မေလတ်ဖြူ (နှင့်) ချီသမင်
==================
အခါတပါးတွင် တော်မြိုင်ကြီးတခုအတွင်း၌ ချီသမင်တကောင်နှင့် ကျီးကန်းငှက်တကောင်သည် အဆွီခင်ပွန်းဖြစ်လျှက်နီ၏။ တောအုပ်ကြီးနှင့်မနီးမဝီးသော ကျောက်ထရံကြီးအခုအတွင်းတွင် ဂူခေါင်းဖောက်လျှက် ခဲဝါအိုကြီးတကောင်လည်းဟိ၏။ ထိုခဲဝါအိုကြီးသည် ချီသမင်ငယ်နှင့် ကျီးကန်းငှက် မိတ်ဆွီဖြစ်လျှက်ဟိသည်ကို မနာလို ဝန်တိုဖြစ်လျှက်ဟိ၏။ တနိသောအခါ တောင်ကြောင်းမျှောင်လျှက် ချောင်းကမ်းနဖူး တလင်းပြင်၌ ချီသမင်ငယ်သည် အစာရှာစားလျှက်ဟိစဉ် ခဲဝါအိုကြီးလာလျှက်ပြောသည်မှာ အသင်နှင့် အကျွန်ုပ်သည် ခြီလေးချောင်းသတ္တဝါများဖြစ်ပါသည်။ မိတ်ဆွီဖွဲ့လျှင် အသင်နှင့် အကျွန်ုပ်သာလျှင် မိတ်ဆွီဖြစ်သင့်သည်။ ထိုကျီးကန်းမှာမူကား ခြီနှစ်ချောင်းသတ္တဝါရာဖြစ်ပါ၏။ ထို့ကြောင့် အဆွီခင်ပွန်းမဖွဲ့သင့်ပါဟုဆို၏။ အကျွန်ုပ်နှင့်မိတ်ဆွီဖြစ်လျှင်မူကား အသင်ချီသမင်မှာ နုနုဖျားဖျားစပါးကောက်ယင်များကို ဝစွာ စားရလိမ့်မည်မချွတ်ဖြစ်သည်ဟုဆို၏။ ချီသမင်ငယ်လည်း ခဲဝါအိုကြီးစကားကိုယုံမှားလျှက် လိုက်သည်တွင် လယ်ကွင်ပြင်၌ အသင့်ထောင်ထားသော ညွှတ်ကွင်းတွင်မိလီ၏။ ထိုအခါ ချီသမင်ငယ်မှာ ခဲဝါအိုကြီးအား ကူပါကယ်ပါပြောလီ၏။ ခဲဝါအိုကြီးပြောသည်မှာ အကျွန်ုပ်သည် အမဲသားမစားသော ဟိန္ဒူ ဗြဟ္မာကြီးဖြစ်ပါ၏။ ထို့ကြောင့် အသင့်လိုင်ဖင်းတွင် ချိုင်နှောင်ထားသော နွားသရီကြိုးကို ကိုက်ဖြတ်၍မရနိုင်ပါဟုဆို၏။ ထိုအခါ ပြိုင်းပင်ကြီးဘောင်းဖျားထက်၌နားလျှက်ဟိသော ကျီးကန်းငှက်က အဆွီချီသမင် ဖီးဒုက္ခရောက်လျှက်ဟိသည်ကို တွိမြင်သောအခါ လျှင်စွာ ပျံ၍လာလျှက် ချီသမင်ငယ်အားပြောသည်မှာ ခင်ပွန်ုးမိတ်ဆွီ ချီသမင်ငယ် ကြောက်ရွံ့ခြင်းမဖြစ်ပါနှင့်။ အကျွန်ုပ်ဟိပါသည်။ ဦးစွာ ယင်ရဲမနှင့် မိတ်ဆွီဖွဲ့ပါဟုဆို၏။ ထိုအခါ ယင်ရဲမလည်း လျှင်စွာပျံ၍လာလျှက် ချီသမင်ငယ်၏ဦးခေါင်း၊ နှာခေါင်း၊ မျက်စိနားတဝိုက်တွင် ဖြူစွာဥလီသည်တည်း။ ကျီးကန်းငှက်လည်း ယင်ရဲဥကို နှုတ်သီးတောက်ဟန်ပြုလျှက် ချီသမင်ငယ်လည်း သီကွန်ဆောင်လျှက်နီ၏။ ယာသျှင်သခင်ရောက်လာသောအခါ ချီသမင်ငယ်မှာ သီပြီဟုထင်သည်နှင့် လိုင်ဖင်းက သားရီကြိုးကွင်းကိုချွတ်လျှက် တောစပ်နားသို့ နွယ်ပင်ဖြတ်လှီးရန် ဒါးတလက်နှင့်လားလီ၏။ ယာသျှင်သခင်ကြီး တောစပ်နားသို့ရောက်သောအခါ ကျီးကန်းငှက်က အာအာမြည်သံပြုသော် ချီသမင်ငယ်သည် လျှင်စွာ ထွက်ပြီးလွတ်မြောက်ရလီ၏။ ယာသျှင်သခင်ကြီးပြန်လာသောအခါ ချီသမင်ငယ် ထွက်ပြီးသည်ကိုမြင်သဖြင့် ဒါးနှင့်လှမ်းပေါက်သော် ခြုံထဲတွင်ပုန်းနီသော ခဲဝါအိုကြီးဦးခေါင်းကို ကျမှန်သဖြင့် သီလီ၏။ ထိုနည်းလျှင်တမူဟိ မေလတ်ဖြူမှာ ဖျက်သူနှင့်ရာတွိပြီး နှလုံးကြီကွဲရလီ၏။
(ရခိုင်ရိုးရာ ပုံဝတ္ထု)
သမင်ရတု (Pitiful Deer)
==============
သခင်လူများ ကျွန့်စကားကို ရွှီးနားခံ (My fellow friends, please listen to me
ရှိလွန်ခါ တောမြိုင်ခွီး (Once upon a time, there was a jackal
ချီသမင်သည် သစ်ပင်ကြီးအောက်ကနီလည်း --။ (and a deer under a tree.
မြင့်ထိပ်ဗွီ ခေါင်ထိပ်ဖျား (A crow was crowing on the tree
ကျီးတခုသည် ခေါ်မှုမြည်သံကြားက (Jackal said Oh my deer,
အချစ်ရွှီသမင် ညေခါခင်ပွန်း မြဲစွာမွှမ်းသည် (It will not be good to be friend
ကောင်းလွန်းမည် မထင်လည်း --။ (with the crow.
မြီတွင်သာလားရလျှင် ကိုနှင့်ငါလျှင် (You and me walk on the ground,
ချစ်ခင်ရမည် အဆွီနှလုံးသွင်းလည်း --။ (So, we should be good friends.
ခွီးလှည့်ပတ်ဆိုရတ်မှာ ကောင်းယောင်ထင်၍ (The deer believed in the deceiving words
သမင်လိုက်လီရာလည်း --။ (of the jackal.
လယ်သည်စပါး ပန်းနုဖျားသည် (If you come with me,
ယခု စားမည်မှတ်လော (You can eat good fruits and vegetables
လိုတိုင်းဝမ်း၀ စားရမည် မချွတ်လည်း --။ (at your will.
ခွီးလှည့်ပတ်ဆိုရတ်မှာ (The deer believed in the jackal
ကောင်းယောင်ထင်၍ သမင်ထွက်စားပြန်လည်း --။ (And went to eat the vegetables in the field.
ထိုယောက်ျားလယ်သခင် (Soon, the farmer set up a trap on the way.
ပြီးခုန်ပင် လာတုံလတ်
သရီကျော့ကွင်း
ထောင်လျှက် လမ်းတွင်ထားလည်း --။
ခါတပါးသည် လားခီမိ (And the deer had fallen on the trap.
သရီကျော့ကွင်း (The rope was tangling on its neck.
လိုင်ဝယ် လျှင်ဆောငြိလည်း --။
မချိရုန်းရင်းဆာ (Oh, my dear friend, Jackal
အဆွီလျှင် တောမြိုင်ခွီး( Come and help me and save my life.
သီမည်ဖီးကို
လျှင်ဆော ကယ်တင်ပါလှည့် --။
ဒွန်းစန္ဒာဟိန္ဒူမျိုး (The jackal said I am a Brahman and I cannot bite the leather of
နွားသရီကို မကိုက်ပါဖူးတော့လည်း --။ (the cow.
မချိပူပြင်းစွ (Sooner, the crow came and said don’t be afraid
အဆွီလျှင် နောင်ကျီးကန်း
ညေခါခင်ပွန်း မြဲစွာမွှမ်းသည်
ကျီးကန်းရောက်ပါလတ်တည်း --။
အဆွီလျှင် နောက်ကျီးကန်း (Please get help from the flies. Then, the flies
ယင်မရဲကို မြဲစွာခင်ပွန်းမွှမ်း၍ (came around and laid eggs on the face of the deer.
မျက်စိရစ်ဝန်းလည်
ယင်မလာ၍
ဖြူစွာ ဥလာသည်တည်း --။
အဆွီလျှင် နောက်ကျီးကန်း (The crow pretended eating the flies’ eggs.
ဦးခေါင်းမြီတွင်
နှုတ်သွီးတောက်ဟန်ပြု၍
ထိုခဏ လယ်သခင် (Then, the farmer thought the deer was dead
ပြီးခုန်ပင် လာတုံလတ်(And pulled out the rope out of the deer’s neck.
သရီကြိုးသည်
လိုင်ဝယ် လျှင်ဆောချွတ်လည်း --။
ထိုယောက်ျားလယ်သခင် (The farmer went into the jungle,
ကြံလတ်လျှင် စောခါ ခြုံထဲဝင်၍ (to get the vines
နွယ်ပင်ဖြတ်လှီးငြားလည်း --။ (to tie the legs of the deer.
အာအာသည် ကျူးမြည်လတ် (Then, the crow made a sound,
ချီသမင်သည် (And the deer had run away and escaped.
ဖြုန်းဖြုန်းပြီးသည်ဖြစ်လည်း --။
ထိုယောက်ျားလယ်သခင် (When the farmer saw the deer escaped,
လက်တွင် ဒါးနှင့်ပစ် (he was so upset
ခြုံထဲရွှက် ပုန်း၍နီ (And threw the sword against the deer.
မြိုင်ခွီးခေါင်းတွင် (But it went astray
မှန်လျှင် သီခီပြီလည်း --။ (And hit the jackal’s head and jackal was dead.
ဤနည်းလျှင် မုံတရှိ (The same way,
မေလတ်ဖြူမှာ (My dear girl has untrue lover.
ဖျက်သူနှင့်ရာ တွိလည်း --။
မချိသည် လွန်ယောင်သဲ (She is now broken-hearted and crying,
မေချစ် အပူဝင်သည် (the same as the deer does.
သမင်ပမာ နည်းတည့်လည်း --။
မကိုက်ပါဖူး = မကိုက်ဖူးပါ
မုံတရှိ = ထိုနည်းဥပမာနှင့် အတူတူ အရှိရှိ ၊ ထိုနည်းတူစွာ
လွန်ယောင်သဲ = အလွန် အသဲအသန်၊ လွန်စွာ အသဲအသန်ဖြစ်သည်။
ထရိပူရကရသော ရှိဟောင်းရခိုင်ဂန္ဓဝင်ကဗျာတပုဒ်ဖြစ်ပါသည်။ အလယ်တန်းသင်ရိုးညွှန်တန်း၌ ပြဌာန်းသင့်သည်။ ကိုယ်တော်ပညာစာရ ကောင်းမှုပြုပါသည်။
(ရခိုင်ပေါင်းကူး သာလှဦး)
