင္ ဖားျပဳတ္ေက၀တၳဳဆံုးပါလီ၏။ မဆံုးသိမ့္ေက က်န္ေရလူတိဆက္ေျပာပါလီ။)
Tuesday, December 18, 2007
နွီအလွမ်း (ဝတ္ထုတို)
နွီရာသီကိုရောက်လာပျာယ်။ အပူသျှိန်က အာကာကို အငွေ့ပျံတက်နီသည်။ မောင်နီတယောက် အိမ်ရှိ သရက်ပင်အောက် ကြိမ်ကုလားထိုင်မှာ ထိုင်နီသည်။ အာကာမှာ တိမ်မဟိ။ အယင်ကနွီရက်တိနှင့်မခြား အလှပလှ။ ကျောင်းပိတ်ချိန်ဖြစ်လို့ ကလေချေတိ စွန်တင်နီကတ်သည်။ စွန်အချင်းချင်းသိမ်းနီကတ်စွာကို မောင်နီမြင်ရရေအခါ သူအချေက ဖြစ်ခရရေဘဝကို အောက်မိမိသည်။
ယင်းအချိန်မှာ အိမ်နောက်ဖေးအုန်းပင်က ဥသြတွန်သံကိုလည်း ကြားနီရသည်။ အေပိုင်နွီရာသီတိ ကန်ကမကန် မောင်နီဘဝမှာ ကျော်ဖြတ်ဖူးသည်။ အခုအချိန်မှာ မောင်နီသည် စွန်တင်ခရေမောင်နီမဟုတ်ပျာယ်။ အဖိုးသျှင်မောင်နီဖြစ်နီပျာယ်။
တချို့သောနွီရက်များကဆိုလျှင် မောင်နီသည် လူငယ်ဘဝကို ပိုင်ဆိုင်ဖူးသည်။ လူငယ်ပီပီ တက်တက်ကြွကြွ။ စိတ်ယင်လက်ယင်ဟိသည်။ အပင်တက်၊ ရီကူး၊ သူငယ်ချင်းတိနှင့် ပျော်ခသည်။ မောင်နီမှာ ကော့နီရေမျက်တောင်၊ ကျော့နီရေဆံပင်၊ ခိုင်ရေသွား ဟိခဖူးသည်။ တခါတရီ သူငယ်ချင်းတိဆုံလို့ သရက်သီးငါးပိဆားရည်စားချင်ကေ ရှိဆုံးက အပင်တက်စွာ မောင်နီ။
ယင်းချင့်တိကို စိုင်းစားကေ မောင်နီသည် အခုအချိန်မှာ ယိုင်တိယိုင်တိုင်လားနီရရေသူ့ဘဝကို သနားမိသည်။ အခုအချိန်မှာ ဖြူနီရေသူ့ဆံပင်၊ မှုန်နီရေသူ့မျက်စိကို ပွတ်ကြည့်နီမိသည်။ တခါတရီ ကိုယ့်စွာကိုတောင် မယုံချင်။ ဟုတ်ပါရေ အေချင့်စွာ မောင်နီမှမောင်နီအစစ်။ အက်ဒီဆန်ကိုအားကျဖူးရေ မောင်နီ၊ ဟိုချီမိန်းကို လေးစားဖူးရေမောင်နီ။ အေပိုင် ဥသြတွန်ရေနွီရက်တိမှာ ခရီးရှည်လားခဖူးသည်။ ဘုရားလည်းဖူး၊ လိပ်ဥလည်းတူးယက်ပင်းလေ။
မြစ်ကမ်းယောင်ဘုတ်စီးယင်းပျံနီကတ်တေ ဆိုက်ဘေးရီးယားငှက်တိကိုကြည့်ပျာယ် လွတ်လပ်မှုကိုခံစားဖူးခသည်။ ငှက်တိပိုင် အာကာမှာအတောင်ပေါက်လို့ ပျံပစ်လိုက်ချင်သည်။ လက်ဟိဘဝနှင့် မရောင့်ရဲနိုင်ခ။ မောင်နီချုပ်ချယ်မှုတိ၊ ဘောင်တိ၊ အကွပ်တိကို ရွံပါလတ်သည်။ ယင်းချင့်စွာ မောင်နီလူပျိုပေါက်စဘဝကလေ။
မောင်နီအသက်နှစ်ဆယ်လောက်မှာ မိသားစုနှင့် ကွဲလားခရသည်။ လုံးချင်းကျန်မှုရသကို ခံစားခရသည်။ အေချင့်ကို ဝေဒနာတခုလို့ သူသတ်မှတ်တေအချိန်ကပင် အရက်နှင့်ဆီးလိပ်ကို စသောက်တတ်လာသည်။ မောင်နီခန္ဓာကိုယ်ထဲကသွီးတိရေ သူ့ကို စကားလုံးမဟိရေ ဘာသာတမျိုးနှင့် မိတ်ဆက်လာသည်။ မောင်နီမှာ ပြောစရာစကားမဟိ။ အရက်နှင့်ဆီးလိပ်ကို ဖိလို့သောက်ကြည့်မိသည်။ သာယာရေသံစိုင်ကြားမှာ လက်ပိုက်ကူးကြည့်မိသည်။ သူရို့ကမဟုတ်၊ မဟုတ်ဟုငြင်းသည်။ ယကေ သူရို့ ပဇာကို အလိုဟိပါရေလဲ။
မောင်နီပြန်မိန်းကေလဲ့မကြားကွန်ဆောင်နီကတ်သည်။ နောက်ဆုံး မောင်နီသဘောပေါက်လာသည်။ သူရို့တိ တောင်းဆိုနီစွာက မောင်နီအတွက် ဘဝအဖော်။ ယင်းပိုင်နှင့် အသက်နှစ်ဆယ့်ငါးမှာ မောင်နီမယားရသည်။ မောင်နီမယားရရေအချိန်မှာလည်း အေပိုင်နွီခါလေ။ အိမ်ရှိက ရွက်ကြွီပင်ကိုကြည့်ယင်း လင်မယားနှစ်ယောက် ရှိဖြစ်နောက်ကြောင်းပြောပျာယ် ပျော်ရသည်။ အိမ်သျှင်မမျက်နှာကိုကြည့်ပျာယ် တေးခြင်းဆိုလို့ ပျော်ခသည်။
ယင်းအချိန်မှာ လွတ်လပ်မှုအရသာကို ပြောင်းပြန်ခံစားလာမိသည်။ အယင်က ဥသြတွန်သံကို ဇာနှင့်လည်းနှိုင်းမရဆိုရေမောင်နီ အခု သူ့မယားအသံက ငှက်မြည်သံထက် သာယာနီပြန်သည်။ မောင်နီအသက်ကြီးပါလတ်ပျာယ်မနားယေ။
သူရို့လင်မယားနှစ်ယောက် ပထမဆုံးသားကိုရရေအခါ ဘဇောင်ပျော်လဲမသိ။ သူ့ကို ဘာဘာလို့စခေါ်ရေအချိန်စွာ နွီရာသီလေ။ ယင်းအချိန်မှာ ရာသီလေးလလုံး ဥသြအသံကို သူနားမစိုက်ခ။ ငှက်ကတော့ အိမ်နောက်ဖေးအုန်းပင်ထက်မှာ မြည်မြဲမြည်လီဖို့ရာ။ မောင်နီ လူပျိုခရီးထွက်ခါက အိမ်ကိုပြန်မလာချင်ခ။ ရက်တိကို သဘောက်ဖျာပိုင် ဖြန့်ထားချင်ခသည်။
အခု သားမယားနှင့်ခွဲနီရကေ အိမ်ပြန်ဖို့ကျည်းတွက်နီမိသည်။ မောင်နီမှာ နောက်ထပ်သားတယောက်၊ သမီးတယောက်ရသည်။ သူရို့တိမကြီးခင် လင်မယားနှစ်ယောက် အယင်ကပိုင် သစ်ရွက်လှုပ်စွာကိုကြည့်လို့ ကဗျာမဆန်နိုင်ပျာယ်။ လယ်ပြင်မှာ စွန်တင်ဖို့လားခရေသားအတွက် စိတ်ပူရ၊ သားနှစ်ယောက်နောင်ရီးအတွက် စိုင်းစားရ၊ ဘဝကာလတခုကို ဖြတ်သန်းရပြန်သည်။
ခရီးထွက်လားခရေသားကြီး အချိန်တန်လို့ အိမ်ပြန်ရောက်မလာကေ မမပီပီစိတ်ပူတတ်တေ အိမ်ကမယားကို ချော့ရသည်။ အဲလေ သူလည်း မောင်နီအချေခါပိုင် အိမ်ပြန်ဖို့ကို ကြိုးအရှည်ကြီးမသန်နှင့် လံထားလီဖို့။ လွတ်လပ်မှုကိုရှာပြီး သွီးကတောင်းဆိုချက်ကို ငြင်းနိုင်လီဖို့မဟုတ်။ ယင်းပိုင် သိတတ်တေအချိန်မှာ မောင်နီအသက် သင့်အောင်ချေကြီးနီပျာယ်။
သူ့ဘဝကို ခွန်အားနှင့်ရုန်းခသည်။ နိုင်ဖို့ကျည်းမျှော်လင့်ခသည်။ အခုအသက် ခုနှစ်ဆယ်ကျောက်ရေအထိ သူ့ဘဝမှာ အောင်မြင်မှုတိ ဟိခရေပိုင်၊ မအောင်စွာတိလည်း တပုံ။ နောက်မှ ဘဝဆိုစွာ အေချင့်ပါကားလို့ နားလည်လာပြီး အဟိကိုအဟိအတိုင်း ပကတိကို ပကတိအတိုင်းမြင်လာသည်။ သားသမီးတိလည်း အတောင်စုံလို့ လီဟုန်စီးပျာယ် ပျံလားခကတ်သည်။
သူရို့လည်း မောင်နီဖြတ်ခရေနွီရက်တိကို အသိုက်အအုံဆောက်ပြီး ပျံသန်းနီကတ်ပျာယ်။ တနိနိတချိန်ချိန်မှာ သူရို့ဘဝကိုသူရို့ စိုင်းစားလာကတ်လိမ့်မည်။ ယင်းအချိန်မှာ သူရို့တိ ပဇာလုပ်ကတ်ဖို့လဲ မောင်နီမသိ။ လုပ်စရာမဟိရေ အေပိုင်ဝါကြီးတလုံးအတွက် နွီတရက်မကုန်နိုင်ပါ။
မှန်သားရောင်အာကာပြင်မှာ မိုးရိပ်တိကင်းစင်လို့ ရင်ထဲမှာတမျိုးကြီး။ အချိန်တန်လို့ အိမ်ပြန်ကတ်တေ ငှက်တိလည်း အာကာထဲမှာတဝဲ၀ဲ။ ကုလားထိုင်ဘေးက ဝါးရင်းတုတ်ကိုကောက်ပြီး ရပ်စောက်ရပ်လိုက်သည်။ အစအဆုံးမဟိရေ သံသရာဘော်လုံးထဲမှာ အဆုံးသတ်တေ တိုက်တလုံးကို မောင်နီဆောက်ရခန့်သိမ့်။
မောင်မောင် (စစ်တွေ)
Subscribe to:
Posts (Atom)